{"id":1371,"date":"2004-05-12T19:22:18","date_gmt":"2004-05-12T17:22:18","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/antauen-3-2004\/"},"modified":"2018-07-21T11:24:38","modified_gmt":"2018-07-21T09:24:38","slug":"antauen-3-2004","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/antauen-3-2004\/","title":{"rendered":"ANTA\u016cEN 3\/12 majo 2004"},"content":{"rendered":"

ANTA\u016cEN <\/b><\/span>3\/12
\nmajo 2004 <\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Enhavo: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 <\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Radiokontaktoj sur la \u015dipo
\nTitanik<\/b><\/span><\/p>\n

Kiel mi amiki\u011dis kun V. Kom\u00e1rek
\nMaljuni\u011di<\/p>\n

 <\/p>\n

<\/h1>\n

 <\/p>\n

Radiokontaktoj sur la \u015dipo Titanik<\/h1>\n

Anta\u016d na\u016ddek du jaroj, la dek
\nkvaran de aprilo, dum sia unua \u015dipveturo la \u015dipego Titanik
\nsubakvi\u011dis, \u011di celis el Anglujo al Usono. Sur la \u015dipego estis 2
\n200 pasa\u011deroj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kvankam kapitano ricevis pere de
\nradiostacio sciigon, ke sur la vojo trovi\u011das grandaj glacimontoj, li
\nne haltigis la \u015dipon, sed da\u016drigis la veturon e\u0109 nokte, spite, ke
\nnokte devas \u0109iuj \u015dipoj \u0109esi la veturon.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Titanik da\u016drigis sian veturon kaj
\n\u0109irka\u016d la noktomezo koliziis kun granda glacimonto. Post du horoj
\nkaj kvardek minutoj Titanik subakvi\u011dis. La tutan historion vi certe
\nkonas.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiel mi jam diris,
\nla \u015dipoj dum nokto devis stari kaj ne veturi. Kaj radiistoj dum
\nnokto povis dormi a\u016d amuzi\u011di la\u016d sia volo. Simile tiel estis dum
\ntiu nokto.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiam okazis la
\nkolizio, kompreneble radiistoj de Titanik venis al radioaparatoj,
\nvokis kaj postulis helpon, sed neniu al ili respondis. Radiistoj sur
\nproksimaj \u015dipoj dormis. Kapitano de Titanik ordonis pafi signalajn
\nraketojn, sed voja\u011dantoj sur aliaj \u015dipoj, kiuj ekrigardis la lumon,
\npensis, ke sur Titanik oni festas kaj neniu atentis la signalojn.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Radiistoj sur
\nTitanik vokis angoran signalon SOS, ke la \u015dipego koliziis kun granda
\nglacio kaj \u011di estas grave difektita, sed e\u0109 post tiu malespera
\nmesa\u011do ne venis respondo.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015cipo Kalifornia,
\nkiu estis plej proksime, nur 30 kilometrojn de Titanik, ne reagis,
\n\u0109ar radiistoj dormis. Se ili ne dormus kaj reagus, ili povus savi
\nmulte da pasa\u011deroj! Beda\u016drinde! La sama situacio estis sur \u015dipoj
\nBaltik, Olimpik, Birma, Frankfurt kaj aliaj, kiuj estis sufi\u0109e
\nproksime, sed ne reagis. <\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Sur la \u015dipo
\nKarpatia povis radiistoj dormi a\u016d amuzi\u011di, sed hazarde ili ankora\u016d
\nsidis \u0109e la aparato kaj hazarde a\u016dskultis. Tuj ili respondis al
\nmesa\u011do el Titanik, sed la distanco inter Titanik kaj Karpatia estis
\npli ol 100 kilometroj kaj tio estis tro malproksime por sufi\u0109e frue
\nproksimi\u011di. Kiam radiistoj de Karpatia eka\u016ddis mesa\u011don el Titanik,
\nili tuj respondis, ke kapitano de Karpatia decidis turni \u015dipon al
\nTitanik kaj rapidi helpi. Karpatia estis la unua \u015dipo, kiu venis al
\nla loko de katastrofo.<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Karpatia
\nproksimi\u011dis al Titanik post unu horo kaj duono, sed Titanik jam
\nestis subakvi\u011dinta. <\/span><\/span>Tamen
\n\u0109irka\u016d 700 pasa\u011derojn oni sukcesis savi. Nur tiujn, kiuj povis uzi
\nla boatojn rezervitaj por helpi dum katastrofo de la \u015dipo. Ve,
\nTitanik ne havis boatojn por \u0109iuj pasa\u011deroj! Nur por unu triono da
\npersonoj. Do, kiam venis Karpatia por helpi, Titanik jam estis tute
\nsub la akvo. 1 500 pasa\u011deroj dronis.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Je la sesa horo matene la kapitano de
\nKarpatia sendis la mesa\u011don: \u201eSur la loko estas e\u0109 ne unu
\npostsigno de \u015dipruino, nur grandaj glacioj kaj granda frosto.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Je la oka horo kapitano sendas la
\nmesa\u011don, ke \u0109iuj pasa\u011deroj, kiuj travivis la katastrofon, estas
\nsur ferdeko de lia \u015dipo kaj informis \u0109iujn aliajn \u015dipojn, ke ili
\nrevenu al siaj pozicioj. Poste sendis mesa\u011dojn al Novjorka centro de
\ninformoj por \u015dipoj.<\/p>\n

