{"id":5589,"date":"2006-08-30T18:17:25","date_gmt":"2006-08-30T16:17:25","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/?p=5589"},"modified":"2018-05-16T20:37:32","modified_gmt":"2018-05-16T18:37:32","slug":"informilo-7-8-2006","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/informilo-7-8-2006\/","title":{"rendered":"Informilo 7-8\/2006"},"content":{"rendered":"

INFORMILO
\n2006\/7-8<\/b><\/span><\/p>\n

Enhavo:
\n<\/b>Aperis Jarlibro 2006 Renovigo de la memortabulo en L\u00e1ny
\nEkspozicio pri vino Renkonti\u011do en \u010c. T\u0159ebov\u00e1
\nLa detreveno de F. Pytloun Rembrandt Harmensz van Rijn
\nEsperanto sonis en urbeto Hlubok\u00e1 Malbeno de Tuten\u0125amono
\nMalkovrante Japanion Renkonti\u011do en Plasy
\nVikipedio El la redakcio
\nLingva anguleto Pri s-ano Bohuslav Kumpo\u0161t<\/span><\/p>\n

Aperis Jarlibro 2006<\/span><\/h6>\n

Kun 1789 adresoj en 99 landoj la Delegita Reto de UEA en la \u0109ijara Jarlibro estas iomete pli granda ol pasintjare, kiam estis 1784 delegitoj en 92 landoj. Estas 52 \u0109efdelegitoj, 1006 lokaj delegitoj, 116 vicdelegitoj, 40 junularaj kaj 1333 fakaj delegitoj. Krome en Brazilo estas 5 regionaj delegitoj. La fakaj delegitoj reprezentas preska\u016d 800 diversajn fakojn. La nombro de kontakt-informoj pri lokaj Esperanto-kluboj restas sama kiel pasintjare, 81 en 28 landoj. La proporcio de rete atingeblaj delegitoj denove iom kreskis.<\/span><\/p>\n

En la unua parto de la Jarlibro, eldonita anka\u016d aparte kun la titolo Gvidlibro 2006, aperas adresoj kaj pluaj informoj pri organoj, instancoj kaj servoj de UEA kaj TEJO, pri landaj kaj fakaj asocioj, edukaj kaj kulturaj organiza\u0135oj, bibliotekoj, ktp. <\/span>Individuaj membroj de UEA povas profiti de la informa trezoro de la Jarlibro anka\u016d rete. Krom facila uzebleco por rapida ser\u0109o de delegitoj kaj aliaj informoj, granda avanta\u011do de la \u201ereta Jarlibro\u201c estas \u011dia \u011disdateco. \u015can\u011doj de adresoj aperas en \u011di tuj, kiam ili estas registritaj en la Centra Oficejo, sed en la presa Jarlibro ili eniros nur \u0109e ties venonta eldono. Pere de la reta Jarlibro eblas krome sendi retmesa\u011dojn al delegitoj kaj akiri por si plusendan retadreson kun la fina\u0135o @uea.org. Por ekuzi la retan Jarlibron necesas unue registri\u011di \u0109e <\/span>http:\/\/reto.uea.org<\/b><\/span><\/span><\/span><\/a>, alirebla anka\u016d per la ligilo \u201eJarlibro\u201c sur la startpa\u011do de la UEA-retejo <\/span>www.uea.org<\/b><\/span><\/span><\/span><\/a>. Meze de junio tiu \u0109i nova servo, kiun UEA enkondukis en aprilo pasintjare, havis jam 1000 registritajn uzantojn.<\/span><\/p>\n

El \u201eRet-info\u201c<\/i><\/span><\/p>\n

Renovigita surskribo \u0109e la Esperanta tilio en L\u00e1ny<\/b><\/span><\/p>\n

La 18-an de majo 2006 okazis la labora vizito en la kastela parko de la prezidenta somer- restadejo en L\u00e1ny. Dum unu el multaj Esperanto-renkonti\u011doj de AEH tie estis plantita tilio en la jaro 1990, sub kiu trovi\u011das la \u015dtontabulo.<\/span><\/p>\n

S-ano Zden\u011bk Myslivec perfekte renovigis la surskribon, kion dokumentas almetitaj fotoj. Li venis el Bozkov (proksime de la urbo Semily) kaj\u00a0 devis elliti\u011di jam anta\u016d kvara horo por atingi \u011dustatempe Pragon,kie ni renkonti\u011dis. Trajne ni pli poste veturis en la urbon Kladno. El Kladno estas konvena busa kontakto rekten en la centron de la vila\u011do L\u00e1ny.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Enirinte parkegon je 14-a horo, ni devis a\u0109eti enirbiletojn, same kiel \u0109iu turista vizitanto. Tuj ni iris al la tilio kaj s-ano Myslivec unue devis purigi la monumentan tabulon kaj sekigi la surskribon. Vere la surskribo estis jam parte nelegebla.<\/p>\n

La vetero ne estis inklina al la renovigaj skribpentristaj laboroj. Komencis pluveti, do ni uzis pluvombrelojn por \u015dirmi la skribpentriston kaj anka\u016d, kompreneble, la \u015dtonon. Sed tio ver\u015dajne ne pla\u0109is al la gardisto, kiu observis nin per armea binoklo. Kion tiuj tri homoj faras tie? (Partoprenis anka\u016d mia filo Martin, kiu anka\u016d helpis ombrele \u015dirmeti la surskribon). \u0108u ili ne preparas ian dan\u011deran ilon? Ver\u015dajne li ne vidis en nia agado ion malkondutan kaj lasis nin fini seninterrompe \u0109ion farendan.<\/span><\/p>\n

<\/span><\/p>\n

Fine la renovigaj laboroj estis sukcese faritaj, la oraj surskribaj literoj radias kaj la vizitontoj de la parko povos \u011dui majstran kreon de s-ano Myslivec. La tilio en la parkego (110 hektaroj) trovi\u011das proksime de la vitreja dometo, dekstre de la baroka kastelo. La kastelo origine konstruita en renesanca stilo (1592) estis renovigita en la jaro 1652, kiel barokforma somerrestadejo de nobeloj. En 1918 a\u0109etis \u011din nia \u015dtato kaj anta\u016d la jaro 1921 la kastelo estis konstrue adaptita por fari\u011di somera restadejo de la \u0109e\u0125oslovakaj kaj poste la \u0109e\u0125aj prezidentoj.<\/p>\n

Por vizitantoj estas enirebla nur la parkego, kie trovi\u011das sporade la \u011dardenbenkoj sur zorgoplene ordigitaj parkpadoj. Belegaj fremdlandaj kaj oldaj arboj sola\u0135e situas sur flegitaj gazonaj herbotapi\u015doj. Nek biciklistoj, nek hundoj povas eniri la parkegan ripozan oazon.<\/span><\/p>\n

Vizitoj povas okazi en mardo kaj \u0135a\u016ddo de la 14-a \u011dis la 18-a horo kaj dum sabato kaj diman\u0109o jam de la 10-a. Bele uniformitaj gardistoj staras \u0109e enirpordego kaj anka\u016d zorge kontrolas la konduton de vizitantoj. Oni ne permesas forlasi la parkpadetojn a\u016d ielmaniere rumori. <\/span><\/p>\n

Stanislav \u0160tefan Kladno<\/span><\/p>\n

La redakcio de AEH dankas al s-ano St. \u0160tefan pro organizo de la tuta afero kaj al s-ano Myslivec pro kvalita renovigo de la surskribo.<\/span><\/p>\n

