{"id":1358,"date":"2003-07-11T16:56:37","date_gmt":"2003-07-11T14:56:37","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/antauen-5-2003\/"},"modified":"2018-07-21T11:24:40","modified_gmt":"2018-07-21T09:24:40","slug":"antauen-5-2003","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/antauen-5-2003\/","title":{"rendered":"ANTA\u016cEN 5\/11 JULIO 2003"},"content":{"rendered":"

ANTA\u016cEN <\/b><\/span>5\/11
\nJULIO<\/b><\/span> 2003 <\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Enhavo:
\n<\/b><\/span>Kiel Mihok instruis angle<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Julio Baghy:<\/i><\/span>
\nKiel
\nMihok instruis angle <\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

J. Baghy estas unu el niaj plej grandaj
\nverkistoj. Li verkis multe da poemoj, noveloj, romanoj ktp. La titolo
\nde kelkaj liaj libroj estas: Preter la vivo <\/i>(poemoj), Pilgrimo<\/i>
\n(poemoj), La vagabondo kantas <\/i>(poemoj), Viktimoj, Hura, Sur
\nsanga tero, Printempo en a\u016dtuno, Verdaj Donki\u0125itoj, Verda koro
\n<\/i>(romanoj). La novelo, kiun vi legos \u0109i tie, estas el la libro:
\nDancu Marionetoj! <\/i>Sed, \u0109ar la novelo estas iomete longa por
\nnia gazeto, ni prenos nur parton \u011dian; esperante, ke vi legos la
\ntutan, se vi havos okazon a\u0109eti, a\u016d prunti la libron. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

7\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 En
\nla komenco de la novelo estas rakontate, ke en Siberio, militkaptito
\nestas servisto de rusa le\u016dtenanto. La nomo de la militkaptito estas
\nMihok. (Militkaptito estas homo, kiun oni kaptis en la milito.) La
\nnovelo okazas post la rusa revolucio. La le\u016dtenanto estas alta kaj
\nforta viro. Lia vo\u0109o estas tre la\u016dta. La servisto, Mihok, estas
\nmalgranda, timema homo kaj li tre timas la akrobat-similan
\nle\u016dtenanton, kiu tamen estas tre bona homo. Sed ili ne komprenas unu
\nla alian, \u0109ar Mihok ne parolas ruse kaj la le\u016dtenanto parolas nur
\nruse. Mihok estas tre entuziasma esperantisto, tajloro. La le\u016dtenanto
\nmulte pensas pri Petrogrado, kie li anta\u016de estis. Anka\u016d nun li
\nrevas pri la bela \u0109efurba vivo, kiam …….. (kaj nun ni transdonas
\nla vorton al Julio Baghy): <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Mihok pa\u015dis al la lito, delikate
\nektu\u015dis la le\u016dtenantan mo\u015dton. Delikate, sed ne en feli\u0109a
\nmomento. La vigla fantazio de Petroff \u0135us skizis teruran situacion,
\nen kiu la ruzaj \u0125inoj (arkaika esprimo por \u0109ino) kun militkaptitoj
\nkonspiris kontra\u016d la oficiroj. Kiam Mihok ektu\u015dis lin, \u011duste en
\ntiu momento li vidis sin trapikita de sia servisto. La tu\u015don li
\nsentis, kaj por defendi sin, kaptante la revolveron el sub la
\nkusenoj, li salte levi\u011dis kun domskua ekkrio. La malfeli\u0109a Mihok
\npro teruro faligis la tason da teo kaj mortpale humile palpebrumis
\njen al la dan\u011dera armilo, tenata kontra\u016d lia brusto, jen al la
\nviza\u011do de la le\u016dtenanta mo\u015dto. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Longminuta
\npa\u016dzo. Petroff, vidante la tremantan kapon de Mihok, tuj
\nembarasi\u011dis. Li sentis honton kaj, por ka\u015di \u011din, la\u016dte ekridis.
