{"id":6587,"date":"2008-10-30T09:34:05","date_gmt":"2008-10-30T07:34:05","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/?p=6587"},"modified":"2018-08-12T15:17:34","modified_gmt":"2018-08-12T13:17:34","slug":"informilo-10-2008","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/informilo-10-2008\/","title":{"rendered":"informilo 10 2008"},"content":{"rendered":"


\nEnhavo:
\n<\/b><\/span>DVD pri Esperanto
\nLegopovo Renkonti\u011do en Strakonice
\n<\/span>Vizito de usonano Nevidantoj en Beskydy
\nStenografio por blinduloj
\n<\/span>E-infanoj en Italio
\nInstruu vian lingvon
\nAlbana pa\u015dtisto
\n<\/span>Ligna okarineto E-muzeo en Svitavy
\nFini\u011dis respondkuponoj
\n<\/span>El la redakcio
\nLingva angulo <\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

364.000 DVD pri Esperanto – senpage!<\/b><\/span><\/p>\n

DVD kun simpla titolo “Esperanto” aperis la 10-an de septembro en 2008 kiel aldona\u0135o en la grava pola tag\u0135urnalo Gazeta Wyborcza kun la enorma eldonkvanto de 364.000 ekzempleroj. \u011ci aperis en \u0109iuj eldonoj de la gazeto kiel senpaga kroma\u0135o kaj la aperigon de la disko en la gazeto financis la urbo Bjalistoko. Kreis \u011din la organiza\u0135o <\/span><\/span><\/span>E@I<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a> je mendo de la urbo. Multaj polaj esperantistoj a\u0109etadis dum la tago po 10 \u2013 20 gazetoj kun la disko, kun la celo disdoni \u011din al siaj konatoj kaj por uzi \u011din kiel ta\u016dgan kaj malmultekostan informilon.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n


\nEn la disko “Esperanto” oni kvaza\u016d promenas tra fabela, virtuala Bjalistoko kaj vizitas unuopajn konstrua\u0135ojn de la urbo. \u0108iu konstrua\u0135o havas sian apartan signifon kaj utilon. Aperas konstrua\u0135oj kiel Lernejo (E-kursoj de kelkaj niveloj), Kinejo (ses filmetoj pri Esperanto), Muzikejo (kantoj kun E-tekstoj), Gazetgi\u0109eto (prezento de kelkaj gravaj E-gazetoj), Esperanto-muzeo (informoj pri Zamenhof, pri E-aran\u011doj, pri organiza\u0135oj…), Biblioteko (kelkaj famaj verkoj en Esperanto)…<\/span><\/p>\n

La vizitantojn de la urbo (uzantojn de la disko) bonvenigas en la urbodoma konstrua\u0135o de Bjalistoko mem la urbestro Tadeusz Truskolaski per mallonga filmeto \u2013 li salutas homojn en la pola kaj en Esperanto).<\/p>\n

Peter Bal\u00e1\u017e<\/span><\/p>\n

Legopovo kaj gepatro-lingva edukado<\/span><\/h2>\n

La 8-an de septembro estis Internacia tago de legopovo. La\u016d la anglalingva Vikipedio, la minimuma legopovo mankas al proksimume 774 milionoj da plenkreskuloj; unu el kvin plenkreskuloj en la mondo restas analfabeta. Du trionoj el ili estas virinoj; 72,1 milionoj da infanoj ne vizitadas lernejon kaj multe pli nur fojfoje iradas al lernejo a\u016d la lernejon forlasas.<\/span><\/p>\n

Jam en aprilo \u0109i-jare, mi blogis (en Esperanto) pri tio \u0109i. Tiam aperis artikolo en la brita tag\u0135urnalo The Guardia, el kiu mi eltiris la informon. La sciigoj estas mal\u011dojigaj.<\/span><\/p>\n

La fokuso de Unesko \u0109ijare estas la Legopovigo kaj la sano: “Ekzemple, esploro farita en 32 landoj montras, ke virinoj kun altlerneja edukado estas kvinoble probable pli bone informitaj pri HIV\/Aidoso ol virinoj, kiuj estas analfabetaj. Plia ekzemplo: la proporcio de infanmorti\u011do estas pli alta, se la patrino kapablas nek legi nek skribi.”<\/span><\/p>\n

Tamen, sufi\u0109e mirige, nek la artikolo en The Guardian, nek la Uneska dokumento e\u0109 mencias gepatro-lingvan edukadon. Ne temas pri tio, ke edukistoj ne scias pri la rolo de gepatro-lingva edukado. Kiel lastatempe deklaris Universala Esperanto-Asocio: Pluraj lar\u011dskalaj studoj en multaj diversaj landoj demonstris, ke se indi\u011denaj kaj minoritataj infanoj estas edukataj \u0109efe uzante sian gepatran lingvon kiel lingvon de la instruado dum la unuaj 6-8 jaroj (kun samtempa, bona instruado de la reganta lingvo kiel la dua lingvo, fare de dulingvaj instruistoj), ilia \u011denerala progreso estas pli bona kaj ili lernas la regantan lingvon pli bone, ol se ilia instruado okazas nur en la reganta lingvo. <\/span><\/p>\n

Rao Giridhar (de Ipernity)<\/span><\/p>\n

E-renkonti\u011do en la urbo Strakonice kun In\u011d. Pavel Pavel<\/b><\/span><\/p>\n

Sabate la 13-an de septembro 2008 okazis en la urbo Strakonice la 2-a postferia renkonti\u011do de esperantistoj. \u0108i-jare ili \u011doje bonvenigis In\u011d. Jan Werner, In\u011d. Jan Kaln\u00fd kaj reprezentanton de \u0108EA Ji\u0159\u00ed Tome\u010dek. E-klubo La Ponto el la urbo P\u00edsek estis organizanto.<\/span><\/p>\n