Ekspozicio pri vino<\/b><\/span><\/p>\n

En agrikultura muzeo en Prago – Letn\u00e1 estas malfermita ekspozicio pri vino \u011dis la fino de tiu \u0109i jaro. La ekspozicio konatigas vizitantojn kun fundamentoj de kultivado kaj priflegado de vinberaro de historio \u011dis nuntempo pere de artikoloj, fotografa\u0135oj, ekspona\u0135oj kaj plantoj. La kuna\u016dtoro de la ekspozicio estas aktiva esperantisto In\u011d. Jaroslav Pokorn\u00fd, kiu invitis nin partopreni vernisa\u011don. La gustumado de bona vino pligrandigis niajn traviva\u0135ojn. Ni invitas anka\u016d pluajn interesatojn trarigardi belan kaj interesan ekspozicion. <\/span><\/p>\n

L.Angelov\u00e1<\/i><\/span><\/p>\n

Renkonti\u011do en \u010cesk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1<\/span><\/h2>\n

La membroj de la EK Amikeco en \u010cesk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1 provis renovigi malnovan tradicion de vintraj E-dancbaloj kaj preparis por interesatoj someran renkonti\u011don kun danco.<\/span><\/p>\n

Sabate la 10-an de junio 2006 venis en la restoracion \u201eNa Hor\u00e1ch\u201c \u2013 sur la monteto super la urbo \u010cesk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1 preska\u016d 50 partoprenantoj. La suno brilis super la promenadantoj survoje al la kabano de fama \u0109e\u0125a pentristo Max \u0160vabinsk\u00fd kaj tiuj, al kiuj la kruroj ankora\u016d bone servas, kura\u011di\u011dis ascendi sur helicaj metalaj \u015dtupoj sur lokan trarigardturon, kie ili povis \u201egustumi\u201c \u0109arman panoramon de la tuta regiono. Post la reveno ni trarigardis kapeleton de virgulino Maria kaj jam en restoracio ni apla\u016ddis al E-infanaj gelernantoj pro prezentado de fabeleto. Post bona vesperman\u011do ni babilis kun geamikoj, kantis, dancis kaj \u0109iuj gajnis ion en ri\u0109a tombolo. Medio estis bonega \u2013 kiel \u0109iam en \u0108esk\u00e1 T\u0159ebov\u00e1. \u0108u la tradicio da\u016dros?<\/span><\/p>\n

L.Angelov\u00e1<\/span><\/p>\n

Rememoru datrevenon de nia \u0109e\u0125a meritplena membro de \u0108EA:<\/span><\/p>\n

S-ano Franti\u0161ek Pytloun<\/b><\/span><\/p>\n

naski\u011dis la 30-an de junio 1891 en V\u00e1pno apud Trutnov. Profesie li estis fervoja oficisto, kio ebligis al li multe voja\u011di. Membro de la landa Esperanto-Asocio kaj de UEA ekde 1922 plenumis plurajn funkciojn en la movado, ekzemple li estis sekretario kaj prezidanto de E-klubo en Hradec Kr\u00e1lov\u00e9 dum \u011dia florado post la jaro 1945, komitatano de EA\u0108SR kaj regiona peranto, anka\u016d komitatano de UEA (1949 – 1950). .<\/span><\/p>\n

Estante fervora propagandisto li fondis klubojn en 12 lokoj de la nordorienta Bohemio, eldonadis belan Esperantan po\u015dkalendaron kaj vortaretojn.<\/span><\/p>\n

Akirinte diplomon de Cse\u0125-instruisto en Danlando en la jaro 1933 li gvidis kvardek kursojn de Esperanto en 11 lokoj kaj de la jaro 1946 gvidis dum pluraj jaroj korespondajn kursojn kun pli ol 4000 lernantoj (kontrolitajn de d-ro Pitl\u00edk).<\/span><\/p>\n

Kun s-ano Ko\u0159\u00ednek li prizorgis la Gazetaran servon de EA\u0108SR kaj aktivis en aran\u011dado de internaciaj renkonti\u011doj en Pod\u011bbrady.<\/span><\/p>\n

Estas \u0109efe lia merito, ke Hradec Kr\u00e1lov\u00e9 havas Straton de Zamenhof (en kiu li lo\u011dis). Franti\u0161ek Pytloun donis senprofite siajn fortojn al la Esperanto-movado.<\/span><\/p>\n

Li mortis en Pod\u011bbrady la 15-an de oktobro 1976. El arkivo de \u0108EA<\/span><\/p>\n

Rememoru datrevenon:<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Rembrandt Harmensz van Rijn
\n<\/b><\/span>( 5.7.1606 \u2013 4.10.1669)<\/p>\n

Rembra<\/b><\/span><\/b><\/span>ndt van Rijn, <\/b>unu el elstaraj pentristoj de la historio, nederlanda majstro, naski\u011dis la 15-an de julio 1606, kiel la anta\u01d4lasta filo (el na\u01d4 infanoj) en sufi\u0109e ri\u0109a familio de muelisto en nederlanda urbo Leiden.<\/span><\/p>\n

Kiel infano li studis latinan bazan lernejon kaj kiel 14-jara knabo li komencis studi universitaton en Leiden. Sed post kelkaj monatoj li forlasas la studadon kaj i\u011das lernanto de pentristoj Jacob van Swanenburch kaj Jacob Pynas, kiuj alportas en Nederlandon scion de\u00a0 itala pentrado, kiu estas por mezepoka E\u01d4ropo la plej alta kriterio de arta valoro de pentradarto.<\/span><\/p>\n

Kiel dudekjara li foriras en Amsterdamon, kie li laboras \u0109e alia ital-stila pentristo Pietero Lastman (konata kiel Caravaggio), kiu estas \u0109ef-reprezentanto de la baroka kreado en Italio.<\/span><\/p>\n

En la jaro 1625 komenci\u011das la unua Leidena epoko de kreado de Rembrandt. En la gepatra domo li malfermas atelieron, akceptas kunlaboriston, pentriston Johan Lievens kaj anka\u01d4 la unuajn lernantojn. Li pentras precipe bildojn kun bibliaj temoj. Bildojn, kiuj iom post iom estas pli kaj pli taksataj.<\/span><\/p>\n

Sed Leiden estas por li \u201emalgranda\u201c. En la jaro 1632 li translo\u011di\u011dis en Amsterdamon, en havenan urbon kun pitoreska miksa\u0135o de nacioj kaj homoj de diversaj koloroj de ha\u01d4to. Tiam li i\u011das kompaniano de bild-komercisto van Uylenburch kaj edzi\u011das al lia nevino Saskia. Saskia alportas grandan doton, 40 mil guldenojn, tiutempe grandega ri\u0109a\u0135o. Por Rembrandt komenci\u011dis jaroj de feli\u0109o, li vivis en lukso, posedis grandan vastan domon, kiu estas troplenigita per trezoroj de arto. Sur la muroj pendas pentra\u0135oj de Raffael kaj Girgioni, en la \u0109ambroj staras bustoj de Romanaj imperiestroj.<\/span><\/p>\n

Samtempe li multe laboras, pentras. Por a\u0109etataj arta\u0135oj li multe elspezas, sed anka\u01d4 por siaj bildoj li postulas kapturnajn prezojn. Ekzemple por grafika listo \u201eKristo resanigas malsanulojn\u201c li postulas 100 dukatojn. (Prezo tiam kromordinara, neniu alia ricevus tian sumon.)<\/span><\/p>\n

\u0108iujare ekestas dekoj da bildoj, bibliaj temoj, pejza\u011doj, portretoj, a\u01d4toportretoj. Neniu alia pentris tiomfoje propran viza\u011don kiel li. Tiutempe Rembrandt intence uzas klarobskuron, manieron de pentrado eluzanta kontraston de lumo kaj ombro. Tre ofte li kiel temon uzas la viza\u011dojn de sa\u011daj viroj (ekzemple \u201eRabeno\u201c el kolekto de \u0109e\u0125a Nacia Galerio). <\/span><\/p>\n

