{"id":6773,"date":"2009-06-30T15:32:22","date_gmt":"2009-06-30T13:32:22","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/?p=6773"},"modified":"2018-08-19T10:12:52","modified_gmt":"2018-08-19T08:12:52","slug":"informilo-06-2009","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/informilo-06-2009\/","title":{"rendered":"Informilo 06 2009"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Enhavo:
\n<\/b><\/span>E-oficejo en <\/span>Berlino
\nE-sintezo de vo\u0109o
\nDiano Lukes
\n<\/span>Esperanto malaperas en universitato en Budape\u015dto
\nE-renkonti\u011do Rybitv\u00ed
\n<\/span>Polaj infanoj en \u010cT
\nHelpu propagi muzikon
\nLingva angulo
\nMort-anoncoj<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

E-oficejo en Berlin<\/b><\/span><\/p>\n

Germana Esperanto-Asocio ina\u016dguris sian oficejon en Berlin la 4-an de aprilo kaj tiel reali\u011dis multjara revo de la <\/span>Asocio. La prezidanto d-ro Rudolf Fischer senvualis \u015dildon, kiu atentigas, ke la nova federacia oficejo de GEA trovi\u011das en Einbecker Strasse 36, Berlin-Lichtenberg. Samtempe Julia Hell por Germana E-Junularo kaj Peter K\u00fchnel por E-ligo Berlin malkovris pliajn \u015dildojn, kiuj montras, ke anka\u016d tiuj du E-organizoj hejmas en la sama lo\u011dejo.<\/span><\/p>\n

Per tio fini\u011dis grava etapo de iom post iom reali\u011danta renovigo de la sufi\u0109e kaduka domo, kiun posedas la konata esperantisto Johano Pachter. Anta\u016d pli ol tri jaroj granda incendio detruis la tegmenton de la konstruata domo kaj nur per obstina laboro realigas la rekonstruado, oni e\u0109 povis alkonstrui plian tegmentan eta\u011don. Ne \u0109io estas preta, restas multe da laboro. La Berlinaj E-organizoj devos ser\u0109i mecenatojn por garantii stabilan ekonomian staton dum pli longa tempoda\u016dro.<\/span><\/p>\n

Transprenita el la gazeto \u201eE-Informilo por Berlino kaj Brandenburgio\u201c<\/span><\/p>\n

Esperanta sintezo de vo\u0109o en interreto<\/b><\/span><\/p>\n

Ne ekzistas nun bona sintezilo de vo\u0109o en Esperanto. Tamen mi eksperimentis kun la plej bona nun en la merkato, pola sintezilo Ivona \u2013 mi enmetis mallongan Esperantan tekston en la demonstran fenestron de Ivona, kun pola vo\u0109o Ewa, kaj … \u011di legis la tekston preska\u016d senerare, farante erarojn nur tiam, kie ili estis anta\u016dvideblaj – \u011di moligas “pole” kelkajn literojn kaj legas numerajn valorojn de la \u0109apelitaj literoj. Do, preparo de Ivona por Esperanto estus miaopinie tre facila – beda\u016drinde ne mi pri tio decidas \ud83d\ude42 Adreso de la sintezilo ‘Ivona’:<\/span><\/span><\/span>\u00a0http:\/\/www.ivona.com\/say\/1uuHh5Qy<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Federico Atentu : se vi deziras fari eksperimenton, gluu en la maldekstran fenestron nur mallongan tekston, ne pli ol 5 linioj. Tiam elektu “legantulon” meze (Ewa a\u016d Jacek, ktp) kaj premu la ru\u011dan butonon “Read” sub la teksto. la\u016d [blogo de Pawe\u0142 Wimmer] \u0109e:\u00a0 <\/span>http:\/\/esperantorapide.blogspot.com\/2009\/04\/esperanta-sintezo-de-voco.html<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>
\n– pere de Germain Pirlot fonto: Ret-Info <\/span><\/span><\/span>El ricevitaj leteroj:<\/span><\/p>\n

La letero de Diano Lukes el A\u01d4stralio<\/b><\/span><\/p>\n

Skribis al ni amikino, kiu partoprenis la seminarion en Skokovy en la jaro 2006. La letero certe interesos niajn legantojn, kiuj \u015din konas, e\u0109 tiujn, kiuj ne konas \u015din.<\/span><\/p>\n