En la salono de \u0160midinger-biblioteko tridek homoj salutis la karan gaston \u2013 sinjoron In\u011d. Pavel Pavel, kiu movigis statuojn sur la Paskinsulo. Lia alloga prelego elvokis viglan diskuton.<\/span><\/p>\n

La organizantoj dankeme donacis al tiu fama persono, urbano el Strakonice In\u011d. Pavel Pavel anka\u016d gazetajn artikolojn pri li en Esperanto, la franca, hispana kaj japana lingvoj. Tiujn \u0109i artikolojn tradukis eksterlandaj samideanoj dank\u00b4 al Esperanta versio. La klubanoj donacis al li anka\u016d siajn proprajn artikolojn pri malkovroj kaj misteroj en la Paskinsulo kaj tradukojn pri diversaj urboj enmetitajn en la Vikipedion fare de la klubanoj. Poste la partoprenantoj vizitis historian salonegon de la burgo, kie ili trarigardis fotoekspozicion pri internaciaj sakfajfistaj festivaloj en Strakonice, kiujn oni organizadas jam de la jaro 1967. La tagman\u011do estis ligita kun multaj gravaj informoj el Esperantujo.<\/span><\/p>\n

V\u011bra Muchnov\u00e1<\/span><\/p>\n

Dank\u00b4 al Esperanto \u015di vizitis landon anka\u016d post la nordpoluso<\/b><\/span><\/p>\n

V\u011bra Mare\u0161ov\u00e1 el Prose\u010d pod K\u0159eme\u0161n\u00edkem dedi\u0109as plejmulte de sia vivo al Esperanto. <\/span><\/p>\n

“Al \u0109i tiu lingvo alkondukis min mia onklo, kiam mi estis 13-jara. Li konvinkis min, ke pere de Esperanto mi trovos geamikojn anka\u016d eksterlandajn \u2013 kaj li pravis”, diris V\u011bra Mare\u0161ov\u00e1.<\/span><\/p>\n

Dank\u00b4 al esperantistoj \u015di ekkonis parton de la mondo kaj kun multaj geamikoj \u015di korespondas \u011dis nun. Anka\u016d en diversaj kongresoj kaj internaciaj renkonti\u011doj, kiujn \u015di partoprenadas, \u015di trovadas pluajn geamikojn.<\/span><\/p>\n

La voja\u011dado al E-geamikoj estas malplikosta, \u0109ar tranoktado \u0109e geamikoj kutime estas senpaga, kompreneble reciproka \u2013 kaj tiel nur veturbiletoj faras la plej altan sumon. Tiel V. Mare\u0161ov\u00e1 voja\u011dis tra Francio kaj anka\u016d en la landon post la norda poluso.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

\u015ci diris: \u201eJam de mia esperantisti\u011do mi estas en kontakto kun la amiko el Norvegio. Post la revolucio 1989 ni interkonsentis personan renkonti\u011don. Do mi travivis preska\u016d tri semajnojn en Skandinavio. Anka\u016d mi mem en Prose\u010d volonte bonvenigadas E-parolantajn geamikojn.<\/p>\n

Anta\u016d nelonga tempo mi gastigis en mia hejmo amikinon el A\u016dstralio, nun estas \u0109e mi gasto Joel el Usono\u201c \u2013 diris V.Mare\u0161ov\u00e1. Kun Joel Brozovsky s-ino Mare\u0161ov\u00e1 anta\u016de neniam korespondis. La 12. 8. ili renkonti\u011dis unuan fojon.<\/span><\/p>\n

“Mia amiko telefonis, ke vizitis lin esperantisto el Usono, kiu ser\u0109as siajn anta\u016dulojn devenintajn el la vila\u011do Nov\u00fd Rychnov kaj \u0109u mi povas gastigi lin, se mi lo\u011das proksime de tiu loko… \u011doje mi jesis”, ekridetis V\u011bra Mare\u0161ov\u00e1.<\/span><\/p>\n

Al Joel Brozovsky pla\u0109as la Pelh\u0159imov-regiono. “Miaj geavoj lo\u011dis en Nov\u00fd Rychnov, tial mi voja\u011dis tien kun V\u011bra kaj mi e\u0109 pripensas, \u0109u iam transloki\u011di en la \u0109e\u0125an landon. Ankora\u016d mi pri tio ne certas plene, sed mi ne eliminas tion”, li diris ridetante.<\/span><\/p>\n

Tradukita el tag\u0135urnalo de la urbo Pelh\u0159imov red.<\/span><\/p>\n

La semajno kun nevidantaj esperantistoj en Beskydy<\/b><\/span><\/p>\n

SONS (Organiza\u0135o de nevidantoj kaj malbone vidantaj homoj de la urbo Olomouc) aran\u011dis por siaj membroj kaj pluaj esperantistoj tutsemajnan restadon en la montaro Beskydy. \u011ci okazis en la bela kaj moderna pensiono \u0160ance en la vila\u011do Nov\u00e1 Ves \u0109e Fr\u00fddlant nad Ostravic\u00ed. Partoprenis \u011din 40 personoj en la tagoj 16. \u2013 23. 8. 2008. Krom \u0109e\u0125aj esperantistoj \u0109eestis ses nevidantaj esperantistoj el A\u016dstrio, du polinoj, unu usonano kaj du instruistoj de la angla lingvo. Kelkaj blindaj membroj alvenigis sian asistanthundon kaj tiuj estis al \u0109iuj tre amikaj.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Krom \u0109iutagaj anta\u016dtagmezaj prelegoj, instruadoj, vortludoj kaj kantoj \u0109e la akompano de du gitaroj kaj du flutoj estis aran\u011dita 8-membra kurso de angla lingvo. Eta ses-membra grupo de blindaj esperantistoj lernis skribi kaj legi stenografie en brajla skribo. La a\u016dstrinoj informis nin pri la eduksistemo en instruado de blinduloj en ilia lando. La instruistino de blindaj infanoj instruas krom muziknotoj per la brajla skribo anka\u016d la anglan kaj Esperanton. Anka\u016d akompanantoj de blinduloj lernis regulojn, kiamaniere \u011duste gvidi nevidantojn. Du posttagmezaj ekskursoj al Ro\u017enov, al P\u0159\u00edbor kaj al \u0160tramberk estis interesaj. La tutan semajnon ni travivis en agrabla suna vetero. Jarmila R\u00fdznarov\u00e1<\/p>\n

