{"id":5467,"date":"2005-06-30T20:31:13","date_gmt":"2005-06-30T18:31:13","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/?p=5467"},"modified":"2018-05-29T07:42:15","modified_gmt":"2018-05-29T05:42:15","slug":"informilo-6-2005","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/informilo-6-2005\/","title":{"rendered":"Informilo 6\/2005"},"content":{"rendered":"

Informilo 6\/2005<\/span><\/p>\n

Enhavo:<\/b><\/span>
\n<\/b><\/span>100 jaroj de\u00a0 EK en Pilseno <\/span>
\n<\/span>Kiel vidas tiuj, kiuj ne kapablas vidi?<\/span>
\n<\/span>La 61-a IJK<\/span>
\nMapo de la urbo por handikapuloj<\/span>
\n<\/span>22 mil hungaroj lernis Esperanton<\/span>
\n<\/span>Radio-elsendo pri Esperanto<\/span>
\n<\/span>Ne diru \u201e\u0109eokaze\u201c<\/span>
\n<\/span>Lingva anguleto<\/span>
\n<\/span>Disleksio<\/span><\/p>\n

100 jaroj de E\u2013klubo en Pilseno<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La tria plej a\u011da Esperanto-klubo en \u0108e\u0125a <\/span> respubliko\u00a0 estas en\u00a0 Pilseno, kiu solenis en la tagoj 20.-22. 5. 2005 cent jarojn de sia fondi\u011do. La funkciuloj de EK\u00a0e\u0109 ne atendis tian multnombran\u00a0 viziton de\u00a0 esperantistoj el 20 lokoj de nia\u00a0 respubliko kaj du inojn\u00a0 el\u00a0 Germanio.<\/p>\n

Ilia preparo por tiu signifa jubileo estis\u00a0 granda, kvankam nombro de tiuj, kiuj fakte multe laboris, granda ne estis. Krom du specoj de bildkartoj kun Esperanta surskribo estis preparita kelkpa\u011da bro\u015dureto de la E-kroniko, diversaj tradukoj de iliaj vidinda\u0135oj kaj afi\u015detoj el la plumo de M. Z\u00fdkov\u00e1, sed \u0109efe ege bela kaj ampleksa ekspozicio de diversaj esperanta\u0135oj, kies materialoj estis pruntitaj el kelkaj E-kluboj de nia respubliko.<\/span><\/p>\n

La ekspozicio okazis en la domego de Studa kaj Scienca biblioteko en agrabla salonego kun multaj vitro\u015drankoj, kie estis senteme ordigitaj esperanta\u0135oj la\u016d siaj specoj. Grandan meriton pri la ekspozicio havas la prezidanto de EK\u00a0Pilseno s-ano V\u00e1clav Kapr\u00e1l kun s-ano Stanislav Pech kaj vicdirektorino de la biblioteko s-ino PhDr. Ivana Hor\u00e1kov\u00e1.\u00a0 <\/span><\/p>\n

En la \u0109efa programo de la solena\u0135o, kiun partoprenis proksimume 70 personoj, post\u00a0 salutvortoj de reprezentantoj de \u0108EA kaj AEH kaj de unuopaj E-kluboj informis oferema M. Z\u00fdkov\u00e1 pri interesaj historiaj detala\u0135oj el ilia kroniko, je kiuj reagis kelkaj partoprenintoj. S-anino Pavla Dvo\u0159\u00e1kov\u00e1 kun sia gitaro kaj vico de kantetoj ta\u016dge buntigis kaj kunligis la programon, al kiu anka\u016d kontribuis \u015datata kantisto Miroslav Smy\u010dka. <\/span><\/p>\n