Mi memoras je la restado en la Bohemia paradizo, kiam mi \u011duis la E-interkomunikadon kun vi kaj kun multaj pluaj. Dankon por la raporto pri \u0109i tiu renkonti\u011do. Nun mi estas tre okupita, \u0109ar mi havas grandan respondecon, kiel prezidantino de nia landa Esperanto-asocio. Ni preparas grandan projekton por enkonduki Esperanton en bazajn lernejojn tra nia vasta lando. Ni penas fari \u011din por doni la rimedojn al la normalaj instruistoj, kiujn ili bezonus por instrui siajn lernantojn, e\u0109 kiam ili mem ankora\u016d ne konas la lingvon. Sendube post kelkaj jaroj anka\u016d la instruistoj estos esperantistoj, \u0109u ne?\u00a0<\/span><\/p>\n

En A\u016dstralio ni havas proksimume 100 000 instruistojn en bazaj lernejoj kaj ili estas nur en la publika sistemo. Ni preparas tiun projekton nun, \u0109ar la A\u016dstralia registaro volas subteni fremdan lingvolernadon en lernejoj, sed dum la pasintaj 20 jaroj, malgra\u016d la elspezo de multe da mono, la lernado malbone sukcesis. <\/span><\/p>\n

AEA proponas, por ke \u0109iuj infanoj lernu la bazan lingvon Esperanton dum unuaj jaroj en bazaj lernejoj kaj tiam ili estos bone preparitaj por lerni iun ajn fremdan lingvon dum pluaj jaroj en la altlernejo. La infanoj, kiuj lernus Esperanton dum la unuaj kvar jaroj, poste povus kontakti aliajn esperantistojn (espereble je la sama a\u011do) en aliaj landoj kaj lerni pri iliaj kulturoj kaj moroj rekte per interreto a\u016d e\u0109 po\u015dto.<\/span><\/p>\n


\nLa situacio pri la projekto nun, du jaroj post la komenco estas, ke Penny Vos jam verkis 40pa\u011dan dokumenton nomita <\/span>Australian LOTE <\/b><\/span>(LOTE estas la nomo, kiu estas uzita \u0109i tie por “Languages Other Than English”) kun akademiaj referencoj por gravuloj, kiuj havas respondecon por fari decidojn pri lerneja lernado. Tiu \u0109i libro jam estas presita kaj ni jam ekdistribuas ilin. Peni, kiu mem estas instruistino de baza lernejo, anta\u016d dek jaroj instruis Esperanton en sia klaso kiam \u015di mem eklernis \u011din, do \u015di bone scias, ke tio estas ebla. \u015ci nun preparas rimedojn por subteni instruadon kaj instruistoj<\/span>n. Ili estas preska\u016d finitaj kaj aspektas tre alogaj kaj utilaj.<\/span><\/p>\n

Ni jam havis unuan kunvenon kaj unu parlamentisto bone subtenas la ideon. E\u0109 la vicministro de nia parlamento, skribis subtenon de la ideo!<\/span><\/p>\n


\nNun mi ekpetas AEA-membrojn (\u0109. 150), ke ili vizitu lokajn lernejojn kaj parolu kun la estroj pri Esperanto kaj petu, ke ili povu prezenti prezentadon pri Esperanto en instruista kunveno kaj en gepatraj kunvenoj \u0109e la lernejo.<\/span><\/p>\n

La prezentadoj informos la popolon pri Esperanto. Se la reago je tiu \u0109i projekto estos favora, ni provos enkonduki la planon en provlernejo por la venontaj ses jaroj. Salutas Vin Diano el A\u016dstralio<\/p>\n

al la redakcio sendis J. Drahotov\u00e1<\/span><\/p>\n

Esperanto malaperas el Budape\u015dta universitato<\/h1>\n

La mondfama E-fako \u0109e la \u0109efa Budape\u015dta universitato ELTE malaperas. Jam anta\u016d kelkaj jaroj oni \u0109esis akcepti studentojn, kaj la lastaj du nun okupi\u011das pri siaj diplomlaboroj. La usona fonda\u0135o Esperantic Studies Foundation faris provon savi la Esperanto-fakon, proponante financan subtenon, sed la internaj konfliktoj de la hungara Esperanto-movado malebligis konstruan aliron.<\/span><\/p>\n