Stenografio por blinduloj<\/b><\/span><\/p>\n

\u0108u vi scias, ke jam de la jaro 1940 ekzistas germanlingva stenografio por blindaj kaj malfortevidantaj homoj? Baze de la brajla sespunkta skribo oni ellaboris en Berlino stenografi-sistemon por blinduloj kaj malforte vidantoj en germanlingvaj regionoj. Oni skribis \u011din per speciala malgranda skribma\u015dino sur paperan strion kun longeco de \u0109irka\u016d 200 m, kiu estis sur bobeno.<\/span><\/p>\n

Oni instruis tiun stenografion en Berlino kaj Marburg\/Lahn kaj balda\u016d praktikis \u011din proksimume cent personoj en diversaj \u015dtataj kaj privataj oficejoj. Nevidantoj skribis stenografie tekstojn, kiujn diktis al ili la vidantaj kunlaborantoj kaj retajpis ilin per normala skribma\u015dino. \u0108ar ses punktoj de la brajla sistemo ne ebligis skribi multajn diversajn signojn, oni povis atingi skribrapidecon nur \u011dis po 200 silaboj en minuto. Kelkaj blindaj homoj balda\u016d laboris anka\u016d kiel protokolistoj dum diversaj kunsidoj kaj konferencoj. <\/span><\/p>\n

En la jaro 1950 oni produktis en Marburg\/Lahn kaj Leipzig stenografi-ma\u015dinojn por okpunkta brajla skribo. La ok punktoj ebligis jam trioblan kvanton da signoj, do anka\u016d pli grandan rapidecon de la skribado. \u0108ar ne ekzistis okpunkta stenografi-sistemo, la uzantoj de la novaj ma\u015dinoj devis mem krei okpunktan sistemon. Dum kvar laborkunsidoj ili ellaboris el diversaj sistemoj lernolibron por okpunkta stenografio, kiu aperis en la jaro 1958. Per la okpunkta stenografio oni nun atingis rapidecon \u011dis po 350 silaboj en minuto kaj pro tio blindaj homoj povis labori anka\u016d kiel stenografistoj en parlamentoj, ju\u011dejoj ktp. La evoluo ne stagnis \u0109e la stenograf-ma\u015dinoj kaj oni kreis ciferecan (digitalan) stenografi-ma\u015dinon kun brajla linio baze de la okpunkta skribo, kiu nun ebligis skribi ankora\u016d pli rapide kaj malla\u016dte. Sed nun pro teknika progreso oni apena\u016d bezonas stenografistojn kaj nur kelkaj nevidantoj plu laboras kiel protokolistoj. <\/span><\/p>\n

Certe interesa sciigo estas por vi, ke jam de la jaro 1931 ekzistas brajla Esperanto- stenografio, kiu celis malampleksigi la brajle presitajn librojn kaj gazetojn. Stenografi-ma\u015dino tiam ankora\u016d ne ekzistis kaj per manskribo oni ne povis atingi rapidecon. La brajla E-stenografio estis tro komplika por aplikigi \u011din \u011denerale al brajlaj libroj kaj gazetoj. Do \u011di restis \u011dis hodia\u016d \u015datata hobio de blindaj esperantistoj kaj nur la monata brajla revuo \u201cEsperanta Ligilo\u201d enhavas stenografian angulon. Harald Rader el A\u016dstrio <\/span><\/p>\n

E-infanoj en Italio 2008<\/b><\/span><\/p>\n

De la 29-a de a\u016dgusto \u011dis la 6-a de septembro 2008 reali\u011dis la 62-a IKUE kongreso en Rimini (Italio) kun la temo \u201cparolo de Dio\u201d. Inter 14 \u0109e\u0125aj \u0109eestantoj estis anka\u01d4 mi kun kvar knabinoj de la E-rondeto Amikeco \u010cesk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1 kaj \u011diaj tri plenkreskaj geanoj. En Rimini ni kunvenis kun kvardeko da gesamideanoj el A\u016dstrio, Brazilo, Bulgario, Germanio, Italio, Kamerunio, Kongo, Kroatio, Litovio, Madagaskaro kaj Nederlando.<\/span><\/p>\n

Sabate estis granda soleno en dokoj. Civitanoj el Rimini festis la datrevenon de la vizito de papo Johano Pa\u016dlo la II-a en ilia urbo. Ludis muziko, inter aliaj parolis la prezidanto de la monda IKUE Milo\u0161 \u0160v\u00e1\u010dek el \u0108e\u0125io. Niaj knabinoj en naciaj kostumoj el orienta Bohemio kantis kelkajn kantojn, sed beda\u016drinde tro malla\u016dte.<\/span><\/p>\n

Diman\u0109e estis la kongreso solene malfermita per sankta meso, pere de la episkopo Francesko Lambiasini en la \u201cE-katedralo\u201d (tiel oni nomas la pre\u011dejon en Rimini, \u0109ar pastro Magnani donis tien multajn surskribojn en Esperanto). Poste la kongreson salutis esperantistoj el diversaj landoj. Vespere festis urbanoj “100 jarojn de Esperanto en Rimini” denove en dokoj.<\/span><\/p>\n

\u0108iutage matene estis en la E-katedralo sankta meso kuncelebrita de tri nigroha\u016dtaj kaj du blankoha\u016dtaj pastroj el diversaj landoj. Poste anta\u016dtagmeze okazis prelegoj pri la kongresa temo. En tiu tempo mi kun la knabinoj studis nian programon. Tuj lunde vespere ili prezentis fabelon, enigmojn, ili anka\u016d kantis kaj dancis.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