Krom kelkaj ekskursetoj tra la urbo Pilseno parto de la \u0109eestintoj vizitis Meditan \u011dardenon, kiu apartenas al iliaj\u00a0 plej grandaj traviva\u0135oj. Ili konati\u011dis kun la historio de \u201eLa monumento al viktimoj de malbono\u201c pere de videofilmo en la\u00a0 kapelo de sankta Maxmilian Kolbe, situanta proksime de la eniro. A\u016dtoro de la \u011darden-arkitektura projekto estas iama politika arestito s-ro Lubo\u0161 Hru\u0161ka, kiu en 50-aj jaroj de la pasinta jarcento estis kondamnita por multaj jaroj en diversaj arestejoj, kie li estis ege turmentita. Li promesis, ke se li \u0109ion travivos, li kreos memora\u0135on pri \u0109iu tia malbono.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0Reveninte hejmen, li realigis sian promeson kaj\u00a0 transformis la \u011dardenon de sia familio. Li likvidis \u0109iujn fruktoarbojn, kreskigis milojn da koniferoj kaj\u00a0 pluajn plantojn\u00a0 kaj\u00a0 kun sia amiko \u2013 (elstara akademia skulptisto Roman Podr\u00e1zsk\u00fd) elkreis magian naturparkon – nekutiman krucvojon de Jezuo al Kalvario. En la medit-\u011dardeno estas instalitaj 12 sablo-statuoj en vivgrandeco kaj ili tre konvenas en la belega\u00a0 naturmedio. La medita \u011dardeno estas loko de la\u00a0 espero, vero, pardono kaj repaci\u011do, loko por rememori je \u0109iuj viktimoj de la malbono, kiun eluzas anka\u016d koncertaj artistoj kaj pluaj kulturaj\u00a0 instancoj. <\/span><\/p>\n

La solena\u0135on vizitis konata esperantistino de Pilseno, kiu multajn jarojn ne partoprenadis plurajn eksterpilsenajn renkonti\u011dojn. \u015ci tre surprizis \u0109iujn per sia eminenta memoro kaj vigleco, per bonega Esperanto-scio kaj kiam \u015di malka\u015dis sian 90-an jara\u011don, ne volonte kredi, ni povus al \u015di envii. (Nur \u015diaj kruroj rifuzas \u015dtupojn). Ni \u0109iuj deziras al amikino Marie Turkov\u00e1 multe da sano kaj sen\u0109esan bonhumoron.\u00a0 <\/span><\/p>\n

La tempo inter multaj geamikoj senkompate proksimi\u011dis al sia adia\u016do kaj estis necese danki al \u0109iuj, kiuj kontribuis por sukcesa renkonti\u011do kaj deziri al tuta pilsena kolektivo multe da forto kaj pluan E-aktivadon, ke Esperanto-klubo tie denove atingu sian grandan popularecon, kiel en la tempo de la Unua mondmilito. Tiam en la jaro 1917 estis en Pilseno 300 viglaj kaj aktivplenaj esperantistoj. Nuntempe jam kelkajn jarojn sukcese organizas la E-klubo renkonti\u011dojn kaj tendarojn en Nekvasovy kaj Plasy. La prezidanto V.Kapr\u00e1l volas aktivigi esperantistojn kaj interesulojn pri Esperanto en kelkaj lokoj de okcidenta parto de \u0108e\u0125a respubliko. <\/span><\/p>\n

Al tiu ne simpla laboro deziras multajn pluajn sukcesojn <\/span>Jarmila R\u00fdznarov\u00e1<\/i><\/span>
\n<\/span><\/p>\n

Kiel vidas tiuj, kiuj ne kapablas vidi ?<\/b><\/span><\/h2>\n

Respondo je tiu kaj multaj pluaj demandoj, kiuj plene tu\u015das nevidantajn kaj malforte vidantajn homojn, resumas libreto \u201eKiel mi vidas la mondon, kiam mi ne vidas\u201c, kiun skribis blinda \u0109e\u0125ino Pavla Francov\u00e1 en la formo de du teatroludoj.<\/span><\/p>\n

La unua estas monologo de la a\u016dtorino: \u015di konfidas impresojn kaj traviva\u0135ojn de la homo, kiu de sia naski\u011do ne perceptas koloran mondon kaj ne povas per okuloj sekvi vivon \u0109irka\u016d si. En la dua \u015dia partnero \u201eleganto\u201c demandas \u015din pri tio, kio venas en la cerbon dum renkonto kun nevidanto, sed pri kio oni kutime ne kura\u011das demandi. La tuta interparolo estas tia, por ke en la mondo de nevidantoj povas orienti\u011di la homo, kiu pri ili scias eble nur tion, ke ili uzas blankan bastonon. <\/span><\/p>\n