Ekde la jaro 1966 \u0109e la Katedro de \u011cenerala kaj Aplikata Lingvistiko de la Budape\u015dta universitato ELTE (E\u00f6tv\u00f6s-Lor\u00e1nd-Universitato) funkciis altnivela Esperanto-fako. Esperanton oni povis studi ne kiel \u0109effakon, sed kiel la unuan kromfakon.<\/span><\/p>\n

Unu el la \u0109efaj motoroj de la Esperanto-fako ekde 1966 \u011dis sia morto en 1987 estis Istv\u00e1n Szerdahelyi. En la Budape\u015dta Esperanto-fako studis multaj konataj Esperanto-aktivuloj hungariaj, sed anka\u016d alilandaj. Post la falo de komunismo en Hungario falis anka\u016d la presti\u011do de Esperanto kaj la \u011denerala interesi\u011do. Samtempe la financado de la universitato estis striktigita kaj anta\u016d kelkaj jaroj la akceptado de novaj studentoj por la Esperanto-fako estis \u0109esigita.<\/span><\/p>\n

Dum kelkaj jaroj<\/b> la nombro de studentoj en ELTE trioni\u011dis al malpli ol 10.000 kaj por \u015dpari monon oni decidis devige pensiigi preska\u016d \u0109iujn instruistojn pli ol 62-jarajn. Inter tiuj estis anka\u016d lekciisto de la Esperanto-fako, Iv\u00e1n Bujdos\u00f3, kiu i\u011dis 62-jara en la jaro 2006.<\/span><\/p>\n

Lia maldungo signifis anka\u016d, ke la universitato rezignis pri la planoj transformi la malnovan, universitat-nivelan Esperanto-fakon en novan, malpli ampleksan lingvoinstruistan programon, kiu tamen ebligus al la studentoj anka\u016d estonte havi kursojn pri Esperanto kiel parton de sia universitata eduko. \u0108ar la oficiala kialo por la maldungo de la lekciisto estis manko de financado, la usona fonda\u0135o Esperantic Studies Foundation serioze konsideris la eblecon kontribui al la salajrokostoj por konservi la Esperanto-programon \u0109e la universitato.<\/span><\/p>\n

La sekcio de aplikata lingvistiko<\/b> pozitive sintenis al la propono pri financa subteno, kaj printempe de la jaro 2007 Humphrey Tonkin kiel reprezentanto de Esperantic Studies Foundation persone vizitis la universitaton por diskuti la praktikajn detalojn. Tamen la dekano de la katedro tute rifuzis renkonti lin kaj la rektoro de la universitato ne konsentis subskribi kontrakton pri la financa subteno.<\/span><\/p>\n

En la sama periodo kulminis la interna skismo de la Esperanto-movado en Hungario. La nova, sed mallongtempa prezidanto de Hungaria Esperanto-Asocio, Gy\u00f6rgy Nanovfszky, denuncis la anta\u016dan prezidanton L\u00e1szl\u00f3 Szilv\u00e1si \u0109e la polico pro asertataj financaj misagoj kaj la tuta hungara movado disfalis en du batalantaj frakcioj. La skismo evidente influis la etoson de la vizito de Humphrey Tonkin, \u0109ar unu el tri instruistoj de la Esperanto-fako e\u0109 ne partoprenis la kunvenojn. Sendube la skismo anka\u016d malaltigis la jam nealtan presti\u011don de Esperanto anka\u016d en la okuloj de la universitata estraro kaj do ne rekte kontribuis al la fina malapero de Esperanto el la programo.<\/span><\/p>\n

Intertempe la polica esplorado<\/b><\/span><\/span><\/span> estis finita, financaj misagoj ne estis trovitaj kaj la nova estraro de Hungaria Esperanto-Asocio publike <\/span><\/span><\/span>pardonpetis<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a> al la senkulpe akuzita eksprezidanto. Tamen la skismo ne malaperis kaj el la iam elstara Esperanto-fako de la Budape\u015dta universitato restas nur du studentoj. La trista fakto estas, ke ni estas la lastaj studentoj, \u0109ar la “kara” dekano decidis, ke la fako \u0109esu la funkciadon. Verdire ni ofte sentas, ke ni estas superfluaj malgrava\u0135oj en la okuloj de la universitata burokratio, skribis unu el la studentoj lastatempe en diskutlisto de hungaraj esperantistoj.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

ret-info
\n************************************************************
\n<\/span>Esperanto-klubo de doktoro.Schulhof atendas vin okaze de <\/span><\/p>\n