En pluraj tagoj ni vizitis interesajn lokojn. Kun la knabinoj mi iris al delfenejo. Pro neprecizaj informoj ni atendis \u011dian malfermon du horojn… Sed la knabinoj estis tre kontentaj, ili admiris prezentadon de la delfenoj kaj ni \u0109iuj fervore fotis. Okazis anka\u016d pilgrimo al Osimo. Tie vivis en la 17-a jarcento Sankta Jozefo el Kupertino, patrono de studentoj. En la mona\u0125ejo estas fotoj de gestudentoj, anka\u016d kopioj de diplomoj, pro kiuj ili dankas al li.<\/p>\n

En parko la knabinoj interbabilis kun Bruno el Madagaskaro, kiu rakontis, ke anta\u016d la forveturo al la urbo Rimini, en Madagaskaro okazis tutlanda E-kongreso kaj Bruno montris al ni fotojn pri \u011di.<\/span><\/p>\n

San Marino allogis nin. De la stacidomo veturas buso al \u011di \u0109iuhore. Sed malfavore ni devis atendi 2 horojn. Por trarigardo de San Marino ne restis sufi\u0109e da tempo kaj ni malfrui\u011dis por vesperman\u011do. Feli\u0109e iu bona virino en hotelo konservis \u011din por ni. Vespere la knabinoj kantis kaj dancis por la pastro Duilio Magnani, kiu estas \u201c\u0109efa motoro\u201c de Esperanto en Rimini. Li estas 80-jara.<\/span><\/p>\n

Vendrede ni volis viziti la \u201cEtan Italion\u201d. Sed al la knabinoj jam mankis e\u016droj. Simon Smits el Nederlando a\u0109etis por ili enirbiletojn. Ni admiris la malgrandigojn de konstrua\u0135oj el Italio kaj de pluaj landoj el E\u016dropo, pa\u015dante \u0109irka\u016d ili, e\u0109 veturante super ili en speciala trajneto. Interesa estis per\u015dipa veturo en \u201cVenecio\u201d. La knabinoj preferis \u015dipan vojon en tobogano, kiun ili \u011duis kelkfoje. Tiun \u0109i interesan tagon kaj la tutan kongreson fermis koncerto de itala kant\u0125oro en la E-katedralo kaj E-kantoj de Cecilio \u2013 kantistino el Brazilo.<\/span><\/p>\n

La lastan tagon\u00a0ni ankora\u016d \u011duis la maron kaj reveturis hejmen ri\u0109aj je impresoj.<\/span><\/p>\n

Zdenka Novotn\u00e1<\/span><\/p>\n

Instruu vian lingvon<\/b><\/span><\/p>\n

sur la katedro de edukado.net!<\/span><\/p>\n

La 26-a de septembro jam dek jarojn estas dedi\u0109ita al lingvoj. En tiu tago (a\u016d \u0109irka\u016d tiu dato) okazadas centoj da eventoj dise en E\u016dropo (kaj la mondo) por celebri lingvan ri\u0109econ de nia planedo kaj por atentigi pri graveco de lingvolernado. La eventoj estas diversaj: ludplenaj aktiva\u0135oj, ekspozicioj, modellecionoj, lingvaj enigmoj, konkursoj ktp. Ili okazadas en lernejoj, institucioj, kadre de klubaj a\u016d sociaj aran\u011doj.<\/span><\/p>\n


\nEn la retpa\u011do de la Konsilio de E\u016dropo estas listigitaj 9 Esperanto-eventoj okazigataj honore al tiu tago. Certe da ili estas multe pli…. <\/span><\/p>\n

Anka\u016d \u0109e la retejo edukado.net! Bonvolu veni almena\u016d lerni pri aliaj lingvoj a\u016d mem instrui\u011di pri via lingvo!<\/span><\/p>\n


\nVizitu la sekcion: Instruu vian lingvon, kie oni eblas legi interesa\u0135ojn pri diversaj lingvoj.<\/span><\/span><\/span>http:\/\/www.edukado.net\/pagina\/Instruu+vian+lingvon\/17394\/\/<\/u><\/span><\/span><\/span><\/a>
\n<\/u><\/span><\/span><\/span>Ni festu kune la lingvan diversecon kaj ri\u0109econ de nia planedo!
\n<\/span><\/span><\/span>– la\u016d nova\u0135letero de edukado.net – fonto: Ret-info<\/span><\/p>\n

Kiel albana pa\u015dtisto fari\u011dis elektroin\u011deniero<\/span><\/h1>\n

En la jaro 1995 nia germana amiko Hans legis en gazeto artikolon pri albana knabo: \u201cArtur Doci, la 17-jara knabo da\u016dre lo\u011das en profunda montara regiono de la nordorienta Albanio. Li esperantisti\u011dis anta\u016d du jaroj lernante memstare per simpla \u015dlosilo. Longajn horojn dum pa\u015dtado li lernis gramatikajn regulojn kaj alparkerigis almena\u016d po dek vortoj tage. Nun li akiris sufi\u0109e bonan scion de la lingvo kaj sukcesis fari ekzamenojn por la dugrada kurso \u0109e la Tirana Universitato. En sia vila\u011do li fondis Esperanto-kurson por sama\u011duloj kaj plenkreskuloj, sed mankas al li instruiloj.\u201c<\/span><\/p>\n

Legante tion, Hans sendis al tiu knabo kelkajn lernolibrojn kaj post kelkaj monatoj li ricevis dankleteron. En la marto 1996 Artur skribis al Hans, ke li intencas partopreni la Junularan E-kongreson okazontan en Guntesberge \u2013 Germanio, malgra\u016d kelkaj malfacila\u0135oj.<\/span><\/p>\n