En la jaro 1632 li pentras bildon \u201eLerno-horo de doktoro Tulp\u201c, kiu prezentas la ekstreman limon de lia realismo. <\/span><\/p>\n

Grava limo de lia vivo estas la jaro 1642, ankora\u01d4 anta\u01d4 fino de la laboro sur la plej fama bildo \u201eNokta patrolo\u201c. Tiam mortis Saskia kaj viv-kurbo de la pentristo rapide mallevi\u011das. Danke al vivstilo la ri\u0109a\u0135o rapide malaperas kaj fine de kvardekaj jaroj li vivas mizere. En la jaro li ekkonis Hendickije Stoffelson, sed la rilato estis \u011denerale kondamnita, ili estis akuzitaj pro konkubeco kaj alvokitaj anta\u01d4 eklezian tribunalon. Sed arta bonfamo de Rembrandt ne estis influita. Male, lia internacia fameco kreskis. Ekestas pentra\u0135oj \u201eAristoteles cerbumas \u0109e busto de Homer\u201c, \u201eReveno de la perdita filo\u201c, \u201eHebrea fian\u0109ino\u201c, \u201eSimeon kun Jesuo\u201c, \u201eMaljunulo\u201c.<\/span><\/p>\n

La 4-an de oktobro 1669 Rembrandt Harmensz van Rijn en Amsterdam mortis kaj estis entombigita en la pre\u011dejo en Westerkerk.<\/span><\/p>\n

Esperantigis Pavel Nechv\u00edle<\/i><\/span><\/p>\n

Postnoto: La\u016d eksperto Ernst van de Wetering, kiu katalogas la tutan kreadon de la majstro, pentris anka\u016d portreton de J. A. Komenio, kiu tiam vivis en la sama strato, kiel la majstro kaj amba\u016d viroj \u0109iutage surstrate renkonti\u011dadis. La eksperto tion proklamis dum la malfermo de datrevena ekspozicio en Amsterdam.<\/span><\/p>\n

Tamen la bildo estas tro malhela kaj ne estis ebla kopii kaj montri \u011din al vi.<\/span><\/p>\n

PaN<\/i><\/span><\/p>\n

Esperanto sonis en la urbeto Hlubok\u00e1<\/span><\/h2>\n


super la rivero Vultavo<\/b><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Per ravitaj okuloj mi rigardas \u0109arman, verdan kaj bonodoran naturon. Meze de \u011di sur la kontra\u016da monteto fiere staras la blanka kastelo Hlubok\u00e1 nad Vltavou. Malgra\u016d majaj pluvoj, hodia\u016d estas de la mateno seka, varma kaj suna tago. Kia feli\u0109o! Promenado tra la kastela parko ligita kun refre\u015di\u011do de la korpo kaj poste anka\u016d de la animo en la kastela galerio estas sen difekto. <\/span><\/p>\n

Tamen posttagmeze nin atendos la vizito de la privata internacia lingva gimnazio, kiu estas lokigita en la kvartalo \u201eHrad\u010dany\u201c. Mi anta\u016d\u011dojas kiel infano kaj tute certe mi ne estas sola. Samideanino el A\u016dstralio Dianne Lukes \u0109i tie instruas ne nur la anglan lingvon, sed samtempe gvidas la kurson de Esperanto. Hodia\u016d ni havas okazon interkonati\u011di kun \u015diaj kvin gelernantoj. Du knaboj estas ankora\u016d malgrandaj, aliaj du jam staras \u0109e la sojlo de la plena\u011deco same kiel knabino, kiu akompanas ilin. Ili estas diversnacianoj, sed \u0109iuj estas tre karaj kaj agrablaj.<\/span><\/p>\n

Vizito de la lernejo estas vera traviva\u0135o. Studas \u0109i tie 130 infanoj el multaj mondanguloj. Tamen \u0109ie regas ega hejmeca atmosfero kaj kvieto. Agrabla etoso varmigas niajn korojn.<\/span><\/p>\n

La internacia gimnazio kaj lo\u011ddomoj estas tre modernaj. Tamen la konstrua\u0135oj aspektas afable kaj hejmece. Kaj ni sidas jam en la halo \u0109e la rondtablo. Rekte kontra\u016d mi ornamas vandon belega ronda bildo nomata \u201emandala\u201c, en kiu dominas flava koloro. El \u011di \u015dprucas optimismo kaj bonhumoro.<\/span><\/p>\n

Amike diskutas la familio Dvo\u0159\u00e1k el P\u00edsek kaj ceteraj partoprenantoj, Mirka Tome\u010dkov\u00e1, Dianne, \u015diaj studentoj de la Esperanto-rondo kaj surprize \u2013 vigla esperantisto \u2013 memlernanto kaj samtempe e\u0109 patro de gimnazia direktoro. Gaje ni babilas \u0109e bongusta glacia\u0135o kaj kuko.<\/span><\/p>\n

Poste alvenas la tempo por mi la plej kara, Pavla ludas gitaron. Komune ni kantas sudbohemiajn kantojn, poste sekvas kantoj popularaj.\u00a0 <\/span>Doma\u011de, ke ni devas jam adia\u016di. Beda\u016drinde eble por longa tempo. Dianne forveturos ferii hejmen \u2013 en A\u016dstralion, sed en Bohemion \u015di ankora\u016d revenos, ne kiel instruistino, nur kiel voja\u011dantino. Ni\u0109iuj anta\u016d\u011dojos \u011dis la revido kun \u015di. <\/span><\/p>\n

V\u011bra Muchnov\u00e1<\/i><\/span><\/p>\n

? ? ?<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

Kion fari, kiam la redaktorino de Informilo estas scivolema ino kaj volas ankora\u016d pli multe scii pri la instruistino Dianne el tiel fora lando A\u016dstralio? \u0108ar \u015di ne konis adreson de Dianne, \u015di skribis al \u015diaj du amikinoj. Kaj jen pluaj informoj:<\/span><\/p>\n

V\u011bra el Pelh\u0159imov skribas:<\/span><\/p>\n

Kun Dianne mi konati\u011dis helpe de mia amikino el Japanio, \u0109ar Dianne iom da tempo en Japanio vivis kaj mian amikinon tie instruis pri Esperanto. Mi invitis Dianon al nia arbara solejo, \u015di invitis min dufoje al Hlubok\u00e1. Tie mi anka\u016d provis instrui la \u0109e\u0125an lingvon al infanoj 7-12-jaraj, pri tia helpo petis min la instruistino. Dum mia instruhoro la infanoj ellernis 30 novajn vortojn la\u016d bildetoj kaj \u0109efe ili pliboni\u011dis en \u011dusta prononcado. Por eksterlandaj infanoj estas nia \u0109e\u0125a lingvo tre malfacila, \u0109efe, se ili eklernas \u011din nur en la studenta a\u011do. En la gimnazio \u0109iuj devas lerni angle kaj \u0109e\u0125e, studentoj povas elekti el multaj lingvoj, ekzemple ili povas lerni la hebrean, araban kaj la aliajn.<\/span><\/p>\n

Dianne ricevis oferton de sia Esperanta amiko por labori kiel psikologo kaj anka\u016d instrui en la Internacia lernejo en Hlubok\u00e1. La oferton \u015di pripensis kaj decidis akcepti \u011din, \u0109ar \u015di tiel povis voja\u011di en la patrolandon de sia edzo, kiu estis \u0109e\u0125o, kiu elmigris post la jaro 1948 en A\u016dstralion. Tiu E-amiko estas patro de la nuna direktoro de la gimnazio.<\/span><\/p>\n