100 jaroj de Esperanto en Pardubice<\/b><\/span><\/p>\n

3.-5.7.2009 en Konstrulernejo Rybitv\u00ed<\/b><\/span>.<\/p>\n

Solena ina\u016dguro sabate 4.7. je la 9-a. Tiuj, kiuj ne povas veni vendrede, venu almena\u016d sabate matene kaj anta\u016dmendu sabatan tagman\u011don, por ke ni sciu, ke Vi venos. Informoj: Pavel Nechv\u00edle, F\u00fcgnerova 23, CZ 533 51 Pardubice-Rosice, tel. 737\u00a0606\u00a0559, a\u016d 466\u00a0611\u00a0941;<\/span><\/p>\n

retadreso:<\/span><\/span><\/span>\u00a0nechvilep@seznam.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>,<\/span><\/span><\/span>\u00a0aeh-ikeh@volny.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>,<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

\u011cojas je vi komitato de E-Klubo kaj AEH.<\/span><\/p>\n

************************************************************<\/span><\/p>\n

Polaj E-infanoj denove en \u010cesk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1<\/b><\/span><\/p>\n

\u011cemeli\u011do kun polaj infanaj esperantistoj da\u016dras. Vendrede la 22-an de majo alveturis grupo de polaj E-lernantoj por kvar tagoj .La gastoj travivis vendredan posttagmezon en familioj de \u0109e\u0125aj infanoj en Opatovec, Rybn\u00edk, \u00dast\u00ed n\/O kaj en \u010c. T\u0159ebov\u00e1. Por amba\u016d grupoj estis preparita \u201e<\/span>Infana E-tago en Svitavy\u201c; ili trarigardis E-muzeon, tra floranta parko ili venis al la monumento de O. Schindler, savinto de judoj. En la konstrua\u0135o de fajrobrigadistoj \u0109iuj konati\u011dis <\/span>kun ilia a\u016dtomobilo, trarigardis \u0109iujn ekipojn, tra-grimpis spacon por la teamo. La fajrobrigadistoj <\/span>montris (je<\/span> unu oferema panjo), kiel ili savas homon el karambolita a\u016dtomobilo.<\/span><\/p>\n

En la plua domo, \u201eServo al lernejo\u201c, la grupanoj estis atestantoj, kiel bone funkcias alarmo-sekurigo kaj kiel rapide povas veni policanoj; kiam la gastigantino el Svitavy erare senkodigis la sistemon kaj alarmo eksonis. Poste infanoj de amba\u016d grupoj en la salono konkursis, kantis, la polaj infanoj prezentis nacian kostumon el Silezio kaj la plej bonaj ricevis belajn premiojn.<\/span><\/p>\n

La tuta grupo havis pluajn traviva\u0135ojn, kiam en la \u0109evalejo Karlen en la urbo Dlouh\u00e1 T\u0159ebov\u00e1 povis trarigardi, karesi, e\u0109 rajdi \u0109evalojn, poste sur fajro rosti kolbasojn, e\u0109 bani kaj \u011dui toboganon en kovrita baseno.<\/span><\/p>\n

La lastan tagon amba\u016d grupoj vizitis malgrandan duklasan lernejon en la vila\u011do Opatovec, kiu havas malpli ol 30 gelernantojn. La lernejo \u011demeli\u011das kun pola lernejo en la urbo Rybnik. Tie okazis \u0109e\u0125a-pola konkurso kaj infanoj reciproke kontrolis, \u0109u ili ne eraras. La \u0109e\u0125aj infanoj miris, ke pola plej bona lerneja noto estas 6 kaj noto 1 estas \u0109e poloj la plej malbona. Restis iom da tempo anka\u016d por kantoj kaj danc-prezento. Sed kiam alveturis pola \u015doforo, ni devis
\nadia\u016di kaj \u011doji je plua jaro. <\/span><\/p>\n

Zdenka Novotn\u00e1 <\/span><\/p>\n

Helpu propagi nunan internacian E-muzikan kulturon!<\/b><\/span><\/p>\n

Pavla Dvo\u0159\u00e1kov\u00e1 el la urbo P\u00edsek petas niajn <\/span>legantojn (estas publikigita \u015dia tuta letero):<\/span> Kara redakcio, mi \u0135us al\u015dutis al Ludlisto en mia Ipernity-pa\u011do de mi kantatan kanton Foka familio (Lachtani) de Jarek Nohavica. La E-tradukon faris konata E-kanzonisto Georgo Handzlik el Pollando. \u0108ar la kanto kaj elparolo estas sufi\u0109e rapida, en mia albumo Muziko trovi\u011das anka\u016d teksto kun gitar-akordoj<\/span>.<\/p>\n