Do Artur sukcesis partopreni la junularan kongreson, dank\u00b4 al helpo de germanaj esperantistoj. Okaze de la kongreso Hans konati\u011dis kun tiu knabo, kiu post la kongreso restis dum unu semajno \u0109e junaj germanaj esperantistoj. Poste Artur gastis tri tagojn \u0109e Hans, ili kune vizitis Lie\u011don, kie Artur havis amikon. Poste Hans ne plu revidis lin, sed Artur skribis kelkfoje al li. Pasis du jaroj kaj Hans estis informita, ke dank\u00b4 al helpo de esperantistoj Artur studis en Germanio kaj anka\u016d en Tirano. Post kelkaj jaroj Artur edzi\u011dis en Albanio. Sekvis kelkaj jaroj kaj Artur kun siaj edzino kaj filino fari\u011dis germanoj. Artur laboras kiel elektroin\u011deniero kaj lo\u011das apud la urbo Ulm en suda Germanio.<\/span><\/p>\n

Antonio Ribas<\/span><\/p>\n

Ekzerco sur ligna okarineto<\/b><\/span><\/p>\n

La melodio de okarino fascinas multajn kaj se \u011di estus el ligno, \u011di estus \u0109arma pli multe. S-ino MURATA Kazuyo (murata kazujo) ambicias trejni sin sur \u011di.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

En lasta tempo mi akiris \u0109arman muzikilon nomatan \u201eKokarina\u201c (ArbaSono).<\/span><\/p>\n

\u011ci devenas el Hungario kaj japana muzikisto KUROSAKA Kurotaroo hazarde enmanigis \u011din anta\u016d 13 jaroj. \u011ci estas ligna popola fluteto. Li estis ravita de \u011dia belega sono. Li nomis \u011din \u201eKokarina\u201c, \u0109ar japane \u201eko\u201c montras arbon kaj samtempe signifas malgrandan \u2013 do malgranda okarino farita el ligno.<\/span><\/p>\n

La sono estas tre pura kaj natura kaj diferenci\u011das la\u016d ligno. Per unu Kokarina oni povas ludi proksimume unu oktavon. Trovi\u011das diversspecaj Kokarina-flutoj, nome soprana, alda, basa ktp.<\/span><\/p>\n

S-ro Kurosaka celis fari \u011din el japana ligno. Li petis tion de multaj metiistoj de ligna\u0135o kaj post diversaj malfacila\u0135oj ili finfine sukcesis fabriki \u011din.<\/span><\/p>\n

Kiam okazis la vintraj Olimpikaj ludoj en la urbo Nagano, oni dehakis valorajn arbojn por konstrui \u015doseojn. Tiu fakto atakis la koron de lernejanoj, kiuj amis la arbojn. Eksciinte, ke oni eblas fari Kokarinon el ligno, ili petis tion de s-ro Kurosaka. Li plenumis ilian peton kaj ili \u011doje ludis per la donacoj de Kurosaka. La sono bele akordis kun arbaroj kaj montaro.<\/span><\/p>\n

Tiu nova\u0135o aperis en kelkaj \u0135urnaloj, dank\u00b4 al tio Kokarina fari\u011dis fame konata tra la lando. Poste venis al li la peto de la urbo Hiro\u015dima. Trovi\u011dis tie la arbo, kiu postvivis la atombombadon, kvankam \u011dia surfaco estis bruligita pro la nekredeble varmega radiado. \u011ci donis kura\u011don al multaj viktimoj. Post kvindek jaroj, kiam la arbo estis atakita de tajfuno kaj finis la vivon, iu mezlernejo konservis la lignon memore al la fakto kaj deziris havi muzikilon faritan el \u011di. Kurosaka klopodis realigi ilian revon. Kiel feli\u0109aj estis la lernantoj!<\/span><\/p>\n

Krome en iu vila\u011do oni devis malkonstrui malnovan lernejon pro manko de geknaboj. Sed la lernejo staris pli ol cent jarojn kaj \u0109iuj vila\u011danoj estis \u011diaj iamaj lernejanoj. Do ili deziris fari muzikilon el la ligno de la lernejo. Dank\u00b4 al tiu iniciato la lo\u011dantaro kunlaboris kaj vigli\u011dis.<\/span><\/p>\n

Estas mirinde, ke \u0109i tiuj malgrandaj iloj donas grandan forton al muzik\u015datantoj.<\/span><\/p>\n

Poste s-ro FUKUDA Toshihiro Esperante nomis \u011din \u201eArbaSono\u201c kaj kune kun samgrupanoj prezentis ludon okaze de la japana Esperanto-Kongreso.<\/span><\/p>\n

Kaj tiel s-ino Murata devas multe ekzerci sin pri ludado, por ke \u015di prezentu belan muzikon el Japanio, kiam \u015di renkonti\u011dos kun eksterlandaj esperantistoj.<\/span><\/p>\n

Transprenita el la jokohama gazeto \u201eNova\u0135oj tamtamas\u201c.<\/span><\/p>\n

Muzeo de Esperanto malfermita en la urbo Svitavy<\/b><\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Multe da laboro estis farita, anta\u016d ol povis esti solene ina\u016dgurita la unua muzeo de Esperanto en \u0108e\u0125a respubliko. La urbo Svitavy en la sutereno de bela historia Domo Ottendorfer malfermis la 20-an de septembro da\u016dran ekspozicion de Esperanto; \u011dia projekto estis realigita \u0109e financa asisto de la Ministerio de kulturo CZ, de usona subvencio de la \u201cEsperantic Study Foundation\u201c, de \u0108e\u0125a Esperanto Asocio, de la firmao Hejduk CZ, de Klubo de E-geamikoj kaj \u0109efe de la estraro de la urbo Svitavy. La malfermon partoprenis multaj honoraj membroj, sume 146 vizitantoj.<\/p>\n

