{"id":1391,"date":"2005-08-13T19:30:46","date_gmt":"2005-08-13T17:30:46","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/antauen-4-2005\/"},"modified":"2018-07-21T11:24:35","modified_gmt":"2018-07-21T09:24:35","slug":"antauen-4-2005","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/antauen-4-2005\/","title":{"rendered":"ANTA\u016cEN 4\/13 OKTOBRO 2005"},"content":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 4\/13 OKTOBRO\u00a0 2005<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Enhavo:<\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

Esperanto kaj Litovio<\/span>
\n<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0108u vi konas
\naresto\u0109ambron en Belgio?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Renkonti\u011do
\nkun esperantisto<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Esperanto kaj Litovio<\/span><\/h2>\n

 <\/p>\n


\n\u00a0<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Komence oni devis paroli pri la ligoj de Zamenhof mem kun
\nLitovio. La vivo de Zamenhof estis alimaniere ligita kun tiu lando.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En januaro 1885 Zamenhof finis Varsovian universitaton
\nkaj ricevis la diplomon de kuracisto. Ricevinte inviton de la Frantino Fania, li
\nforveturis al la litova urbeto Veisiejai kaj komencis tie la kuracistan
\npraktikon. Tie li havis pli da libera tempo por rekonstrui la neniigitan
\nprojekton de sia lingvo internacia kaj prepari por eldono la Unuan Libron de
\nEsperanto. Sed en malgranda urbeto Zamenhof ne povis eldoni sian libreton, do
\npost kvar monatoj li revenis en Varsovion. Tie li vane ser\u0109adis eldoniston \u0096
\nneniu volis riski monon por tia dubinda afero.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En 1887 Zamenhof en Varsovio konati\u011dis kun Klara
\nZilbernik. Samjare en marto ili gefian\u0109i\u011dis. Klara lo\u011dis en Ka\u016dno, kie \u015dia patro
\nposedis sap-fabriketon. La bopatro Alexandro Zilbernik ne kontra\u01d4is, ke duonon
\nde la doto Ludoviko elspezu por publikigo de sia libro. Tiu doto estis 10 mil
\nrubloj, egala al 7,742 kg da oro. Kontra\u01d4 tiu mono Zamenhof povis eldoni la
\nunuajn Esperantajn librojn kaj kovri la po\u015dtelspezojn de la abunda korespondado.
\nNun tiu Ka\u016dna strateto havas la nomon de L. Zamenhof.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Kiam la Unua Libro aperis, Zamenhof komencis ricevadi
\nleterojn de homoj, kiuj ekinteresi\u011dis kaj eklernis Esperanton. En la jaro 1889
\nli eldonis la adresaron de la unua milo da esperantistoj. Al la nombro oni povas
\naldoni la pastron Alexandras Damrauskas, kiu verkis kaj en 1890 eldonis la unuan
\nlernolibron de Esperanto por litovoj.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u011cis la Unua Mondmilito en Vilno kaj Ka\u016dno agis E-societoj
\nkaj aperadis la dulingva gazeto Kovno-Esperanto.<\/i> Post la mondmilito, en
\ndecembro 1919, fondi\u011dis Litova Esperanto-Asocio. En 1921 estis ricevita permeso
\norganizi E-kursojn en la lando, en 1922 aperis la monata revuo Litova Stelo,<\/i>
\nsamjare Esperanto estis enkondukita kiel nedeviga studobjekto en la Litova
\nuniversitato. Aperis kelkaj libroj, 12 lernolibroj, 2 vortaroj, Ka\u016dna radio
\ndisa\u016ddigis esperantlingvajn elsendojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 De la jaro 1940 Litovio estis aneksita de Sovetunio, kie
\nla Esperanto-movado estis netolerata kaj persekutata. Post la jaro 1953 la
\nsituacio iomete mildi\u011dis. Al\u00a0 revivi\u011do de la Esperanto-movado helpis la 6-a
\nTutmonda Festivalo de Junularo kaj Studentoj, okazinta en 1957 en Moskvo. En la
\nkadro de la festivalo okazis dutaga kunveno de 250 esperantistoj el 26 landoj.
\nEn diversaj urboj de Sovetunio oni ekfunkciis kursojn de Esperanto kaj aperis
\nartikoloj en la gazetaro, anka\u016d en litovaj gazetoj.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En 1959 estis eldonita ampleksa lernolibro kun
\nKrestomatio kaj vortareto. Samjare en Latvio apud Riga estis organizita la unua
\n\u0108ebalta Esperanto- Tendaro. Poste la tendaroj nomi\u011dis Baltiaj (BET). La tradicio