Pavla el P\u00edsek skribas:<\/span><\/p>\n

S-ino Dianne Lukes vivis en A\u016dstralio kaj en Na\u016dro, \u015dia edzo estis \u0109e\u0125o, kiu mortis anta\u016d kelkaj jaroj. Dianne volus pli multe ekkoni la landon, el kiu venis \u015dia edzo. Kaj tiel Dianne decidi\u011dis akcepti laboron en la gimnazio Hlubok\u00e1 por unu jaro, \u0109ar kromalie \u015di apartenas al la bahaa komunumo. En la lernejo laboras multaj bahaanoj. Pli granda monsumo, devenanta el bahaaj fontoj, estis utiligita por konstruado de la internacia gimnazio.<\/span><\/p>\n

La lernejo ne funkcias nur por la propraj ideanoj kaj ne estas destinita primare por vasti\u011do de la bahaa kredo, kiu ne estas ia sekto, Certe estas konate, ke bahaismo estas religia movado, nun tutmonda, fondita en Irano en 1863, instruanta sendependan ser\u0109adon de la vero kaj celanta unui\u011don de la homaro. Unu el \u011diaj principoj estas deziro pri universala lingvo.<\/span><\/p>\n

S-ino Dianne en la a\u016dtuno revenos al A\u016dstralio, kie \u015di havas sian familion (5 infanojn kun familioj).<\/span><\/p>\n

Malbeno de Tuten\u0125amono<\/b><\/span><\/p>\n

De la morto de la lordo George Carnarvon, kiu mone subtenis la malkovron de tombokelo de Tuten\u0125amono, la mondo estis timigata per tiel nomata malbeno de faraonoj. La malbeno minacas al \u0109iuj, kiuj kura\u011dus iamaniere \u011deni eternan ripozon de iamaj regantoj de Egiptio. Temas precipe pri arkeologoj, sed anka\u016d pri turistoj, kiuj vizitadus piramidon. Novtempaj sciencaj esploroj permesas rigardi la aferon alimaniere.<\/span><\/p>\n

Ni reiru al la sesa novembro de la jaro 1922, kiam brita arkeologo Howard Carter malkovris kripton en Valo de re\u011doj en Luksoro, kies a\u011do estis 3000 jaroj. Li tuj telegrafe vokis sian subtenanton, lordon Carnarvon, kiu rapide alveturis kun sia filino Evelyn. \u0108iuj tri eniris la kripton la 26-an de novembro. Ili estis \u015dokitaj, ekvidante fabelan ri\u0109econ, oran liton kaj oran \u0109erkon de la re\u011do. Inter la ri\u0109eco estis surskribo: \u201eMorto sur rapidaj flugiloj atingos \u0109iun, kiu \u011denos la trankvilon de la faraono.\u201c<\/span><\/p>\n

Oficiala malfermo de la tombokelo okazis la 17-an de februaro 1923, \u0109e la \u0109eesto de altranguloj egiptaj kaj britaj. Bulvarda gazetaro akcentis, ke dum sekvontaj ses jaroj mortis 13 personoj, kiuj \u0109eestis la esploradon de faraona mumio. Sed la gazetaro ne menciis, ke temis pri la personoj jam longe grave malsanaj, a\u016d sufi\u0109e a\u011daj.<\/span><\/p>\n

En sesdekaj jaroj de la XX-a jarcento, eminenta egipta doktoro kaj biologo Erzzadin Taha publikigis, ke en antikvaj kriptoj trovi\u011das fungo, \u015dimo, kiu dum longa \u0109eesto de homoj ka\u016dzas al ili brulumon de spirorganoj kaj poste anka\u016d koratakon.<\/span><\/p>\n

Doktoro Taha kredas, ke lia malkovro por eterne detruis la supersti\u0109on, ke sciencistoj, kiuj longe esploris mumiojn, mortadis pro ia faraona malbeno.<\/span><\/p>\n

J. Chrzanowski, \u201eFakta i mity\u201c. Esperantigis Vlado Sl\u00e1de\u010dek.<\/i><\/span><\/p>\n

Malkovrante Japanion<\/span><\/h2>\n

Aviadilo plon\u011dis en la nebulon kaj komenci\u011dis alteri\u011do. Jen estas \u011di \u2013 tiom longe atendata suna Japanio. Tamen Tokio bonvenigis min per varma pluvo kaj ridetoj de japanaj esperantistoj atendataj en la aerodromo. S-ro Fukuda Toshihiro kaj Aleksandrina Miose, rumuna esperantistino, bonvenigis min. En la domo de s-ro Fukuda mi restis kelkajn unuajn tagojn en Japanio. Li gvidis min tra Tokio kaj montris la plej belajn lokojn \u2013 sintoisman templon, imperiestran palacon, Tokio City Site, de kie mi povis admiri vesperi\u011dantan pejza\u011don de japana \u0109efurbo. Familianoj de s-ro Fukuda bonkore gastis min kaj pacience klarigis \u0109iujn speciala\u0135ojn de japana \u0109iutaga vivo. Multo mirigis min, sed mi anka\u016d pensis, ke \u011di estas bona kaj utiligenda por nia vivmaniero.<\/span><\/p>\n

La 20-an de oktobro mia esperanta amiko gvidis min al Jokohamo \u2013 la celo de mia vizito en Japanio. La 21 \u2013- 23-an de oktobro tie okazis la 92-a Japana Esperanto Kongreso kun la slogano \u201eRekonu, Esperanto nun!\u201c Por la kongreso mi estis invitata jam unu jaron anta\u016de kaj dum tiu \u0109i jaro mi preparis prelegojn la\u016d la peto de LKK-anoj.<\/span><\/p>\n

Mi estis surprizita per agrabla kaj bonveniga etoso de la preparata tago anta\u016d la kongreso. Mi tuj komencis helpi kaj babili kun \u0109eestantoj. Mi ja neniun konis persone, sed al mi \u015dajnis, ke ili \u0109iuj estas miaj malnovaj amikoj. Kelkaj jokohamaj esperantistoj iam vizitis Odeson kaj amiki\u011dis kun odesaj esperantistoj. Krome, jam du membroj de Odesa junulara E-klubo \u201eVerda\u0135o\u201c faris amikajn vizitojn al Jokohamo. Do, ni estis preska\u016d unu familio kaj mi sentis min kvaza\u016d hejme. Mian restadon en Japanio kunordigis estimata s-ro Tanigawa Hiroshi, li estas mirinda persono. Malgra\u016d a\u011do, li estas plen-plena de energio kaj junul-entuziasmo. Li iniciatis bonegan programon por mi kaj aliaj eksterlandaj gastoj de Jokohama kongreso. Krom mi venis geedzoj el Rusio, esperantistoj el Mongolio, Rumanio, \u015canghajo kaj Brazilo. \u0108iuj la\u016dvole kontribuis al la kongresa programo, kiu estis sufi\u0109e abunda kaj ri\u0109a.<\/span><\/p>\n

La kongreson partoprenis \u0109irka\u016d 400 japanaj esperantistoj el diversaj lokoj kaj urboj de japanaj insuloj. Kia stranga sento \u2013 mi estas sur insulo kaj \u011din brakumas oceanoj kaj oftas tertremoj (dum dek tagoj en Japanio mi dufoje spertis malfortan tertremon!). Dum la unua tago ni enlo\u011di\u011dis en luksaj hoteloj kaj havis eblecon partopreni en diversaj ekskursoj. Ni trarigardis belegan urbon kun \u011diaj sekretoj kaj vidinda\u0135oj, ni vidis la centron, en kiu oni okazigos la Universalan Kongreson en la jaro 2007. Vespere nin atendis koncerto enkadre de \u201eAmika vespero\u201c. Mi kontribuis per ukraina popoldanco en la nacia kostumo. <\/span><\/p>\n