La unua ekspozicio montras la historion de Esperanto kun tiamaj dokumentoj, anka\u016d la nunan tempon en multaj eldonitaj literatura\u0135oj, vortaroj kaj lernolibroj kaj krome la agadon de Esperanto-klubo Svitavy, kiu nunjare festas 75 jarojn de sia fondi\u011do.<\/span><\/p>\n

En la \u0109efa belega salono de la Ottendorfer-domo oma\u011de de la muzeo okazis koncerto de la konata E-kantistino kaj komponistino Elena Puchov\u00e1 kaj de \u015dia 16j. lernanto, tenoro Dmitrij Dov\u017eik. Amba\u016d artistoj akiris premiojn en multaj internaciaj konkursoj.<\/span><\/p>\n

Ni kredas, ke la muzeo ricevos pliajn interesajn dokumentojn kaj ke la esperantistoj ofte vizitados \u011din. Jarmila R\u00fdznarov\u00e1<\/span><\/p>\n

Fini\u011dis la erao de respondkuponoj<\/b><\/span><\/p>\n

Dum multaj jardekoj UEA akceptis pagojn<\/span> per internaciaj respondkuponoj (IRK). Ili estis simpla pagmaniero, kiam internaciaj pagoj per banko a\u016d po\u015dtmandato estis malfacile fareblaj kaj subigitaj al diversaj limigoj a\u016d e\u0109 ne permesitaj al privatuloj. <\/span> Lastatempe\u00a0 ilia uzado malofti\u011dis, \u0109ar internaciaj pagoj fari\u011dis pli facilaj danke al la forigo a\u016d mildigo de limigoj kaj pro disvasti\u011do de kreditkartoj kaj de retaj pagmanieroj kiel ekz. PayPal. En 1997 UEA ankora\u016d ricevis 1652 respondkuponojn sed en 2007 nur 43, t.e. 2,6% de la nombro dek jarojn pli frue.<\/span><\/p>\n

Anta\u016de UEA povis facile \u015dan\u011di la kuponojn en po\u015dtmarkojn en sia kutima po\u015dtoficejo, preska\u016d vid-al-vide al la Centra Oficejo trans la strato. Nuntempe la po\u015dtoficejo ne plu akceptas ilin, kaj \u0109i-jare nur per escepta aran\u011do la po\u015dta entrepreno TNT konsentis akcepti de UEA, por la lasta fojo, kvanton da kuponoj.<\/span><\/p>\n

Anka\u016d en multaj aliaj landoj internaciaj respondkuponoj ne plu estas vendataj nek akceptataj de la po\u015dto. Anta\u016de ili anka\u016d havis senliman validecon, sed jam de kelkaj jaroj ili validas nur \u011dis la dato presita sur ili. Parto de la kuponoj, kiujn UEA ricevis de siaj membroj kaj klientoj, estis senvaloraj jam, kiam ili estis senditaj al UEA. Evidente ili anta\u016de cirkulis inter pluraj homoj kaj neniu rimarkis, ke ilia valideco estis tempe limigita.<\/span><\/p>\n


\nPro tiu evoluo UEA ne plu akceptas internaciajn respondkuponojn kiel pagilojn por kotizoj a\u016d servoj nek por aldoni bonhavon al UEA-kontoj. <\/span>la\u016d gazetara komuniko de UEA<\/span><\/p>\n

El la redakcio:<\/b><\/span><\/p>\n

1<\/span>) En la redakcio ku\u015das sufi\u0109e longe foto el la regiona kunveno de esperantistoj el la urboj Nov\u00fd Bor, \u010cesk\u00e1 L\u00edpa kaj de proksima regiono. La kunveno okazis la<\/p>\n

17-an de majo 2008, simila renkonti\u011do okazas \u0109iun duonjaron. Estas bone, ke \u0109ar la klubanoj jam en la urbo Nov\u00fd Bor ne havas propran klubon, esperantistoj povas kunvenadi almena\u016d dufoje jare.<\/span><\/p>\n

2) Post granda klopodo dum dekdu jaroj anka\u016d Prago havas straton, kiu almemorigos la kreinton de Esperanto. \u011ci trovi\u011das en Prago 10 \u2013 \u0160t\u011brboholy. La strato direktas el la strato Pr\u016fmyslov\u00e1 kaj fini\u011das \u0109e la enirejo de grandmagazeno. Sed kie estas la tabuleto \u201cZamenhofova ulice\u201c? En la \u0135urnalo Radni\u010dn\u00ed noviny Praha 10 tiu \u0109i raporto estis anoncita jam la 22-an de a\u016dgusto, sed la indika strattabulo eble ankora\u016d ne estas pretigita.<\/span><\/p>\n

3) En la E-gazeto Ondo de Esperanto n-ro 8-9\/2008 estis publicita tri-pa\u011da artikolo de Jan Balab\u00e1n: \u201eLa pano de juna a\u011do\u201c en la traduko de Jan Werner. \u011ci estas pri generacio de kvardekjaruloj, kiuj uzas la deformon el totalismo por atingi siajn interesojn. La redakcio gratulas!<\/span><\/p>\n

4) Eldon-asocio F. V. Lorenz en Rio-de-\u0134aneiro en Brazilo eldonis sian dudek okan numeron \u201eAlmanako Lorenz 2008\u201c, kie estis publicita kvin pa\u011da artikolo de AEH-membro Rob Moerbeek el Nederlando \u201eBlinduloj vidas\u201c, sep pa\u011da artikolo pri \u201eEsperanto en la \u0109e\u0125a urbo Pardubice\u201c de J. R\u00fdznarov\u00e1 kaj la poemo de doktoro Stanislav Schulhof \u201eKiam la tero havos pacon\u201c, pri kiu e\u0109 la anoj el la E-klubo de doktoro Schulhof neniam a\u016ddis.<\/span><\/p>\n