\nMihok, pensante, ke ridi estas devo, kiam la mastro ridas, same
\naltrudis mucidan rideton al siaj kurbi\u011dintaj lipoj. Lia mieno
\nsimilis al tiu de citron-glutanto, kiu volas \u015dajnigi, ke la citrono
\nestas mieldol\u0109a. Petroff nun plengor\u011de kaj sincere ridegis, \u0135etis
\nla revolveron sur la liton, rigardis la termometron. \u011ci montris
\ndudekkvin gradojn. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u0124ara\u015do!<\/i><\/span>
\n(Bone!)\u201d, li diris kaj enliti\u011dis. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mihok
\nkun trepantaj manoj kolektis la rompita\u0135ojn, zorge forbalais la
\nsplitojn, por ke ili ne vundu la piedojn de la le\u016dtenanta mo\u015dto,
\npretigis teon en la glason kaj el respektinda distanco proponis \u011din.
\n<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cGospodin
\n… eto \u0109aj … \u0109aj pitj! <\/i><\/span>\u00a0(Sinjoro,
\njen teo, trinku!)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cNu,
\n\u0125ara\u015do … blagodarju vas … <\/i><\/span>(Nu
\nbone, mi dankas.)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Petroff
\ntrinkis, Mihok staris \u0109e la forno. Kun premegita koro li pripensis
\nla \u0135us forpasintan terura\u0135on … Li estis nun tute konvinkita, ke
\nla sinjoro le\u016dtenanto estas tigro. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Dum
\nla tetrinko Petroff projektis kelkajn planojn por la rifu\u011do.
\nMalagrable estus ku\u015di traborite per kuglo … Hazarde lia rigardo
\ntrafis Mihok-on … Onidire la militkaptitoj balda\u016d hejmeniros.
\nEstus bone voja\u011di kun ili en E\u016dropon. Beda\u016drinde krom la rusa li
\nne konas alian lingvon. Nu, li devas lerni! Sed de kiu?
\nMemkompreneble de Mihok. Li estas e\u016dropano, aspektas inteligenta, li
\n<\/span>nepre <\/i><\/span>devas
\nscii kelkajn lingvojn. Tiu \u0109i \u201c<\/span>nepre<\/i><\/span>\u201d
\ntuj fari\u011dis lia fiksa ideo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cHerr
\nMihok … govoritje pa germanski?<\/i><\/span>
\n(Sinjoro Mihok, \u0109u vi parolas germane?)\u201d li komencis leonvo\u0109e. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mihok
\nektremis. Li komprenis nenion krom la vorto \u201cgermanski\u201d? Ver\u015dajne
\nla le\u016dtenanta mo\u015dto bonvolis interesi\u011di, <\/span>\u0109u
\nli vidis <\/i><\/span>\u00a0jam
\ngermanon? Li vidis ja. Kion fari? Eble ne estas kulpo vidi germanon
\nkaj humiltone li informis la tigronaturan sinjoron. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDa!
\n<\/i><\/span>(Jes!)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cNu
\n\u0125ara\u015do … i pa francuski? <\/i><\/span>\u00a0(Nu
\nbone kaj france?)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mihok
\niom pripensis la demandon, esploris en siaj rememoroj. Kie li vidis
\nfrancon? Ah, jes! En la modgazetoj \u0109e lia majstro. Certe tiuj bildoj
\nfiguris francojn, \u0109ar la gazeto venis el Parizo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDa,
\nda!\u201d <\/i><\/span>li respondis
\npost ioma konsidero. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cI
\nto\u0135e pa angliski? <\/i><\/span>(Kaj
\nanka\u016d angle?)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mihok
\nembarasi\u011dis. Nun jam li tute ne komprenis la le\u016dtenantan mo\u015dton,
\nsed por da\u016dra pripensado li ne havis tempon, \u0109ar tiuj okuloj kvaza\u016d
\ntrapikis lin. Li rapidis do respondi. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDadada!\u201d
\n<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u0108to
\ndadada?\u00a0 <\/i><\/span>(Kio
\njesjesjes?)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cNi\u0109evo!