\nvivas, pasintjare en Litovio okazis jam la 40-a BET.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Esperanto povis esti instruata fakultative en mezlernejoj
\nkaj en 1972 en Paneve\u009eys okazis la unua kunflugo de lernantoj-esperantistoj,
\nkiun partoprenis preska\u016d 200 gelernantoj el 32 lernejoj. Pro malhelpo de
\noficialaj instancoj kelkajn jarojn ne povis okazi la tradiciaj BET-oj.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Praktike dum la soveta periodo ne estis ebla la eldonado
\nde Esperanta\u00a0 literaturo, tial oni uzis mult-obligitajn tajpa\u0135ojn, t. n.
\nsamizdatojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Finfine en 1979 estis permesite fondi la organiza\u0135on
\nAsocio de Sovetiaj Esperantistoj (ASE). En decembro 1988 la Litova Filio decidis
\naparti\u011di de ASE kaj refondi la anta\u016dmilitan Litovan Esperanto-Asocion, kiu jam
\nen 1989 ali\u011dis al UEA. En 1991 reaperis la dumonata revuo Litova Stelo. <\/i>
\nAl la asocio en 1992 estis transdonita la iama domo de A. Zilbernik en Ka\u016dno,
\nkie nun trovi\u011das oficejo de LitEA, la redakcio de Litova Stelo<\/i>, la ri\u0109a
\nbiblioteko kun pli ol 4.000 libroj, la kunvenejo kaj la kursejo.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La nuntempa \u0084Spirito\u0093 de la E-movado en Litovio sendube
\nestas la prezidanto de la Asocio Povila Jegorovas. Fruktodona estas la eldona
\nagado: dum la lastaj jaroj aperis 10 lernolibroj, multaj informaj eldona\u0135oj por
\nturistoj pri Litovio, Vilno kaj aliaj urboj, anka\u016d abunda litovlingva literaturo
\npri Esperanto. Per tio oni celis prepari la litovan socion al la 90-a UK.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0108u vi konas\u00a0 \u0084aresto\u0109ambron\u0093
\nen Belgio?<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Multaj, eble \u0109iuj respondus NE.\u00a0 Mia edzino Anna kaj mi
\nrespondas JES, dank\u00b4 al malbona informo de turisma agentejo \u00c8edok en la urbo
\nSvitavy.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kiam mi finis laboron \u0109e \u0108SD (\u0108e\u0125oslovaka \u015dtata fervojo), mi
\ndecidis eluzi disponeblon de lastaj eksterlandaj senpagaj veturbiletoj. Invitis
\nnin E-geamikoj el Germanio, Nederlando, Anglio kaj Belgio. Ni vizitis Germanion,
\nrestis kelkajn tagojn en Nederlando kaj poste \u015dipvoja\u011dis en Anglion. Post
\nrestado tie ni celis al la belga Ostende.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ni ne posedis vizon por Belgio. La\u016d la\u00a0 informo sufi\u0109is
\nvizo por \u0109iuj \u015dtatoj de Benelukso e\u0109 ripetite. Limgardisto en Ostende alvokis
\nestron de limgardistoj, kun kiu mi longe diskutis en germana lingvo. Li ne
\npermesis al mi telefoni al mia belga amiko, nek telefoni al \u0108e\u0125oslovaka
\nambasadejo en Bruselo klarigante, ke ilia oficejo ne estas telefoncentralo. Li
\ndeprenis niajn pasportojn kaj alvokis du limgardistojn kun pafiloj. Negaja
\nafero, sed interne mi ridis, \u0109ar mi rememoris bonan soldaton \u015cvejk kaj lian
\ntraviva\u0135on sur la vojo\u00a0 Putim – \u00c8esk\u00e9 Bud\u00ecjovice.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ni ne iris al \u00c8esk\u00e9 Bud\u00ecjovice, sed en aresto\u0109ambron.
\nAnta\u016d ni soldato kun pafilo, post li mia edzino,\u00a0 post Anna iris mi kaj post ni
\ndua soldato kun pafilo. Ni alvenis en unu \u0109ambron, kie ni estis \u015dlositaj. Tri
\nhorojn ni cerbumis, kio sekvos. Post tri horoj denove alvenis du limgardistoj
\nkun pafiloj, denove ni vici\u011dis kaj mar\u015dis nekonate kien. Niaj akompanantoj
\nparolis nek germane, nek ruse, nek\u00a0 \u0109e\u0125e,\u00a0 nek Esperante.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Subite anta\u016d ni staris grandega angla \u015dipo por du mil
\nvoja\u011dantoj kaj ni en\u015dipi\u011dis. Post la klarigo de soldatoj akceptis nin simpatia
\n\u015dipoficiro, kiu proponis al ni teon, kafon kaj alvokis de\u0135orantinon, kiu lokigis
\nnin en kajuton de unua klaso malgra\u016d tio, ke ni pagis normalajn \u015dipbiletojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Anta\u016d la dua nokte servistino vekis nin kaj ni kiel la