 <\/p>\n

Sekvoj de tiu \u0109i
\nkatastrofo estis tiom grandaj pro tio, \u0109ar la kapitano de Titanik ne
\nhaltigis veturon dum la nokto, kiel la reguloj ordonas kaj ke la
\n\u015dipego havis malmulte da savboatoj kaj ke radiistoj sur \u0109iuj \u015dipoj
\npovis \u0109esi a\u016dskultadon dum noktohalto de veturado. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Balda\u016d post tiu \u0109i katastrofo
\nokazis kompreneble granda aparta konferenco en Londono, kiu decidis
\npri novaj reguloj, inkluzive, ke \u015dipoj devas havi savboatojn por
\n\u0109iuj pasa\u011deroj, sur la \u015dipo oni devas fari ekzercojn, kiel savi
\nsin dum katastrofo kaj sur \u0109iu \u015dipo devas esti tri radiistoj, kiuj
\nsin \u015dan\u011das e\u0109 dum la nokto \u0109e aparato. Sur \u0109iu \u015dipo devas esti
\naparato t.n. \u201egardilo\u201c, kiu mem donas signalon, se okazas
\ndan\u011dero, precipe pri glaciego kaj por akcepto de mesa\u011doj el aliaj
\n\u015dipoj dezirantaj helpon. Estis starigitaj \u0109ebordaj servoj, kiuj
\ndonas signalojn pri la movo de glacioj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Tiuj \u0109i aran\u011doj kaj instalitaj
\nreguloj por sendan\u011derigo de \u015dipoj jam savis milojn da pasa\u011deroj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0Franti\u0161ek
\nFr\u00fdbert<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Kiel mi amiki\u011dis kun Vladim\u00edr Kom\u00e1rek<\/h1>\n

 <\/p>\n

La nunfaman grafikiston
\nkaj pentriston mi konas ankora\u016d el la tempo, kiam li estis
\ninstruisto en la t.n. \u201eLa popola lernejo de artoj\u201c en Semily.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mi estas nepo de la (en nia vila\u011do
\nBozkov, e\u0109 en la regiono fama) popola ligno\u0109arpentisto. Certe post
\nli mi heredis la kapablon kaj inklinon por la skulpta\u0135a laboro kun
\nla ligno kaj la \u015dtono. Tiam mi studis, kiel eksternulo, en la
\nvitro-arta lernejo en \u017delezn\u00fd Brod, poste du jarojn\u00a0 en la
\nskulptista artmezlernejo en Ho\u0159ice. Mia finstuda diplom-laboro estis
\nportretoj de miaj geavoj (paradokse ne en la \u015dtono, sed en la gipso
\nfaritaj). Vladim\u00edr Kom\u00e1rek vivis en la vila\u011do Nedv\u011bz\u00ed (sian
\ntutan vivon \u2013 \u011dis la morto, anta\u016d tri jaroj), kiu situas nur ok
\nkilometrojn de nia vila\u011do Bozkov. Do \u2013 li eksciis pri mia talento
\nde nia loka instruisto, kaj poste li mem zorgis pri mia plua
\nart-edukado. Li pruntadis al mi skulpta\u0135ojn kaj igis min fari
\nkopiojn el la \u015dtona materialo. (La unua kopio-objekto estis kapo de
\nroma soldato).<\/p>\n