\n<\/i><\/span>(Nenio!)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u0108to
\nni\u0109evo?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cNi\u0109evo
\ndadadada njet! <\/i><\/span>(Nenio
\njesjesjesjes ne!)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La
\nsensenca respondo pruvis, ke Mihok miskomprenis lin, sed tamen
\nPetroff pensis, ke e\u016dropano <\/span>nepre<\/i><\/span>
\ndevas paroli tiujn lingvojn. Mihok aspektas\u00a0 inteligenta, estas
\ne\u016dropano, do li parolas tiujn lingvojn. Petroff provis alimaniere
\nsin komprenigi. Li montradis al diversaj objektoj de la \u0109ambro kaj
\nleonvo\u0109e demandis, pensante, ke la tono plialtigita helpas en
\ninterpretado. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cPa
\ngermanski … pa francuski … pa angliski?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Mihok
\niom post iom ekkomprenis pri kio temas kaj tiam elbalbutis la lastan
\nfrazon de sia rusa lingvoprovizo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cJa
\nne znaju! <\/i><\/span>(Mi ne
\nscias!)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Le\u016dtenanto
\nPetroff ne volis kredi al siaj oreloj, eble li malbone a\u016ddis. La
\nkonsterni\u011do kvaza\u016d tondris en lia vo\u0109o. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201c\u0108to
\nvi nje znajetje? <\/i><\/span>(Kion
\nvi ne scias?)\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Pizograndaj
\n\u015dvitgutoj aperis \u0109e la tempioj de Mihok. Li pensis, ke tiu \u0109i
\nterura homo certe mortpafos lin, se li ne scias \u0109ion, kio estas
\npostulata. La malesperiga situacio donis al li genian ideon, kiu
\nsavos lian vivon almena\u016d por la momento. Kiam Petroff persistis plu
\nen montrado kaj demandado, volante scii germane la vorton \u201c<\/span>se\u011do\u201d<\/i><\/span>,
\ntiam li senhezite respondis: <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDas
\nse\u011dungen.\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cPa
\nfrancuzski?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cLe
\nse\u0135.\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cI
\npa angliski?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cThe
\nsi\u011d.\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Petrof
\nestis kontenta, sed por tute konvinki\u011di, li komencis novan provon,
\nmontrante tra la fenestro al tureto, kiu staris sur la ekzercejo de
\nla urba fajrobrigado. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cNu,
\nHerr Mihok, pa germanski?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cDer
\nturung. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cPa
\nfranciski<\/i><\/span>?\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cLa
\nEiffel.\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cPa
\nangliski?\u201d <\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cKrevu
\ntuj, se mi scias!\u201d eli\u011dis la amareco el Mihok. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cKrevutuj
\n… <\/span>Da, da, da …
\no\u0109\u0107\u0109en interesni! <\/i><\/span>(tre
\ninterese!) Krevutuj …\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La
\napetito de Petroff \u0109iumomente plii\u011dis por la fremdaj lingvoj. Li
\ndecidis\u00a0 forman\u011di ilin. Per gestoj, grimacoj kaj akrobata\u0135oj
\nli tuj klarigis al Mihok, ke li devos \u0109e \u0109iu sunlevi\u011do preni
\nlibron kaj instrui lin, kaj Mihok komprenis, ke li devas sunon
\nfor\u015dteli de la \u0109ielo, meti \u011din en la Biblion kaj per la Sankta
\nLibro li devos kelkfoje bati la kapon de la le\u016dtenanta mo\u015dto. Sed
\nkiel li kura\u011dus fari tion? Bati la kapon de la sinjoro le\u016dtenanto?!