J. Nohavica havas en sia retpa\u011daro <\/span><\/span><\/span>www.nohavica.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>
\nanka\u016d versiojn kun tradukoj al la pola, angla, germana, itala kaj hungara. En la pola sekcio aperas anka\u016d la menciita traduko \u201eFoka familio\u201c. Vl\u00e1\u010fa T\u00fcrk el nia urbo skribis rekte al J. Nohavica kaj petis lin, ke li aperigu la kantotradukon rekte en Esperanta sekcio (kreota), ne ka\u015ditan en la pola sekcio kaj ricevis lian afablan respondon, ke li transsendas lian peton al sia retmastrumanto kaj promesas fruan solvon. Do \u015dajnas, ke sufi\u0109as nur ankora\u016d kelkaj vo\u0109oj kaj petoj de aliaj esperantistoj por konvinki lin.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Kiel vi povas helpi?
\n1) bonvolu klaki al tiu \u0109i adreso,\u00a0 <\/span>http:\/\/www.nohavica.cz\/_pl\/tvorba\/texty_pl\/texty_jh.htm#FOKI<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>, kie trovi\u011das la traduko, tiel la administrantoj vidos la\u016d statistiko, ke estas intereso pri E-versio.
\n2) Bonvolu peti \u0109e<\/span><\/span><\/span>\u00a0polski@nohavica.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>\u00a0 \u0109e\u0125e a\u016d en Esperanto aperigon de pliaj E-tradukoj en la retpa\u011daro de la kantisto (sufi\u0109as koncize \u2013 unu-du frazoj!) Se tio sukcesos, tio certe povos presti\u011digi Esperanton inter \u015datantoj de moderna folkmuziko en nia lando. Krome mi esperas, ke aperigo de pliaj E-tradukoj (kaj ilia posta ev. muzika registro) povos konsiderinde ri\u0109igi la nunan internacian E-muzikan kulturon!<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

P.S. Mi invitas vin anka\u016d vidi <\/span><\/span><\/span>www.icpisek.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>
\n– nove lan\u0109itan E-version de la oficiala turisma retpa\u011daro de mia urbo P\u00edsek, kiun plejparte tradukis mia edzo kaj mi. Ev. favoraj ree\u0125oj al <\/span><\/span><\/span>icpisek@mupisek.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>\u00a0 (kaj kopie al <\/span><\/span><\/span>pisek@esperanto.cz<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>) sendube helpos fortigi pozicion de Esperanto \u0109e la urbaj instancoj, \u0109ar ne \u0109iuj da\u016dre kredas, ke Esperanto estas vere uzata kaj ke \u011di praktike valoras. Mi anta\u016ddankas por via eventuala helpemo kaj subteno. Pavla Dvo\u0159\u00e1kov\u00e1<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

Lingva anguleto:
\n<\/span>Atentu la pozicion de adverboj<\/b><\/span><\/p>\n

Postaven\u00ed p\u0159\u00edslovce ve v\u011bt\u011b je z\u00a0hlediska v\u00fdznamu v\u011bty z\u00e1sadn\u00ed. Existuje mnoho p\u0159\u00edslovc\u00ed, kter\u00e1 se ve v\u011bt\u011b mohou v\u00e1zat k\u00a0jak\u00e9mukoli slovu (<\/span>ne, anka\u016d, ankora\u016d, e\u0109, nur<\/i><\/span>, aj.) a ne pouze ke slovesu (existuj\u00ed u\u010debnice, v\u00a0kter\u00fdch se myln\u011b prav\u00ed, \u017ee <\/span>\u201e<\/span>la adverbo devas stari anta\u016d la verbo\u201c<\/i><\/span>). Pod\u00edvejme se na p\u0159\u00edklad, kter\u00fd uvedl Andr\u00e9 Cherpillod v\u00a0p\u0159\u00edru\u010dce \u201eVortkonsisto, vortfarado, vortanalizo, vortordo\u201c (1996):<\/span><\/p>\n