Jazykov\u00fd koutek:<\/b> <\/span><\/p>\n

Pri la vortordo en Esperanto<\/b><\/span><\/p>\n

Moto: Raymund Schwartz: Vortordo ne estu vorttordo<\/span><\/p>\n

Slovosled v esperantsk\u00e9m textu nebo promluv\u011b nem\u016f\u017ee b\u00fdt n\u00e1hodn\u00fd. Je hrubou chybou, kdy\u017e u\u010ditel, nez\u0159\u00eddka i autor u\u010debnice, student\u016fm sd\u011bluje, \u017ee v\u00a0esperantu je slovosled voln\u00fd ve smyslu libovoln\u00fd. Takov\u00e9 tvrzen\u00ed neplat\u00ed o \u017e\u00e1dn\u00e9m jazyku.<\/span><\/p>\n

Z\u00e1kladn\u00ed (normativn\u00ed) sled v\u011btn\u00fdch \u010dlen\u016f podle Plena Analiza Gramatiko de Esperanto (PAG, \u00a7 272, s. 362) je: <\/span>podm\u011bt \/ slovesn\u00fd p\u0159\u00edsudek \/ p\u0159edm\u011bt \/ rozv\u00edjej\u00edc\u00ed v\u011btn\u00e9 \u010dleny<\/b><\/span>, nap\u0159. p\u0159\u00edslove\u010dn\u00e9 ur\u010den\u00ed. V\u011bta se tedy rozv\u00edj\u00ed od \u010dinitele, n\u00e1sleduje vyj\u00e1d\u0159en\u00ed d\u011bje nebo stavu, c\u00edl kon\u00e1n\u00ed nebo stavu a podm\u00ednky. P\u0159\u00edklad:<\/span><\/p>\n

F. V. Lorenc \/ forlasis \/ sian patrujon \/ pro dan\u011dero de persekutado.<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Dal\u0161\u00ed obecn\u00fd (normativn\u00ed) po\u017eadavek je (PAG, \u00a7 272), aby ka\u017ed\u00fd v\u011btn\u00fd \u010dlen byl situov\u00e1n u toho \u010dlenu, ke kter\u00e9mu se bezprost\u0159edn\u011b vztahuje. Je to v\u00a0z\u00e1jmu srozumitelnosti v\u011bty a tak\u00e9 podm\u00ednkou dobr\u00e9ho stylu.<\/span><\/p>\n

Nedodr\u017een\u00ed uveden\u00fdch po\u017eadavk\u016f pro spr\u00e1vn\u00fd slovosled je p\u0159ijateln\u00e9 jen tehdy, je-li pro to rozumn\u00fd d\u016fvod a je-li to z\u00e1m\u011brem autora. Zpravidla jde o zv\u00fdrazn\u011bn\u00ed ur\u010dit\u00e9ho \u010dlenu t\u00edm, \u017ee ho klademe na neobvykl\u00e9 m\u00edsto ve v\u011bt\u011b, zpravidla prvn\u00ed, n\u011bkdy posledn\u00ed.<\/span><\/p>\n

    \n
  1. \n
      \n
    1. \u00a0Podm\u011bt je za p\u0159\u00edsudkem (slovesem): <\/span>Sincere miros<\/b><\/i><\/span> la amikoj, kiuj ne atentas la admonon<\/i><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
        \n
      1. \n
          \n
        1. \u00a0P\u0159edm\u011bt p\u0159ed podm\u011btem a p\u0159\u00edsudkem: <\/span>Rubon <\/b><\/i><\/span>neniu toleras anta\u016d sia dompordo<\/i><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
            \n
          1. \n
              \n
            1. P\u0159\u00edslove\u010dn\u00e9 ur\u010den\u00ed (rozv\u00edjej\u00edc\u00ed v\u011btn\u00fd \u010dlen) p\u0159ed podm\u011btem a p\u0159\u00edsudkem: <\/span>Post la tagman\u011do <\/b><\/i><\/span>la familio iris promeni.<\/i><\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                \n
              1. \n
                  \n
                1. \u00a0Adjektivn\u00ed dopln\u011bk p\u0159ed slovesem \u201eesti\u201c (sponou): <\/span>Severa <\/b><\/i><\/span>estis mia patro<\/i><\/span>.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                    \n
                  1. \n
                      \n
                    1. \u00a0Substantivn\u00ed dopln\u011bk p\u0159ed slovesem \u201eesti\u201c je \u010dasto zav\u00e1d\u011bj\u00edc\u00ed, proto\u017ee tento dopln\u011bk i podm\u011bt jsou v\u00a0nominativn\u00edm tvaru a zm\u011bnu pozice nen\u00ed mo\u017eno poznat. <\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                      P\u0159\u00edklad:
                      \n1. <\/span>Jan estas mia amata filo<\/i><\/span>.
                      \n2. <\/span>Mia amata filo estas Jan.<\/i><\/span>
                      \nBylo by chybn\u00e9 se domn\u00edvat, \u017ee je zde substantivn\u00ed dopln\u011bk p\u0159ed slovesem \u201eestas\u201c. V\u00a0p\u00edsemn\u00e9m pod\u00e1n\u00ed to nen\u00ed poznateln\u00e9, proto zde plat\u00ed z\u00e1sada o normativn\u00edm slovosledu: podm\u011bt + sloveso + substantivn\u00ed dopln\u011bk. Inverzi si v\u00a0takov\u00e9m p\u0159\u00edpadu m\u016f\u017eeme dovolit jen p\u0159i slovn\u00edm p\u0159ednesu, kdy dopln\u011bk zv\u00fdrazn\u00edme hlasem: Jan estas\u2026 (kaj ne Petr).<\/span><\/p>\n

                        \n
                      1. \n
                          \n
                        1. Nestandardn\u00ed po\u0159ad\u00ed v\u011btn\u00fdch \u010dlen\u016f ovliv\u0148uje v\u00fdznam v\u011bty, smysl sd\u011blen\u00ed. <\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                          P\u0159\u00edklad:
                          \n<\/span><\/p>\n