 <\/p>\n

Pri mia progreso estis la artisto
\nkontenta, miaj skulpta\u0135oj estis ekspoziciitaj en la regiona muzeo en
\nSemily. Mi anka\u016d kreis buston de la loka popola verkisto Tich\u00e1nek
\n(li estis en nia regiono konata kiel a\u016dtoro de popolaj legendoj),
\nkiun mi poste donacis al lia familio.<\/p>\n

 <\/p>\n

Poste la kontakto inter mi-lernanto
\nkaj Vladim\u00edr Kom\u00e1rek-instruisto transformi\u011dis al amikeco. Kiam li
\narte rekonstruis sian \u011dardenon, petis min fari kelkajn skulpta\u0135ojn:
\nekzemple la fontaneton kaj lanternojn por la japan-maniere farita
\nanguleto. Kiel rekompencon mi ricevis tri liajn pentra\u0135ojn kaj
\nmultajn grafika\u0135ojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

Mi devas konfesi, ke ne \u0109iam mi
\nestis sukcesa en mia skulptado por V. K. Iam li mem altiris ie
\nforgesitan \u0109evojan \u015dtonon, ke mi faru el \u011di lanternon. Sed la
\n\u015dtono ne estis \u201ebone kreskita\u201c por \u0109i tiu celo; \u011di trifoje
\nfendi\u011dis. Mi ja kompreneble sentis min malfeli\u0109a kaj kulpa pro tio.
\nSed Vladim\u00edr estis \u0109iam tre afabla, li min trankviligis per la
\nvortoj, ke \u0109iu \u015dtono, kiu havas sian naturecan kaj historian
\npatinon, estos bela objekto por la \u011dardeno.<\/p>\n

 <\/p>\n

Nia kunlaboro ne estis nur privata,
\nsed anka\u016d oficiala. Li ricevis la taskon fari monumenton por la
\nverkisto Radimsk\u00fd, kiu estis tradukanto de la Komunisma manifesto.
\nVladim\u00edr faris la propon-desegnon kaj poste mi skulptis la objekton.
\nEl la sablo\u015dtono de la urbo Ho\u0159ice, mi faris reliefon en la formo
\nde malfermita libro, en kiu estis enigita la\u016dra bran\u0109ejo. \u011ci
\nmezuris 50×80 centimetrojn. Surface estis skriba\u0135o farita per la
\n\u201ealta relief-maniero\u201c, kiu estas multe pli malfacile farebla, ol
\nla t. n. \u201eprofunda reliefo\u201c. Mi substrekas tion, \u0109ar tion
\nsukcese fari estis vere mia faka abiturienta ekzamen-laboro.<\/p>\n

 <\/p>\n

Tio okazis en la tempo, kiam
\nVladim\u00edr Kom\u00e1rek ankora\u016d ne estis tiel fama kaj adorata artisto.<\/p>\n

 <\/p>\n

Kiam la famig-procedo okazis, liaj
\nkontaktoj kun same famaj homoj densi\u011dis, kaj mi jam sentis min
\nneta\u016dga enmiksi\u011di. Niaj kontaktoj restis tamen tre amikaj, sed ni
\nnur inter\u015dan\u011dadis novjarajn bondezirojn, a\u016d hazarde renkonti\u011dadis
\ndum ina\u016dguroj de liaj ekspozicioj.<\/p>\n

 <\/p>\n

En mia memoro li por \u0109iam restos
\nkiel la homo tre sincera kaj bonkora. Mi dirus, ke li estis samsence
\nkaj simpla, kaj profunda, kiel estas liaj pentra\u0135oj. Ili esprimas la
\n\u201eatavisman animon\u201c de la homaro. Mia deziro \u2013 ke ni \u0109iuj
\nkomprenu ilin.<\/p>\n

 <\/p>\n

Zden\u011bk Myslivec<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Pensoj de T. G.
\nMasaryk:<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Multon pritrakti ne
\nsignifas fari multajn paroladojn, sed per malmultaj vortoj atingi la
\nkernon de la afero.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Multe vivi ne estas
\nstrebi multon, sed vivi malrapide kaj forte.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Maljuni\u011di<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0108io estas pli malproksime ol
\nanta\u016de, estas dufoje tiom fore \u011dis la stratangulo kaj nun e\u0109 anta\u016d
\n\u011di estas monto \u2013anstata\u016d deklivo- kiel mi rimarkis. Mi rezignis
\nkuregi al la buso, \u0109ar nun \u011di ekveturas pli rapide ol anta\u016de.
\nAnka\u016d \u015dajnas al mi, ke nuntempe oni konstruas la \u015dtuparojn pli
\nkrute ol anta\u016de.<\/p>\n