\nlastaj kun \u015dipde\u0135orantoj forlasis la \u015dipon\u00a0 en Dover. La \u015dipoficiro transdonis
\nal ni pasportojn, adia\u016dis bonkore kaj ni akompanataj de unu \u015dipde\u0135orantino
\natingis anglajn limgardistojn. \u015ci klarigis al ili niajn malfacila\u0135ojn. Ili
\nnenion kontrolis \u0096 imagu, nia angla vizo ne plu validis, ni jam uzis \u011din. La
\nlimgardistoj estis \u011dentilaj kaj ridetis. Ni devis reveni al Londono per buso.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Frue matene ni povis vidi denove \u0084Victoria station\u0093 kaj
\ndank\u00b4 al \u011dentila angla policano tuj mi sukcesis trovi belgan ambasadejon. Tie la
\nunua oficisto ne parolis germane kaj li alvokis simpatian estron. Post klarigo
\nde niaj voja\u011dmalfacila\u0135oj li ekkoleris je nekompleza limgardisto en Ostende kaj
\ndiris, ke li povis mem plenigi provizorajn vizojn kaj ne \u011deni nin per nova
\nvoja\u011do en Anglion. Transitvizojn ni ricevis facile kaj posttagmeze ni staris sur
\nkajo kun la surskribo \u0084E\u016dropo\u0093. Revene al Dover ni en trajno dormis kaj poste
\nduafoje celis al la belga Ostende per \u015dveb\u015dipo.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En Ostende ni iris al limgardisto \u0096 kontrolisto, sed post
\nli staris nia konata estro de limgardistoj. Li montris, ke ni alvenu al li.
\nKontrolinte niajn pasportojn li atentigis nin, ke ni devas la\u016d transitvizo per
\nla unua trajno forlasi Belgujon. Mi akre respondis al li, ke ni ne man\u011dis kaj ke
\nni vizitos restoracion. Li sekvis nin kaj informis nin, ke de la mateno atendas
\nnin unu sinjoro en la haveno kaj li akompanos nin al li.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Nia bonkora amiko eksestro de la plej granda stacidomo en
\nBruselo, kelkjara nia kolego, ano de Internacia komitato de IFEF atendis nin.
\nSekvis longa diskutado kaj \u0084venkis\u0093 nia amiko. Ni povis forveturi al Gent, kie
\nestis lokita oficejo, kie ni povus ricevi restadvizon. Akceptis nin vicdirektoro
\nde oficejo, sperta esperantisto. Li estis gastema, afabla, sed li ne povis helpi
\nal ni – oficejo en Gent ne plu povis dekreti restadvizojn, nur la oficejo en
\nBruselo povus fari tion al ni. Samideano vicdirektoro longe telefonis kun
\noficejo en Bruselo kaj poste informis nin, ke \u0109io estas en ordo kaj ni povos
\nresti en Belgio tri tagojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Iomete li maltrankviligis nin, ke neniun stampon ni
\nricevis en la pasportojn. En \u0109arma urbo Kortrijk ni realigis promesitan prelegon
\nen E-klubo pri E-movado en nia lando kaj ni anka\u016d projekciis diapozitivojn pri
\nnia lando. Pluan tagon ni trarigardis la stacidomon kun modernaj
\ntrafik-instala\u0135oj en Kortrijk kaj poste akceptis nin urbestro. Kiam la kolegoj
\ninformis lin pri niaj voja\u011dmalfacila\u0135oj, li proklamis, ke ni renkonti\u011dis kun la
\nplej malbona belgo el la tuta lando!<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Post trarigardo de la historia urbo, ni la pluan tagon
\nforveturis\u00a0 al Bruselo kaj poste hejmen. Al Bruselo kaj poste al landlimo kun
\nGermanio akompanis nin nia bonkora amiko el Bruselo. Kial li akompanis nin al
\nlandlimo? En la pasportoj ni havis nur transitvizojn kaj ilia valido signifas,
\nke ni povis traveturi (trairi) de la unua landlimo al la dua landlimo (ne
\ngravas, \u0109u per trajno, a\u016dtomobilo, biciklo a\u016d piede). Sed tuj nia amiko
\natentigis nin, ke neniu kredus, ke ni mar\u015dus tri tagojn kun niaj valizoj tra
\nBelgio….<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Ni adia\u016dis en Aachen, neniu kontrolis niajn pasportojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u0108arma restado dank\u00b4 al Esperanto, dank\u00b4 al niaj
\nE-geamikoj. Ni travivis neforgeseblajn tagojn en\u00a0 la familioj de niaj geamikoj,
\nni vizitis interesajn urbojn, regionojn kun bela naturo, sed volonte ni revenis
\nhejmen. Restas nur unu nesolvita afero. Kiam\u00a0 iu demandos\u00a0 nin, \u0109u\u00a0 ni estis iam
\narestitaj, kion respondi: jes \u0096 a\u016d ne?<\/p>\n