Al la simila temo estas\u00a0 dedi\u0109ita\u00a0 anka\u016d bro\u015dureto kun la surskribo \u201eNe timu la nevidantojn! De okaza helpo al volontuleco\u201c, kiun skribis same handikapita Miroslav Mich\u00e1lek. Kiel li skribas enkonduke, estas \u011dia temo kelkaj pa\u015doj sur la vojo de \u201emi ne helpos al blindulo, \u0109ar mi ne scias kiel\u201c trans \u201emi helpas la\u016d mia opinio, \u0109u la blindulo volas a\u016d ne\u201c \u011dis \u201emi helpas al nevidantoj kune kun aliaj en interkonsentitaj limoj kaj kun bezonataj lertecoj\u201c. Por alproksimigi la enhavon\u00a0 jen almena\u016d titoloj de tri \u0109apitroj: Korekto de miskomprenoj \u0109e nevidantoj, Principoj de komunikado kaj helpado al nevidantoj, Malgranda testo: Kio estas persona asistanto?<\/span><\/p>\n

Tiujn \u0109e\u0125lingvajn publika\u0135ojn eldonis fine de la pasinta jaro asocio nomita: \u201eOkam\u017eik\u201c (asocio por subteno de ne nur nevidantoj), kies adreso estas:<\/span><\/p>\n

Um\u011bleck\u00e1 5, 170 00 Praha 7. Telefono 233 379 196, e-mail: <\/span>info@okamzik.cz<\/b><\/span><\/a>.
\n<\/span><\/p>\n

Amba\u016d titolojn oni povas tie senpage akiri.<\/span><\/p>\n

El la bulteno Abilympijsk\u00fd zpravodaj\u00a0 tradukis L.Srbov\u00e1<\/i><\/span><\/p>\n

61-a IJK – Internacia Junulara Kongreso<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 okazos en la pola urbo Zakopane dum la tagoj 31.7. -7.8.2005. Ali\u011dis jam pli ol 300 personoj el 38 landoj. La kongresa temo estas \u201eUnueco en diverseco\u201c. Oni montros kelkajn aspektojn de egalrajteco: minoritata, lingva, religia kaj handikapula. Tre gravas, ke estos prezentita la kultur-lingva festivalo en la urba parko, do povos \u011din viziti \u0109iuj dezirantoj el Zakopane. Krom tio okazos inter aliaj: seminario por junaj instruistoj de Esperanto \u201eFlugiloj de malfacila vento\u201c, kursoj de Tai Ji Tsu, de pola lingvo, de surdmutula gestlingvo kaj koncerto de JoMo.<\/span><\/p>\n

El kelkaj ekskursoj povas la \u0109eestantoj elekti a\u016d salminejon Wieliczka, kiun vizitis Ludoviko Zamenhof dum UK en Krakovo en 1912, a\u016d iaman hitleran koncentrejon Auschwitz Birkena\u016d, kie dum la dua mondmilito estis mortigita pli ol\u00a0 miliono da homoj, anta\u016d \u0109io judoj, a\u016d tuttage promeni tra Nacia Parko de Tatry-montaro<\/span>.
\nEl Ret-info<\/i><\/span><\/p>\n


\nMapo de la urbo por handikapuloj<\/b><\/span><\/h4>\n

<\/p>\n

Venkon en kategorio \u201eLa plej bona elektronika servo\u201c en regiono alportis al urbo Pardubice digitala mapo de senbarieraj pasejoj (<\/span>www.mesto-pardubice.cz\/mesto\/mapymesta\/bezbarieroveprechody<\/b><\/span><\/a>). \u011cin kreis kune dungitoj de magistrato kaj anoj de \u0108e\u0125a abilimpia asocio kun Tyflocentro. <\/span><\/p>\n