Plej pla\u0109is al mi surmetado de kimono akompanata de muziko \u2013 estas vera arto, kiu \u0109armigis min.<\/span><\/p>\n

Mateno de la dua kongresa tago komenci\u011dis per bongusta matenman\u011do kaj amika babilado kun japanaj komencantoj. Mi komprenas, ke Esperanto estas malfacila por japanoj, kie lingva sistemo estas tute malsimila al e\u016dropaj lingvoj. Multaj esperantistoj dum la jaroj restas \u201eeternaj komencantoj\u201c kaj ne havas eblecon paroli kun alilandaj esperantistoj. Mi respondis al iliaj demandoj kaj eksciis, ke kelkaj unuan fojon parolis Esperanton ne uzante japanan lingvon kiel helpilon. Danke al ili mi lernis paroli klare kaj malrapide. Poste mi kun intereso a\u016dskultis rakonton de ges-roj Kudrjavcev pri ilia \u201einfano\u201c \u2013 revuo \u201eKomencanto\u201c. Mi admiris tiujn homojn, kiuj dedi\u0109is siajn vivojn al nia komuna ideo.<\/span><\/p>\n

Posttagmeze okazis solena malfermo de la 92-a Japana Kongreso. \u011cin partoprenis vicurbestro de Jokohamo, honora prezidanto de la kongreso kaj prezidanto de Jokohama-Rondo. Mi, kiel reprezentanto de \u011demelurbo de Jokohamo, gratulis al kongresanoj kaj honoraj gastoj de la kongreso en la nomo de Odesa kaj \u011diaj esperantistoj. Aliaj gastoj el \u011demelaj urboj anka\u016d havis \u015dancon alparoli la publikon kaj deziri bonfarton al la urbo kaj japanaj esperantistoj, kiuj realigis niajn revojn kaj akceptis nin en sia amikeca lando. Por mi persone estis nekutime paroli anta\u016d granda publiko kaj esti honora gasto. Tamen, tio estis samtempe agrabla.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Vespere nin atendis gaja aran\u011do \u2013 bankedo en \u0109ina restoracio. Mi sidis \u0109e la tablo de vegetaranoj kaj \u0109io bongustis! Inter gaja babilado ni ekkonis unu la alian kaj fari\u011dis amikoj. Mi anka\u016d unuan fojon a\u016ddis pri esperantistoj, kiuj preparas projekton de tutmonda konstitucio kaj tradukas \u011din en Esperanton! Bonega kaj vere serioza afero. En Japanio mi eksentis, ke la homoj ege serioze rilatas al la lingvo. Kaj mi fieras, ke mi estas parto de tiu estonta mondo, kie \u0109iuj parolos Esperanton kaj ne estos baroj inter homoj. Eble naive, sed kune ni kapablas realigi iun ajn ideon, \u0109u ne?<\/span><\/p>\n

Dum la lasta tago de la kongreso okazis mia lasta prelego. Iom komplika, sed interesa, \u0109ar \u0109iuj zorgas pri la naturo \u2013 la temo sonis kiel \u201eProtekto de Danuba naturo, la problemo de Kanalo Rapida\u201c. Mi faris prezentadon kun fotoj, por ke \u0109iuj anka\u016d povu legi, pri kio temas kaj mi montris la filmon faritan de gvidanto de la klubo Verda\u0135o. En 2001 Jokohama Esperanto-rondo sponsoris produktadon de la unua filmo pri \u201eBirdoj de Ukrainaj mar\u0109ejoj\u201c. La duan filmon iniciatis britaj esperantistoj. \u011ci enhavis rakonton pri Odesa kaj pri \u011diaj esperantistoj, pri Danuba belega kaj abunda naturo. Estis malfacile stari tie kaj provi klarigi la problemon al homoj, speciale en Esperanto, sed mi esperas, ke ili \u0109ion komprenis.<\/span><\/p>\n

Vespere ni estis invititaj por komuna festa bankedo kun LKK-anoj, kiuj faris grandegan laboron por okazigi la kongreson kaj inviti amikojn el diversaj lokoj de la vasta mondo.<\/span><\/p>\n

La kongreso fini\u011dis, sed ne fini\u011dis la programo, zorgante kompilita. Mi havis eblecon viziti domon de maljunuloj kaj prezenti al ili mian dancon. Mi \u011dojis, kiam ili kantis simplajn japanajn kantojn por bonvenigi min. Kaj siaparte donacis al mi belegan bukedon de floroj. Min impresis titana laboro, kiun \u0109iutage faras prizorgantoj de maljunuloj. <\/span><\/p>\n

Anta\u016d vesperman\u011do ni vizitis Simbolan Turon de Jokohamo. Tute hazarde ni renkontis grupon de s-ino Itabasi Micuko kaj aliajn eksterlandajn gastojn kaj pasigis kun ili gajan vesperon.<\/span><\/p>\n

Sekvaj du tagoj alportis interesan kaj amuzan viziton al meza japana lernejo, kie mi \u0109eestis du lecionojn de muziko. Mi havis \u015dancon respondi demandojn de scivolemaj lernantoj, kiuj bele kantis en Esperanto kaj ludis naciajn instrumentojn. Posttagmeze ni hastis al la tradicia japana \u011dardeno, kien ni estis invititaj por teo-ceremonio. Mi nun devas diri, ke tio estis la plej harmonia kaj la plej bona tago de mia tuta restado en Japanio. Eble mi estis jam plenplena de impresoj kaj bezonis iom da ripozo, fre\u015da aero kaj bela naturo. La \u011dardeno \u0109irka\u016dbrakumis min per ri\u0109a verda\u0135o, impona lago kaj ka\u015ditaj vojetoj. Mi volis sen\u0109ese promenadi tie pensante pri eterno de la vivo kaj \u011dia neel\u0109erpebla harmonio.<\/span><\/p>\n

Estis iom kontraste post kelkaj minutoj transloki\u011di al karaoke-kafejo kaj adia\u016di niajn karajn gastigantojn kaj organizantojn de nia plensukcesa kaj interesega restado en Japanio. Ni trinkis bieron, lastfoje havis \u015dancon gustumi su\u015di, kantinte rusajn kantojn kaj \u201eYesterday\u201c de Beatles kun prezidanto de Jokohama-rondo s-ro Suzuki. Kiaj bonaj memora\u0135oj!<\/span><\/p>\n

Kaj jen denove aviadilo glate surteri\u011dis kaj ne\u011da frosta Moskvo bonvenigis min. Malanta\u016d mi restis pluvanta Tokio, sed estis varme en mia koro, \u0109ar anta\u016d mi estis multaj novaj renkonti\u011doj kaj \u011dojigaj kontaktoj kun novakiritaj amikoj. \u0108ar homoj estas la plej granda trezoro de Japanio. <\/span><\/p>\n

Olga Gribovan, Odeso<\/i><\/span><\/p>\n

Transprenita el japana gazeto\u201eNova\u0135oj Tamtamas\u201c<\/i><\/span><\/p>\n

V-a T R E P PLASY 15. \u2013 18. 6. 2006<\/b><\/i><\/span><\/p>\n

\u0108i-jare la kvinan fojon la esperantistoj partoprenis la renkonti\u011don en Plasy (norde de Pilzeno). \u0108eestis proksimume 25 homoj el diversaj lokoj. Tri sunplenajn tagojn ni pasigis en belega naturo. \u0108iu partoprenanto povis elekti programon propradecide: trajnekskurson al Kaolin-uzino Kazn\u011bjov, piedekskurson preter la urbo Plasy, diskutan forumon (ELFO) en la kampadejo M\u00e1j. <\/span><\/p>\n