 <\/p>\n

Ji\u00f8\u00ed Pi\u009atora<\/p>\n

 <\/p>\n


\nRenkonti\u011do kun esperantisto<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

En amika rondo virino entuziasme diris:\u0093Hodia\u016d mi renkonti\u011dis
\nkun\u00a0\u00a0 esperantisto.\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084\u0108u?\u0093 ekmiris la \u0109eestantoj. \u0084\u0108u ankora\u016d ekzistas tiu \u0109i
\nvertebrulo?<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084Jes. Li ankora\u016d ne formortis.\u0093\u00a0 \u0084Interese,\u0093 rimarkis iu en la
\nangulo. \u0084Onidire jam ne ekzistas geesperantistoj. Certe \u011di estas ia praa
\npostresta\u0135o. Kiel li aspektis?\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084\u0108u li havis barbon kaj timigan viza\u011don? Kaj kiom da oreloj li
\nhavis?\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084Anka\u016d mi volonte renkonti\u011dus kun esperantisto. Oni devus
\nekspoziciigi lin, por ke anka\u016d la gejunuloj povu vidi lin, \u0109ar la\u016d mi post
\nkelkaj jaroj geesperantistoj tute malaperos de sur nia planedo.\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084Tion mi ne kredas. Imagu, kun li estis aro da junaj
\ngeesperantistoj, e\u0109 inter ili estis anka\u016d tute junaj infanoj parolantaj la
\nzamenhofan lingvon.\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084Dio mia, ili jam anka\u016d multobli\u011das! Kia estos nia mondo? Eble
\nanka\u016d ni infekti\u011dos. Kion ni faru?\u0093<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0084Anka\u016d ni i\u011du
\ngeesperantistoj!\u0093<\/p>\n

(a\u016dtoro nekonata)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 4\/13 OKTOBRO\u00a0 2005   Enhavo:   Esperanto kaj Litovio   \u0108u vi konas aresto\u0109ambron en Belgio?   Renkonti\u011do kun esperantisto   \u00a0   \u00a0   \u00a0   Esperanto kaj Litovio   \u00a0   \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Komence oni devis paroli pri la ligoj de Zamenhof mem kun Litovio. La vivo de Zamenhof estis alimaniere ligita kun […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,46],"tags":[],"class_list":["post-1391","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antauen-eo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1391"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6473,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1391\/revisions\/6473"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1391"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1391"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1391"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}