 <\/p>\n

\u0108u vi jam rimarkis, ke la gazetoj
\nhavas pli malgrandajn literojn? Ne helpas peti iun, vo\u0109legi ion, \u0109ar
\n\u0109iu nun parolas tiom malla\u016dte, ke preska\u016d nenio estas a\u016ddeble. La
\nvesta\u0135oj nun \u0109iam estas tajlorataj tiom malvaste, precipe \u0109irka\u016d
\nla kokso kaj talio. Preska\u016d mi ne povas klini\u011di, por ligi la \u015duojn.<\/p>\n

 <\/p>\n

Anka\u016d la homoj sin \u015dan\u011dis. \u0108iuj
\naspektas multe pli a\u011daj ol mi, kiam mi havis ilian a\u011don. Anta\u016d
\nnelonge mi renkontis lernejan kamaradinon; \u015di tiagrade maljuni\u011dis,
\nke \u015di ne plu ekkonis min. Kiam \u0109imatene mi brosis miajn harojn,
\nmiaj pensoj estis \u0109e la beda\u016drindulino. Kaj kiam mi ekvidis min en
\nla spegulo, mi konstatis, ke anka\u016d la speguloj ne plu estas tiaj,
\nkiaj en pasintaj tempoj ili estis.<\/p>\n

 <\/p>\n

Same serioze mi supozas, ke la jaro
\n– kiel en pasinta tempo – ne plu nombras 365 tagojn. \u0108u la tago
\nankora\u016d havas 24 horojn? Unu el miaj amikoj foje priskribis sian
\n\u0109iutagan vivon kiel rentulo tiamaniere: \u201cFrumatene je la sepa
\nsonoras la vekhorlo\u011do kaj iom pli poste komenci\u011das la vesperaj
\ntelevidaj sciigoj.\u201d<\/p>\n

 <\/p>\n

Mi estus povinta nomi ankora\u016d
\nmultajn a\u0135ojn, se mi scius …..<\/p>\n

 <\/p>\n

Sed en la bro\u015dureto \u201cLa\u016ddo de
\nla vivo\u201d oni skribas:<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eEsti maljuna, tio estas belega,
\nse la homo ankora\u016d ne dekutimi\u011dis denove komenci\u201c. (Martin Buber)<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eKun a\u011do la homo sa\u011di\u011das, tio
\nsignifas, ke li estas pli lar\u011dvida, li lernas abstini kaj danki\u201c.
\n(Zenta Maurina)<\/p>\n

 <\/p>\n

\u201eFari\u011di maljunulo estas feli\u0109o.
\nSed fari\u011di maljunulo kaj resti mense junulo, tio estas virto, tio
\nestas rezulto de sa\u011da vivmaniero kaj kreiva eluzo de donacoj, kiuj
\nestis pruntitaj al ni\u201c. (Nahum Goldmann)<\/p>\n

 <\/p>\n

Do ni ne scias, al kio ni kredu
\n…..<\/p>\n

 <\/p>\n

Kompilis M. \u0160midrkalov\u00e1 <\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

kaj kompletigis jary<\/i><\/p>\n

 <\/p>\n

Kelkaj proverboj de L. L. Zamenhof:<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Amo faras ion, mono \u0109ion.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Pli bone erari, ol nenion
\nfari.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ne vivu kiel vi volas,
\nvivu kiel vi povas. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Ne uzu martelon por rompi
\novo\u015delon.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Sperta mano ne restas sen
\npano.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Vulpo mienon \u015dan\u011das, sed plue kokidojn man\u011das.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 3\/12 majo 2004   Enhavo: \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0   Radiokontaktoj sur la \u015dipo Titanik Kiel mi amiki\u011dis kun V. Kom\u00e1rek Maljuni\u011di     Radiokontaktoj sur la \u015dipo Titanik Anta\u016d na\u016ddek du jaroj, la dek kvaran de aprilo, dum sia unua \u015dipveturo la \u015dipego Titanik subakvi\u011dis, \u011di celis el Anglujo al Usono. Sur la \u015dipego estis 2 […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,46],"tags":[],"class_list":["post-1371","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antauen-eo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1371"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6479,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1371\/revisions\/6479"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}