En la mapo estas markitaj \u0109iuj konstruitaj pasejoj, parklokoj rezervitaj\u00a0 por invalidoj, soninstala\u0135oj kaj pasejoj kun flavaj kondukaj strekoj por movado de nevidantaj kaj malmulte vidantaj homoj kaj anka\u016d senbariere atingeblaj haltejoj de urba amastrafiko. La mapo estas kontinue \u011disdatigata per informoj pri atingebleco de unuopaj konstrua\u0135oj, pri moveblecoj inter ili, por atingi necesejon, pri parkado. Tiujn informojn liveras unu rulse\u011dulo.<\/span><\/p>\n

La mapo en presita formo estas akirebla en urba informcentro kaj stacidomo de Pardubice, \u011di povas helpi al urbanoj kaj al vizitantoj de la urbo. <\/span><\/p>\n

El \u0109e\u0125a \u0135urnalo tradukis L.Srbov\u00e1 <\/i><\/span><\/p>\n

22
\nmil hungaroj lernis Esperanton dum 5 jaroj!<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La hungaraj le\u011doj pri instruado devigas studentojn lerni anka\u016d fremdajn lingvojn kaj \u0109iam pli da studentoj elektas Esperanton. Rezulte de tio inter la jaroj 2000 kaj 2004 pli ol 22\u00a0000 studentoj faris \u015dtate rekonitan lingvo-ekzamenon pri Esperanto. Intertempe plurfoje aperis duboj pri la \u201eviva\u201c stato, karaktero de la lingvo kaj por pruvi \u011din ekestis diversaj atestiloj \u2013 inter ili tiuj de la Ministerio, institucio de la Hungara Akademio kaj aliaj \u2013 certe unikaj en la historio de Esperanto.<\/span><\/p>\n

Klarigojn kaj statistikojn vi povas legi en la fre\u015de kompilita pa\u011do \u0109e<\/span>\u00a0http:\/\/www.esperanto.hu\/hu-lernejo.htm<\/span><\/a>
\n<\/span><\/p>\n

El Ret-info.<\/i><\/span><\/p>\n

Radio-elsendo pri Esperanto<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La regiona radiostudio en Pardubice invitis la 9-an de majo 2005 la prezidantinon de AEH por preska\u016d 50minuta viva interparolo pri Esperanto.\u00a0 J.R\u00fdznarov\u00e1 respondis multajn demandojn de la redaktorino. La dialogo estis kvarfoje interrompita per kantetoj (du \u0109e\u0125aj kaj du Esperantaj.) Anta\u016d la fino la redaktorino alvokis a\u016dskultantojn, ke estas ebleco demandi pri kio ajn kaj diris la telefonnumeron. Kvankam la regiona radiostacio ne havas eblon atingi malproksimajn angulojn de la respubliko, tamen tuj post la fino de la elsendo\u00a0 telefonis la \u0109efredaktoro de la Revuo Esperanto Stano Mar\u010dek el Slovakio, kiu gratulis\u00a0 por bona propagando de Esperanto. Li a\u016ddis \u011din en interreto. <\/span><\/p>\n

red.<\/i><\/span><\/p>\n

Ne diru \u201e\u0109eokaze\u201c<\/b><\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0108i tiu okaza\u0135o estas vere fakta, pripensu \u011din. Por informo: tralegi \u011din da\u016dras nur du minutojn. Oferu tiun tempon!!!<\/span><\/p>\n

Mia la plej bona amiko malfermis \u015drankon de sia edzino kaj prenis en la silka papero enpakitan paketon. \u011cio ne estis tute ordinara, en \u011di estis belega virina subtola\u0135o. Li dispakis tiun paketon kaj rigardis la silkon, tiujn fajnajn puntojn. \u201e\u011cin mi a\u0109etis por \u015di, kiam ni estis unuan fojon kune en \u0109efurbo, anta\u016d proksimume 8 a\u016d 9 jaroj. \u015ci neniam uzis \u011din, dezirante survesti \u011din \u0109e eksterordinara okazo. Kaj nun, mi pensas, estas tia tempo (evento).\u201c Kaj li almetis la subtola\u0135eton al pluaj a\u0135oj, kiuj estis preparitaj por funebra ofico. Lia edzino mortis. Poste li diris al mi: \u201eNeniam prokrastu ion \u0109e speciala okazo. \u0108iu tago, kiun vi vivas, estas eksterordinara momento.\u201c<\/span><\/p>\n