\n<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Petroff
\nelliti\u011dis, lavis sin per plenbu\u015do da akvo kaj post la vestado li
\namike frapetadis la \u015dultrojn de Mihok, kiu preska\u016d terenfalis pro
\ntiu \u0109i intima\u0135o. Kiam Petroff estis ekster la domo, li surgenue,
\nkiel bona katoliko, promesis\u00a0 dekduon da kandeloj al Sankta
\nAntonio, se li forkondukos lin sana kaj nekripligita el la manoj de
\ntiu \u0109i tigronatura sinjoro. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 La
\ntagoj pasis. \u0108iu mateno alportis sian kvarlingvan torturon. Petroff
\ndemandis, Mihok respondis kaj \u0109e la fino li promesis \u0109iam unu
\ndekduon da kandeloj. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Iun
\ntagon Petroff surprizis\u00a0 lin per tio, ke li decidis lerni nur la
\nanglan lingvon kaj li jam a\u0109etis kajeron, krajonon por noti \u0109ion
\nnecesan, Mihok sentis batadi la koron en sia gor\u011do. Kion fari? \u011cis
\nnun estis facile, \u0109ar la le\u016dtenanta mo\u015dto\u00a0 nenion notis kaj
\nforgesis \u0109ion \u011dis la alia mateno. La kajero kaj krajono malebligas
\nla trompon. Li decidis konfesi, ke lia angla scio egalas la nulon,
\nsed en la lasta momento, rigardante la bizonstaturan le\u016dtenanton, li
\nrememoris pri la revolvero kaj rezignis. Venu, kio devas veni!
\nAnkora\u016d kelkaj funtoj da kandeloj pli a\u016d malpli al Sankta Antonio
\nne multon diferencos kaj li sisteme komencis instrui <\/span>Esperanton<\/i><\/span>,
\nnomate \u011din <\/span>angla<\/i><\/span>
\nlingvo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Petroff
\ndiligente lernis \u0109ie: en la kazerno, sur la ekzercejo, en la oficira
\nman\u011dejo, en la intima \u0109ambreto de … sed tio ne apartenas al tiu
\n\u0109i historio. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Foje
\ndum promeno, li rimarkis ilustritan revuon, ku\u015dantan sur la
\ntrotuaro. Kelkaj \u0109ifitaj folioj de malnova \u201c<\/span>The
\nLondon News\u201d.<\/i><\/span> La
\ntitolo frapis lian atenton. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 \u201cLondon
\nestas metropolo en Anglujo\u201d, li komencis konkludadi, \u201ctio estas
\ncerta. Nun \u0109ar la titolo diras \u201c<\/span>London\u201d<\/i><\/span>,
\npli ol ver\u015dajne la gazeto venis el London, sekve \u011di estas angla
\ngazeto. Nu, ni kontrolu nin!\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Li
\nlevis la foliojn, singarde glatigis ilin kaj provis legi kelkajn
\nliniojn. Li ne komprenis. Iom ekscitite li rigardis \u0109iujn pa\u011dojn
\nkun la espero, ke li trovos almena\u016d unu kompreneblan frazeton. Ne,
\nne kaj ne! Pro diablo, kiel povas okazi, ke e\u0109 vorteton li ne
\nkomprenas. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

(Da\u016drigota)<\/i><\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 5\/11 JULIO 2003   Enhavo: Kiel Mihok instruis angle   Julio Baghy: Kiel Mihok instruis angle   J. Baghy estas unu el niaj plej grandaj verkistoj. Li verkis multe da poemoj, noveloj, romanoj ktp. La titolo de kelkaj liaj libroj estas: Preter la vivo (poemoj), Pilgrimo (poemoj), La vagabondo kantas (poemoj), Viktimoj, Hura, Sur […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,46],"tags":[],"class_list":["post-1358","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antauen-eo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1358","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1358"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1358\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6483,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1358\/revisions\/6483"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1358"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1358"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1358"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}