                            \n
                          1. \n
                              \n
                            1. Jana prelegis en la kluba kunveno.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n
                                \n
                              1. \n
                                  \n
                                1. En la kluba kunveno prelegis Jana.<\/span><\/li>\n<\/ol>\n<\/li>\n<\/ol>\n

                                  Rozd\u00edl ve v\u00fdznamu si uv\u011bdom\u00edme, pova\u017eujeme-li v\u011bty jako logick\u00e9 odpov\u011bdi na ot\u00e1zky. 1. v\u011bta odpov\u00edd\u00e1 na ot\u00e1zku \u201eKie?\u201c \u2013 Kde Jana p\u0159edn\u00e1\u0161ela? (Jana p\u0159edn\u00e1\u0161ela) na sch\u016fzi klubu. \u2013 2. v\u011bta odpov\u00edd\u00e1 na ot\u00e1zku \u201eKiu?\u201c \u2013 Kdo p\u0159edn\u00e1\u0161el na sch\u016fzi klubu? (Na sch\u016fzi klubu p\u0159edn\u00e1\u0161ela) Jana.<\/span><\/p>\n

                                  \u010ce\u0161t\u00ed esperantist\u00e9, a nejen oni, nej\u010dast\u011bji chybuj\u00ed v\u00a0um\u00edst\u011bn\u00ed p\u0159\u00edslovc\u00ed. O tom p\u0159\u00ed\u0161t\u011b.<\/span><\/p>\n

                                  Resumo: <\/b><\/span>La norma vortordo estas: subjekto, predikato, objekto, adjekto. \u015can\u011di tiun normon oni povas nur, se oni bezonas esprimi iun nuancon: la akcenton de iu frazelemento. Alia kondi\u0109o de bona stilo estas, ke \u0109iu frazelemento staru apud tiu, al kiu \u011di senpere rilatas.<\/span> J. Werner<\/i><\/span><\/p>\n

                                  Trista anonco: <\/span><\/p>\n

                                  Dum la somero forlasis niajn vicojn tiuj \u0109i gemembroj:<\/span><\/p>\n

                                  <\/span><\/p>\n

                                  Bohuslav H\u00e1va el Liberec 10. 7. en la 80j.<\/p>\n

                                  Sonja Zedn\u00edkov\u00e1 el Prago 31. 8. en la 80j. <\/span><\/p>\n

                                  Zden\u011bk \u0158ez\u00e1\u010d el Velk\u00e9 Hamry 3. 9. en la 88j.<\/span><\/p>\n

                                  Olga Pleskotov\u00e1 el Prago 8. 9. en la 86j.<\/span><\/p>\n

                                  Milu\u0161e Va\u0161\u00e1kov\u00e1 el Pardubice 8. 9. en la 87j.<\/span><\/p>\n

                                  La redakcio kondolencis al iliaj familioj.<\/span><\/p>\n

                                  INFORMILO<\/b><\/span><\/span><\/span> \u2013 <\/span>monata gazeto por esperantistoj-handikapuloj + suplemento <\/span><\/span><\/span>ANTA\u016cEN <\/b><\/span><\/span><\/span>Eldonas AEH \u2013 Asocio de esperantistoj-handikapuloj
                                  \nRedaktoroj: J. Kosnar, J. R\u00fdznarov\u00e1, L. Srbov\u00e1
                                  \nAdreso: Svaz zdravotn\u011b posti\u017een\u00fdch esperantist\u016f, Na Okrouhl\u00edku 953\/21, 530 03 PARDUBICE, CZ
                                  \ntel. <\/span><\/span><\/span>466 611 941
                                  \n<\/b><\/span><\/span><\/span>SKYPE : jary_esperanto
                                  \ne-mail: <\/span><\/span><\/span>aeh-ikeh@volny.cz<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span>
                                  \n<\/span>interreto:<\/span><\/span><\/span>\u00a0www.volny.cz\/aeh-ikeh<\/a>
                                  \n<\/b><\/u><\/span><\/span><\/span>Bankovn\u00ed spojen\u00ed: Po\u0161tovn\u00ed spo\u0159itelna, \u010d\u00edslo \u00fa\u010dtu AEH <\/span><\/span><\/span>192150088<\/b><\/span><\/span><\/span>, k\u00f3d banky <\/span><\/span><\/span>0300
                                  \n<\/b><\/span><\/span><\/span>P\u0159i platb\u00e1ch v\u017edy uve\u010fte va\u0161e \u010dlensk\u00e9 \u010d\u00edslo (nad va\u0161\u00ed adresou) jako variabiln\u00ed symbol!
                                  \nRo\u010dn\u00ed p\u0159edplatn\u00e9 \u010dasopisu Informilo= 200,-K\u010d, p\u0159\u00edsp\u011bvek svazu dobrovoln\u00fd.
                                  \nLa jarabono de Informilo 15 \u20ac. Kodo \u0109e UEA : aehk-z
                                  \n<\/span><\/span><\/span>La redakcio ne \u0109iam havas la saman opinion kiel la a\u016dtoroj de la artikoloj.<\/span><\/span><\/span><\/p>\n

                                   <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                                  Enhavo: DVD pri Esperanto Legopovo Renkonti\u011do en Strakonice Vizito de usonano Nevidantoj en Beskydy Stenografio por blinduloj E-infanoj en Italio Instruu vian lingvon Albana pa\u015dtisto Ligna okarineto E-muzeo en Svitavy Fini\u011dis respondkuponoj El la redakcio Lingva angulo \u00a0 364.000 DVD pri Esperanto – senpage! DVD kun simpla titolo “Esperanto” aperis la 10-an de septembro en […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,46],"tags":[],"class_list":["post-6587","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-informilo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6587","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6587"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6587\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6727,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6587\/revisions\/6727"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6587"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6587"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6587"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}