Kaj ofte mi pripensas liajn vortojn. Ili \u015dan\u011dis mian vivon. Nun mi legas pli kaj purigas malpli. Mi sidas sur la balkono, \u011duante naturon mi ignoras herba\u0109on, kiu estas inter miaj floroj. Mi travivas pli da tempo kun mia familio, kun miaj amikoj kaj malpli en laboro. De nun mi nenion lasas por pli posta tempo. Mi komprenis, ke la vivo estas kolekto de empirioj, kiujn ni aprezu. Se mi emas, mi survestas mian novan ledan palton, e\u0109 kiam mi iras nur en proksiman vendejon. Mi\u00a0 ne plu uzas la vortojn \u201eiam\u201c a\u016d \u201e\u0109eokaze\u201c. Se tio interesas min, mi deziras fari, a\u016ddi kaj vidi \u0109ion tuj. Mi ne certas, kion farus la edzino de mia amiko, kiam \u015di scius, ke \u015di morga\u016d jam ne vivos. \u201eMorga\u016d\u201c, tion multaj traktas iom facilanime. Mi pensas, ke \u015di certe invitus siajn familianojn kaj siajn proksimajn geamikojn. Eble \u015di vokus kelkajn homojn por forpreni iajn miskomprenojn.<\/span><\/p>\n

Jen ne plenumitaj bagatela\u0135oj, kiuj \u011denus min, se mi scius, ke miaj tagoj jam estas finkalkulitaj. Nervozigus min anka\u016d, se mi scius, ke mi ne plu povas kunveni kun la amikoj, kiujn mi volis viziti dum unua \u201ekonvena\u201c tago, a\u016d ke mi ne plu skribos leterojn, kiujn mi volis en \u201ekonvena\u201c tago forsendi. Pli ofte mi dirus al miaj karaj, ke mi amas ilin. Nun mi ne preterlasos, ne prokrastos kaj ne formetos ion, kio \u011dojas min kaj kio alportas rideton en mian vivon. Da\u016dre mi diras al mi, ke \u0109iu tago estas eksterordinara. \u0108iu tago, \u0109iu minuto, \u0109iu sekundo estas rara.<\/span><\/p>\n

La redakcio trovis tiun \u0109i artikolon en leterujo, tradukis L.Srbov\u00e1 <\/i><\/span><\/p>\n

Lingva anguleto\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b><\/span><\/p>\n

Netransitivan verbon ne rajtas sekvi rekta objekto<\/b><\/span><\/p>\n

Mi legis: \u201eNova dama\u011danto dan\u011deras E\u016dropon.\u201c<\/i> \u0108u bone?<\/span><\/p>\n

\u201eDan\u011der<\/i><\/span>\u201c estas substantiva radiko (dan\u011dero). Se oni verbigas \u011din, oni ricevas verbon dan\u011deri, kiu estas netransitiva, kiu ne rajtas havi apud si rektan objekton \u201e<\/span>E\u016dropon<\/i><\/span>\u201c.<\/span><\/p>\n

Zamenhofa proverbo: \u201ePor virta orelo ne dan\u011deras vorto malbela\u201c<\/i>. Ni klare komprenas, ke por virta orelo vorto malbela ne estas dan\u011dera, da\u016dre dan\u011dera. El tio ni deduktas, ke dan\u011deri = esti dan\u011dera. Nepre \u011di ne signifas, ke io venas el la stato sendan\u011dera al la stato dan\u011dera.<\/span><\/p>\n