Sabata tuttaga ekskurso estis plena de interesa\u0135oj. Ni vizitis aviadil-parkon (AIR PARK) en Zru\u0109 apud Pilzeno \u2013 \u011di estas muzeo de aviadiloj kaj de alia armea tekniko, ekzemple tankoj, kanonoj kaj pluaj kurioza\u0135oj, tio estas la rezulto de la laboro de du entuziasmaj viroj. Ni estis surprizitaj per la kolektoj de la muzeo de d-ro B. Hor\u00e1k. \u011ci estas specialigita por la paleontologio kaj fer-prilaborado. Ne mankas \u0109i tie la historiaj kolektoj militaj kaj armeaj.<\/span><\/p>\n

Tamen vera turisma delikata\u0135o estis la malnova akva metalurgia fal-martelega uzino en Dob\u0159\u00edv, kiu estas kultura memorinda\u0135o. \u011ci montras malnovan industrian produktadon de la ferilaro, sed anka\u016d de la najletoj kaj \u201e\u015duo-najloj\u201c. <\/span><\/p>\n

Anka\u016d renkonti\u011dis kelkaj membroj de Esperantologia literatura forumo, kiun estris docento in\u011deniero Jan Werner. S-ano Karel Kraft altireme rakontis pri P\u0159emysl Pitter, pri kiu li verkis libron \u2013 Heroo de amo.<\/span><\/p>\n

Dankon apartenas al pilzenaj organizantoj s-anoj V\u00e1clav Kapr\u00e1l kaj Stanislav Pech. Novajn lokojn de la regiono ni ekkonos venontjare. <\/span><\/p>\n

Anton\u00edn Ju\u0159ica<\/span><\/p>\n

La raporto estas kompletigita de la parto de artikolo de V\u011bra Muchnov\u00e1
\n<\/span><\/p>\n

Vikipedio:<\/b><\/span><\/p>\n


\n45.000 artikoloj en Esperanto \u2013 kaj pliaj kunlaborantoj ser\u0109ataj<\/span><\/p>\n


\nEn la Pentekosta diman\u0109o (4-an de junio 2006), la reta enciklopedio Vikipedio ekhavis sian 45.000-an artikolon en Esperanto. La\u016d tiu \u0109i nombro, Esperanto da\u016dre estas sur la 15-a loko inter la pli ol 200 lingvoj de Vikipedio. La nombro de la artikoloj en Esperanto kreskas \u0109iutage je 40 \u011dis 80, tiel ke jam eblas anta\u016dvidi la 50.000-an artikolon por a\u016dgusto 2006.<\/span><\/p>\n


\nVikipedio estas gravega projekto por Esperanto pro pluraj kialoj:<\/span><\/p>\n

*
\nUnue, Vikipedio ebligas al esperantistoj facile kaj senpage trovi interesajn artikolojn pri ajna temo. \u0108ar en Vikipedio regas demokratiaj principoj kaj \u0109ar principe \u0109iu rajtas kunlabori, la artikoloj estas kutime pli neutralaj, ol ordinaraj retpa\u011doj. Foje oni trovas en Vikipedio anka\u016d informojn, kiuj estas malfacile troveblaj en la plej multaj naciaj lingvoj (vidu ekzemple la artikolon pri la \u201eAmikaro Bruno Gr\u00f6ning\u201c, kies Esperanto-sekcio kunlaboras kun UEA; krom en la Esperanta Vikipedio, en aliaj lingvoj ol la germana nur malfacile troveblas tiaj informoj, kiajn la Amikaro prisilentas en sia varbado).<\/span><\/p>\n

*
\n<\/span> Due, Vikipedio estas ideala medio por evoluigi la Esperantan terminologion. Mi mem komencis aktivi en Vikipedio en februaro 2006, kiam mi konstatis, ke la reta ser\u0109ilo Google trovas 10 milionojn da artikoloj pri la angla nocio \u201eAccounting Standards\u201c, dum pri \u011diaj Esperantaj ekvivalentoj \u201eKontadaj normoj\u201c a\u016d \u201eLibrotenaj normoj\u201c \u011di trovis nur unu mencion. Mi tiam ekverkis en Vikipedio artikolon \u201eInternaciaj kontadaj normoj\u201c, pa\u015dante sur novan terenon, kie Esperanto \u011dis tiam ne estis uzata. Kiam multaj esperantistoj en la mondo rigardas en Vikipedion pri artikoloj el siaj fakoj kaj klopodas plibonigi a\u016d ekverki tiajn, la Esperanta terminologio rapide progresas. Tre utilaj estas la vikipediaj ligiloj al la samtemaj artikoloj en aliaj lingvoj.<\/span><\/p>\n

Se iu deziras prelegi a\u016d verki en Esperanto pri iu ajn temo, jam nun estas bona \u015danco, ke ta\u016dgajn terminojn (kaj bazajn informojn pri la afero) li trovas en <\/span>Vikipedio.<\/span><\/p>\n

*
\nTrie, danke al Vikipedio multaj neesperantistoj ekscias pri Esperanto. Jam nun \u0109e centmiloj da Vikipediaj artikoloj en naciaj lingvoj videblas la informo, ke \u011di haveblas anka\u016d en Esperanto (per simpla musopremo). Kune kun la malnovaj versioj de la artikoloj, temas entute pri dekoj da milionoj da artikoloj. Kiam eksteruloj asertas, ke Esperanto ne estas tre disvasti\u011dinta, ni nuntempe povas fiere rakonti pri la 160 milionoj da artikoloj, kiujn Google trovas la\u016d la ser\u0109vorto \u201eEsperanto\u201c. Entajpante \u0109e Google \u201e+Esperanto +Wikipedia\u201c, ni vidas, ke por \u0109irka\u016d 90 % de tiuj \u0109i artikoloj ni dankas al Vikipedio.<\/p>\n


\nPor ke la Esperanta Vikipedio ankora\u016d pli kresku kvante kaj kvalite, necesas ankora\u016d pli da kunlaborantoj ol la \u011disnunaj \u0109irka\u016d 2.000. Oni povas komenci la kunlaboron per korektado a\u016d ampleksigo de ekzistantaj artikoloj; oni facile komprenas la funkciadon, kiam oni elirante de la pa\u011do \u201eeo.wikipedia.org\u201c rigardas kelkajn artikolojn. Multaj homoj rapide ek\u015datas Vikipedion pro \u011dia bona teknika funkciado.<\/span><\/p>\n

E\u0109 la Esperantaj supersignoj kutime ne prezentas problemon, \u0109ar sufi\u0109as tajpi \u201ecx\u201c, \u201egx\u201c ktp. por fine \u011duste vidi ilin. Por verki novajn artikolojn, oni povas plej facile komenci per urboj, riveroj a\u016d famaj personoj.<\/span><\/p>\n


\nMi esperas, ke por uzi vortojn de Zamenhof el la \u201eDua Libro\u201c pli kaj pli da esperantistoj \u201erapidas porti sian \u015dtonon por la granda, grava kaj utilega konstruo\u201c.<\/span><\/p>\n


\nUlrich Matthias (Wiesbaden, Germanio) <<\/span>Ulrich.Matthias@t-online.de<\/u><\/span><\/a>> <\/span>fonto: “Ret-Info” <\/span>http:\/\/www.eventoj.hu<\/u><\/span><\/a><\/p>\n

