Ne ĉiu kunveno alportas ion neatenditan, sed ĉi-foje jes. Dum la kunveno de la Esperanto-Klubo en Pardubice la 15-an de junio, sinjorino el proksima urbo Hradec Králové venis al ni kun peto pri helpo. Ŝi trovis leteron skribitan en Esperanto en la bieno de sia onklo kaj volis ekscii, pri kio ĝi temas. Ŝi mem ne parolas Esperanton kaj ne sukcesis trovi iun en Hradec, kiu helpus ŝin per la traduko, do ŝi ekvojaĝis al Pardubice. La letero el la jaro 1968 estis verkita de sovetia esperantisto, kiu korespondis kun la onklo de nia vizitantino. Unu el ni tralegis la leteron kaj ni baldaŭ ekkonis ĝian enhavon. Ĝi ne vortigis iujn ajn politikajn konsiderojn aŭ signifajn historiajn eventojn. La aŭtoro skribis ĉefe pri sia vivo, vivo kun sia edzino kaj bopatrino , kaj samtempe donis al sia tiam juna amiko diversajn konsilojn pri la vivo kaj rilatoj.

La plej interesa afero ne estis la traduko mem, sed la debato, kiun la letero igis. Kune kun nia vizitanto ni pripensis, kial la aŭtoro vidis certajn faktojn tiel kaj el kiu medio venis liaj opinioj. Ni konsentis, ke la loĝsituacio en Sovetunio tiutempe, kie la kunvivado de pluraj generacioj ne estis nekutima, povus esti ludinta rolon. Samtempe, estis interese observi la diferencojn en la perspektivo de familia vivo kaj interpersonaj rilatoj. Kvankam ĉeĥoj kaj rusoj estas slavaj popoloj, la letero montris iomete malsaman pensmanieron kaj malsamajn vivspertojn. El persona korespondado tiaj diferencoj ofte pli bone elstaras ol el libroj aŭ historiaj tekstoj. Daŭris nur kelkajn minutojn por traduki la leteron. Tamen, la debato pri tio, kion ĝi estis diranta inter la linioj pri la vivo de ĝia aŭtoro, daŭris multe pli longe. Ordinara klubkunveno tiel fariĝis mallonga vojaĝo al la jaro 1968. Unu flaviĝinta letero rememorigis nin, ke malantaŭ la esperantista korespondado estas ne nur vortoj en la internacia
lingvo, sed ankaŭ realaj homaj rakontoj, amikecoj kaj memoroj, kiujn valoras retrovi.