Se ni bezonas esprimi \u015dan\u011don de la \u011disnuna sendan\u011dera stato al la stato de dan\u011dero, ekzemple pro apero de nova dama\u011danto, ni nepre devas fiksi al la substantiva radiko \u201edan\u011der\u201c la sufiksoidon \u2013ig: dan\u011derigi. Ni tiel \u015dan\u011das ne nur la staton de subjekto, sed anka\u016d netransitivan verbon al verbo transitiva. La supra frazo devas teksti: \u201eNova dama\u011danto dan\u011derigas E\u016dropon\u201c<\/i>. Se ni deziras pli precize esprimi la sencon \u201emeti en dan\u011deron\u201c, ni modifu la frazon al la formo: \u201eNova dama\u011danto endan\u011derigas E\u016dropon.\u201c<\/span><\/p>\n

Aliaj <\/span>ekzemploj:<\/span><\/p>\n

\u00a0<\/span>
\n<\/span><\/span>\u201eKap\u201c estas substantiva radiko. La netransitiva verbo \u201esenkapi\u201c esprimas la staton de senkapeco: <\/span>Mi senkapas<\/i><\/span> = Mi estas sen kapo. Transitiva verbo estas \u201esenkapigi\u201c. <\/span>Senkapigi<\/i><\/span> mortkondamniton<\/i><\/span> = Senigi mortkodamniton je la kapo.<\/span><\/p>\n


\n<\/span><\/span>\u201ePlezur\u201c estas substantiva radiko. La netransitiva verbo \u201eplezuri\u201c esprimas \u201esenti plezuron\u201c. Ekzemplo: <\/span>Infanoj<\/i><\/span> plezuras \u0109e pilkludado<\/i><\/span>. La transitiva verbo \u201eplezurigi\u201c signifas havigi al iu plezuron, ekzemple en la frazo: <\/span>Li plezurigis sin per vino<\/i><\/span>.<\/span>
\nJan Werner<\/i><\/p>\n

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<\/i><\/span><\/p>\n

\u0134us <\/i><\/span>aperis Legolibreto II kaj interesuloj povas \u011din a\u0109eti \u0109e Jind\u0159i\u0161ka Drahotov\u00e1,Sadov\u00e1 745\/36, 29301 Mlad\u00e1 Boleslav (50,-K\u010d+16 po\u015dt.)<\/i><\/p>\n

xxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxxx<\/i><\/span><\/p>\n

Satira angulo:<\/b><\/span><\/p>\n

Disleksio<\/b><\/span><\/h2>\n

\u00a0\u00a0 \u201eEn Italio\u201c diris la amiko itala \u201ene ekzistas la disleksio. La itala lingvo estas fonetika, do neniu havas malfacilecon legi a\u016d skribi.\u201c Punkto kaj fino de diskuto.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 \u0108u li pravas a\u016d ne,\u00a0 mi nekompetentas decidi. Tamen en la lando, kie mi nun lo\u011das \u2013 kaj la\u016draporte, en \u0109iuj landoj, kie la angla estas la \u0109efa lingvo de instruo kaj komerco \u2013 grava socia problemo estas la ofteco de <\/span>disleksio<\/i><\/span>. La\u016d Plena Ilustrita Vortaro disleksio (aleksio) estas \u201eNe\u016drologia perturbo en la legado\u201c. Supozeble tiuj, kiuj malfacile legas, plej ofte anka\u016d havas problemojn skribi, \u0109ar la du kapablecoj estas intime kune ligitaj. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 La\u016draporte en Britio kaj Irlando grandega parto de la lo\u011dantaro, e\u0109 post jaroj de lerneja studado, estas funkcie analfabetaj. Tiuj ne kapablas legi la instrukciojn sur etikedo de botelo de medikamento, afi\u015dojn sur muroj, oficialajn formularojn por akiri pasportojn a\u016d permesilon por konduki a\u016dtomobilon. Ili ne povas prononci vortojn kun pli ol unu silabo. Por ili nekonataj nomoj a\u016d fremdaj vortoj estas nelegeblaj. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 En Argentino, kie niaj du plej a\u011daj filoj estis edukitaj, e\u0109 junaj infanoj senembarase legas kaj prononcas vortojn <\/span>miokardio<\/i><\/span> kaj <\/span>krizantemo. <\/i><\/span>La kialo estas evidenta: la hispana, kiel la itala, estas fonetike skribata. La angla kaj la franca ne. Kiam mi faris mian bu\u015dan ekzamenon de la franca por eniri la universitaton, mi devis skribi la\u016d diktado legata de la ekzamenisto. La dikta\u0135o \u015dajnis inkludi \u0109iujn eblajn homofonojn de la sonoj sa-; so-, kaj se-, nome sang (sango); sans (sen); sent (sentas); cent (cento); son (sono, brano); son (lia, sia); ceint (zonita), ktp. Nefrancoj (ekzemple anglalingvanoj) pli ofte rekonas ununuran sonon, kiam ili a\u016ddas tiujn vortojn, nome \u201esong\u201c. Per la kunteksto tamen, mi povis kompreni la sencon de la teksto de la dikta\u0135o kaj dank\u00b4 al Dio sukcesis en la ekzameno. E\u0109 pli mallogika, se tio eblas, estas la ortografio kaj prononco de la angla. Pro tio preska\u016d neniu en Britio a\u016d Irlando scipovas perfekte (a\u016d e\u0109 malperfekte) literumi anglajn vortojn. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Ni konas irlandan sinjorinon, kiu konfesas, ke \u015di estas disleksia. \u015cia edzo, kiu estas blanka afrikano, devas kontroli kaj korekti \u0109ion, kion \u015di skribas. \u015ci malfacile kaj malrapide legas. Tamen profesie \u015di estas antropologo. \u015cia filo anka\u016d havas la saman problemon kaj kiam li estis juna knabo, li devis ricevi specialan instruon en klasoj por lernejanoj, kiuj ne bone legas. Malgra\u016d tio mia konatino asertas, ke \u015dia filo estas aparte inteligenta. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Ne mankas en Irlando gepatroj, kies filoj, almena\u016d la\u016d opinioj de la gepatroj, posedas specialajn talentojn kaj inteligentecon, sed havas la saman disleksian problemon. Se la gepatroj diras la veron \u2013 kaj kiu rajtis dubi? \u2013 iliaj gefiloj spite al tiu grava avanta\u011do, faras, a\u016d jam finfaris, altajn studojn pri fakoj, kiel ekzemple matematiko, \u0125aosteorio, astrofiziko, astronomio kaj organika kemio.<\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Kompreneble ne \u0109iuj analfabetoj estas geniuloj. Al kelkaj mankas la cerbokapablo de kokino; aliaj ekzemple nomadoj, ne havis \u015dancon \u0109eesti lernejon. Kelkaj povas, sed ne volas lerni, \u0109ar ili povas gajni pli da mono per krimo, ruzo, politiko,\u00a0 borso, a\u016d kiel vetperisto a\u016d trinkejestro. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 La \u0109efa ka\u016dzo de disleksio en angleparolantaj landoj estas evidenta, nome la absurda ortografio de la lingvo. Inteligenta infano unue vidante la anglajn vortojn <\/span>apple<\/i><\/span> (pomo) kaj <\/span>able<\/i><\/span> (kapabla), kompreneble kaj tute logike legas ilin kiel \u201eaple\u201c kaj \u201eable\u201c. Sed la kompatinda lernejano estas instruita, ke la prononcoj laj sencoj \u011dustaj estas \u201eepl\u201c kaj \u201eejbl\u201c. E\u0109 la simpla litero \u201ea\u201c malsame sonas en malsamaj vortoj. Fakte, \u011di havas grandan gamon da sonoj en la angla kaj neniu sistemo de akcentoj a\u016d tonoj ekzistas por helpi rekoni, pri kiu senco temas. <\/span><\/p>\n