<\/p>\n

El la redakcio:<\/b><\/span><\/p>\n

La kvina kongreso de Asocio de E-handikapuloj kun sia Internacia klubo okazos venontjare de la 30-a de majo \u011dis la 3-a de junio 2007<\/b> en Juniorcentro \u0109e la bordo de akvovalbara\u0135o SE\u010c (proksimume 25 km de Pardubice). Ni rekomendas al niaj membroj noti la daton en sian memoron, skribu al nia redakcio, se Vi volos prezenti ian interesan prelegon, kulturan, muzikan a\u016d amuzan prezentadon. Dum la kongresa konferenco estos balotado de la nova komitato, ali\u011du, kiu volus aktive kunlabori kaj levi nian asocion je pli alta nivelo. Ni elkore invitas anka\u016d pluajn esperantistojn, nemembrojn de AEH, anka\u016d eksterlandajn gastojn, kiuj volus ekkoni pluan angulon de nia \u0109e\u0125a lando.<\/span><\/p>\n

Sabataj lingvaj anta\u016dtagmezoj okazos en praga klubejo (Ve Sme\u010dk\u00e1ch 25) la 30-an de septembro kaj la 25-an de novembro 2006.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

La 11-a konferenco de \u0108e\u0125a Esperanto -Asocio en \u010cesk\u00e9 Bud\u011bjovice\u00a0 <\/span>okazos en la tagoj 22\/24-an de septembro 2006. Ali\u011du al Ji\u0159\u00ed Tome\u010dek, <\/span>Dr.Bure\u0161e 3, 370 05 \u010cesk\u00e9 Bud\u011bjovice \u2013 rete: <\/span>jirka.tomecek@post.cz<\/u><\/span><\/a> Semajna lingva seminario, tradicia aran\u011do de AEH en \u015datata loko de <\/span>Bohemia paradizo en la vila\u011do SKOKOVY okazos en la tagoj 16 – 22-an <\/span>de oktobro 2006. Informoj rekte \u0109e Jind\u0159i\u0161ka Drahotov\u00e1, Sadov\u00e1 745\/36,\u00a0 <\/span>293 01 Mlad\u00e1 Boleslav, telefono (00\u00a0420) 326\u00a0731\u00a0845, ret-adreso: <\/span>drahotovaesperanto@seznam.cz<\/u><\/span><\/a><\/p>\n

5) Informo pri la busa ekskurso al UK en Florenco: por \u0109e\u0125oj: <\/span><\/p>\n

Vedouc\u00ed z\u00e1jezdu oznamuje: v autobuse na UK<\/i> do Florencie z\u016fst\u00e1vaj\u00ed voln\u00e1 <\/span>m\u00edsta a cestovn\u00ed kancel\u00e1\u0159 je nab\u00eddne jako POZN\u00c1VAC\u00cd Z\u00c1JEZD DO <\/span>TOSK\u00c1NSKA, ubytov\u00e1n\u00ed a v\u00fdlety shodn\u00e9 s n\u00e1mi, ka\u017ed\u00fd den program. U\u017e <\/span>m\u00e1me potvrzeno, \u017ee jako pr\u016fvodce s n\u00e1mi pojede RNDr. Ladislav Havel, a\u00a0 <\/span>nic lep\u0161\u00edho jsme si p\u0159\u00e1t nemohli, nebo\u0165 je to studnice v\u011bdomost\u00ed od historie <\/span>po kyti\u010dky. Cena je stejn\u00e1 jako pro n\u00e1s, 7.770 K\u010d. <\/span>Byli bychom rad\u011bji, kdyby jeli zn\u00e1m\u00ed, proto\u017ee jinak CK poskytne kapacitu <\/span>ve\u0159ejnosti. Pros\u00edm, poptejte se ve va\u0161em okol\u00ed \u010di v rodin\u011b a nab\u00eddn\u011bte\u00a0 <\/span>volnou kapacitu va\u0161im zn\u00e1m\u00fdm, pokud by m\u011bl n\u011bkdo z\u00e1jem, pros\u00edm,\u00a0 <\/span>kontaktujte m\u011b! <\/span>Mirka Tome\u010dkov\u00e1, Dr. Bure\u0161e 3, 370 05 \u010cesk\u00e9 Bud\u011bjovice <\/span>a\u016d <\/span>mtomeckova@kpmg.cz
\n<\/b><\/span><\/span><\/span><\/a><\/p>\n

Lingva angulo por \u0109e\u0125oj<\/i><\/span><\/p>\n

\u0108u nebulo vapori\u011das?<\/b><\/span><\/p>\n


\n<\/span>Pan Kurisu Kei, japonec, znal\u00fd esperanta a tak\u00e9 \u010de\u0161tiny, se ned\u00e1vno setkal v\u00a0p\u0159ekladu z\u00a0\u010de\u0161tiny se slovy \u201enebulo vapori\u011das\u201c a s\u00a0pozn\u00e1mkou, \u017ee se jedn\u00e1 o germanismus. Zda je to pravda, se zeptal M. Malovce a ten potom mne.<\/span><\/p>\n

Podle m\u00fdch znalost\u00ed se v\u00a0\u010de\u0161tin\u011b ne\u0159\u00edk\u00e1 \u201emlha se vypa\u0159uje (\u010di odpa\u0159uje)\u201c a tak\u00e9 N\u011bmci ne\u0159\u00edkaj\u00ed \u201eder Nebel verdampft\u201c. Nejedn\u00e1 se tedy o germanismus ani \u010dechismus, ale o n\u011b\u010d\u00ed nezvykl\u00fd p\u0159eklad do esperanta.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Aby byl p\u0159ekladatel v\u011brohodn\u00fd, m\u011bl by v\u017edy zn\u00e1t podstatu v\u011bci, nem\u011bl by p\u0159ekl\u00e1dat doslovn\u011b (otrocky), ale odborn\u011b p\u0159esn\u011b, nem\u011bl by b\u00fdt poplatn\u00fd \u017e\u00e1dn\u00e9mu n\u00e1rodn\u00edmu idiomu. Co se tedy d\u011bje s\u00a0mlhou, kdy\u017e postupn\u011b \u0159idne a nakonec zmiz\u00ed (rozpust\u00ed se, rozplyne se v\u00a0okoln\u00edm vzduchu).<\/span><\/p>\n

Mlha p\u0159edstavuje aerosol (NPIV ji nespr\u00e1vn\u011b naz\u00fdv\u00e1 p\u00e1rou), tzn. sm\u011bs atmosf\u00e9rick\u00e9ho vzduchu a mal\u00fdch vodn\u00edch kapi\u010dek. Je-li vzduch vodn\u00ed parou (tj. vodou) nenasycen, relativn\u00ed vlhkost vzduchu je men\u0161\u00ed ne\u017e 100 % a na mlhu p\u016fsob\u00ed teplo, nap\u0159. teplo slune\u010dn\u00edho z\u00e1\u0159en\u00ed shora, mlha postupn\u011b miz\u00ed, \u010desky \u0159\u00edk\u00e1me, \u017ee se rozpou\u0161t\u00ed. <\/span><\/p>\n

Ve skute\u010dnosti se kapi\u010dky vody skute\u010dn\u011b odpa\u0159uj\u00ed, p\u0159ech\u00e1zej\u00ed tedy do skupenstv\u00ed plynn\u00e9ho a t\u00edm do atmosf\u00e9rick\u00e9ho vzduchu. Jeho nasycen\u00ed (%) stoup\u00e1. Ze \u0161koln\u00ed fyziky n\u00e1m je zn\u00e1mo, \u017ee \u010d\u00edm vy\u0161\u0161\u00ed je teplota vzduchu, t\u00edm v\u00edce vodn\u00ed p\u00e1ry pojme. Snad v\u00e1s zaujme, \u017ee p\u0159i teplot\u011b -20\u00b0C vzduch pojme jen 0,90 g\/m3<\/sup>, p\u0159i 0\u00b0C ji\u017e 4,84 g\/m3<\/sup> a p\u0159i na\u0161ich obvykl\u00fdch +20\u00b0C dokonce 17,30 g\/m3<\/sup>.<\/span><\/p>\n

Z\u00e1v\u011br: \u201eNebulo vapori\u011das\u201c je teoreticky spr\u00e1vn\u00e9<\/b>, ale z\u0159ejm\u011b, a to nejen pro \u010cechy, nezvykl\u00e9. Doporu\u010duji proto obecn\u011bj\u0161\u00ed hovorov\u00e9 pojmenov\u00e1n\u00ed tohoto p\u0159\u00edrodn\u00edho fyzik\u00e1ln\u00edho jevu: nebulo solvi\u011das, aersorbi\u011das, aerdisi\u011das<\/b>. Kter\u00e1 z\u00a0t\u011bchto variant m\u00e1 \u0161anci z\u00edskat prvenstv\u00ed, nedovedu posoudit. O tom by m\u011blo rozhodnout praktick\u00e9 u\u017e\u00edv\u00e1n\u00ed v\u00a0mezin\u00e1rodn\u00edm spole\u010denstv\u00ed esperantist\u016f.<\/span><\/p>\n

Kdy\u017e v\u011bnujeme pozornost mlze, bude rozumn\u00e9 si \u0159\u00edci, jak vyj\u00e1d\u0159it dal\u0161\u00ed souvisej\u00edc\u00ed \u00fakazy:<\/span><\/p>\n

D\u011bl\u00e1 se mlha \u2013 Nebuli\u011das; formi\u011das nebulo \u2013 Es wird nebelig.
\n<\/span>Mlha pad\u00e1 \u2013 Nebulo falas (sinkas) \u2013 Der Nebel f\u00e4llt (senkt sich).
\n<\/span>Mlha houstne \u2013 Nebulo densi\u011das \u2013 Der Nebel verdichtet sich.
\n<\/span>Mlha \u0159idne \u2013 Nebulo maldensi\u011das \u2013 Der Nebel lichtet sich.
\n<\/span>Mlha se trh\u00e1 \u2013 Nebulo (dis)\u015diri\u011das \u2013 Der Nebel zerrei\u00dft.
\n<\/span>Mlha stoup\u00e1 \u2013 Nebulo levi\u011das \u2013 Der Nebel steigt.
\n<\/span>Mlha se val\u00ed \u2013 Nebulo ruli\u011das \u2013 Der Nebel wallt.
\n<\/span>Mlha le\u017e\u00ed nad jezerem \u2013 Nebulo ku\u015das super lago \u2013 Der Nebel lagert \u00fcber dem See.<\/span><\/p>\n

Jan Werner<\/span><\/p>\n

Trista informo<\/b><\/span><\/p>\n

Forpasis nia la plej maljuna membro: Samideano Bohuslav Kumpo\u0161t<\/span><\/p>\n

Li naski\u011dis la 13-an de decembro 1911 en urbeto \u017damberk (legu: \u0134amberk) kiel la unua el kvar filoj. Tie li vizitadis lernejon. En la jaro 1929 li sukcese frekventis tekstil-industrian lernejon en \u00dast\u00ed n. Orl., poste li laboris en teksfabrikoj en Slovakio kaj poste en N\u00e1chod. \u0108ar li tre interesi\u011dis pri fremdaj lingvoj, li akceptis okupon en teks-industrio en Slovenio, kie li laboris \u011dis sia aresto de gestapo en la jaro 1941. En la koncentrejo Dacha\u016d li volis ellerni plej multe da lingvoj de siaj kunarestantoj, transvivi kaj post la milito tiujn konojn utiligi.<\/span><\/p>\n

Post kvar jaroj li estis liberigita de usona armeo kaj revenis hejmen tra Pilzeno la 28. 5. 1945. Post sia resani\u011do li laboris kelkajn jarojn en teks-industrio kaj poste kiel energetikisto en fakultata malsanulejo en Hradec Kr\u00e1lov\u00e9 ne nur \u011dis la emeriti\u011do, sed \u011dis sia 74-a jaro.<\/span><\/p>\n

Post la morto de sia edzino kaj post liberi\u011da revolucio li travoja\u011dis la tutan E\u016dropon kaj tre multe turistikis.<\/span><\/p>\n

Li esperanti\u011dis en la jaro 1922. Li interkompreni\u011dis per dek lingvoj krom sia gepatra lingvo kaj li frue konscii\u011dis belan ideon de Esperanto, kiel facilan lingvon, kun egala \u015danco por \u0109iu homo. S-ano Kumpo\u0161t estis ege vitala kaj entuziasma por Esperanto. Ankora\u016d en sia 90-a jaro li elpensis etajn enigmojn (kap-rompilojn) kaj li disdonadis ilin al esperantistoj kaj al iliaj infanoj. Lastan numeron de Informilo el aprilo li ankora\u016d detale tralegis.<\/span><\/p>\n

Lastan jaron de sia vivo li restis hejme kaj li mortis post mallonga malsano la 5-an de junio 2006<\/b> en malsanulejo.<\/span><\/p>\n

Rememoru lin, li estis altvalora homo.<\/span><\/p>\n

Honoron al lia memoro.<\/span><\/p>\n

La redakcio kondolencis al lia familio. red. + M.Ku.<\/i><\/span><\/p>\n

INFORMILO<\/b><\/span> \u2013 <\/span>monata gazeto por esperantistoj-handikapuloj + suplemento <\/span>ANTA\u016cEN
\n<\/b><\/span>Eldonas AEH \u2013 Asocio de esperantistoj-handikapuloj
\nRedaktoroj: M. Filip, J. Kosnar, J. R\u00fdznarov\u00e1, L. Srbov\u00e1
\nAdreso: Svaz zdravotn\u011b posti\u017een\u00fdch esperantist\u016f, Na Okrouhl\u00edku 953\/21,
\n530 03 PARDUBICE, CZ tel. 466 611 941
\ne-mail: <\/span>aeh-ikeh@volny.cz<\/b><\/u><\/span><\/a>
\n<\/u><\/span>interreto: <\/span>www.volny.cz\/aeh-ikeh<\/a>
\n<\/b><\/u><\/span>Bankovn\u00ed spojen\u00ed: Po\u0161tovn\u00ed spo\u0159itelna, \u010d\u00edslo \u00fa\u010dtu AEH <\/span>192150088<\/b><\/span>, k\u00f3d banky <\/span>0300
\n<\/b><\/span>P\u0159i platb\u00e1ch v\u017edy uve\u010fte va\u0161e \u010dlensk\u00e9 \u010d\u00edslo (nad va\u0161\u00ed adresou) jako variabiln\u00ed symbol!
\nLa redakcio ne \u0109iam havas la saman opinion kiel la a\u016dtoroj de la artikoloj<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

INFORMILO 2006\/7-8 Enhavo: Aperis Jarlibro 2006 Renovigo de la memortabulo en L\u00e1ny Ekspozicio pri vino Renkonti\u011do en \u010c. T\u0159ebov\u00e1 La detreveno de F. Pytloun Rembrandt Harmensz van Rijn Esperanto sonis en urbeto Hlubok\u00e1 Malbeno de Tuten\u0125amono Malkovrante Japanion Renkonti\u011do en Plasy Vikipedio El la redakcio Lingva anguleto Pri s-ano Bohuslav Kumpo\u0161t Aperis Jarlibro 2006 Kun […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,46],"tags":[],"class_list":["post-5589","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-informilo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5589"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5607,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5589\/revisions\/5607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5589"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5589"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}