\u00a0\u00a0 Mi kredas, ke mi sufi\u0109e demonstris en \u0109i tiu eseeto, ke disleksiaj homoj en angleparolantaj landoj estas ne malinteligentaj, sed ofte estas la homoj de superavera\u011da inteligenteco, kiuj ekkonis, ke estas ekstreme stulte legi a\u016d skribi la anglan lingvon. Sed la homaro \u011denerale estas azenaro. Kiel diris unu el miaj amikoj \u2013 parolante ne pri la angla sed pri nia kara lingvo : Esperanto estas tro inteligenta lingvo por la homaro.\u201c<\/span><\/p>\n

Albisturo <\/i><\/span>Kvinke – transprenite el la gazeto Monato <\/i><\/span><\/p>\n

Funebra <\/b><\/span>informo:<\/b><\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Denove <\/span>nia asocio perdis tri \u00a0longjarajn membrojn.<\/p>\n

La 19-an de aprilo 2005 forpasis s-ano Franti\u0161ek V\u00e1cha el Jarom\u011b\u0159 <\/b>en la a\u011do 75 jaroj. Beda\u016drinde ni ricevis tiun \u0109i informon nur anta\u016d kelkaj tagoj.<\/span><\/p>\n

.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

\u00a0La 17-an de majo 2005 forpasis s-ano <\/span>Bed\u0159ich Grym el Hav\u00ed\u0159ov<\/b><\/span> en \u00a0<\/span> la a\u011do 82 jaroj. <\/span><\/p>\n

.<\/span><\/p>\n

.<\/span><\/p>\n

.<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

La 28-an de\u00a0 majo 2005 mortis s-anino Marie Ackermannov\u00e1 el\u00a0 \u00a0<\/span> Brno en la a\u011do 88 jaroj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

.<\/span><\/p>\n

Honoron al ilia memoro Redakcio<\/p>\n

INFORMILO <\/b><\/span>\u2013 monata gazeto por esperantistoj-handikapuloj + suplemento <\/span>ANTA\u016cEN<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Eldonas <\/span>AEH \u2013 Asocio de esperantistoj-handikapuloj<\/span><\/span><\/p>\n

Redaktoroj:M. Filip, J. Kosnar, J. Patera, J. R\u00fdznarov\u00e1, L. Srbov\u00e1<\/span><\/span>Adreso: Svaz zdravotn\u011b posti\u017een\u00fdch esperantist\u016f,\u00a0\u00a0 Na Okrouhl\u00edku 953\/21, 530 03\u00a0 PARDUBICE,\u00a0 CZ tel. 466 611 941<\/b><\/span><\/span>e-mail:<\/span> aeh-ikeh@volny.cz<\/a> <\/span><\/b><\/u><\/span>interreto:<\/span>www.volny.cz\/aeh-ikeh<\/a>
\n<\/span><\/b><\/u><\/span><\/span>Bankovn\u00ed spojen\u00ed: Po\u0161tovn\u00ed spo\u0159itelna, \u010d\u00edslo \u00fa\u010dtu AEH 192150088<\/b>, k\u00f3d banky 0300<\/b><\/span><\/span>P\u0159i platb\u00e1ch v\u017edy uve\u010fte va\u0161e \u010dlensk\u00e9 \u010d\u00edslo (nad va\u0161\u00ed adresou) jako variabiln\u00ed symbol!<\/span><\/span>La redakcio ne \u0109iam havas la saman opinion kiel la a\u016dtoroj de la artikoloj
\n<\/span><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Informilo 6\/2005 Enhavo: 100 jaroj de\u00a0 EK en Pilseno Kiel vidas tiuj, kiuj ne kapablas vidi? La 61-a IJK Mapo de la urbo por handikapuloj 22 mil hungaroj lernis Esperanton Radio-elsendo pri Esperanto Ne diru \u201e\u0109eokaze\u201c Lingva anguleto Disleksio 100 jaroj de E\u2013klubo en Pilseno \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La tria plej a\u011da Esperanto-klubo en \u0108e\u0125a respubliko\u00a0 estas […]<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[48,46],"tags":[],"class_list":["post-5467","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-informilo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5467","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5467"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5467\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5659,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5467\/revisions\/5659"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5467"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5467"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5467"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}