{"id":1356,"date":"2003-04-11T16:56:36","date_gmt":"2003-04-11T14:56:36","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/antauen-3-2003\/"},"modified":"2018-07-21T11:24:41","modified_gmt":"2018-07-21T09:24:41","slug":"antauen-3-2003","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/antauen-3-2003\/","title":{"rendered":"ANTA\u016cEN 3\/11 APRILO 2003"},"content":{"rendered":"

ANTA<\/b><\/span>\u016cEN <\/b><\/span><\/span>3\/11 APRILO\u00a0\u00a0 2003<\/b><\/span><\/p>\n

foje orelo sufi\u0109as …<\/b><\/span><\/p>\n

foje amiko havas problemon,<\/span><\/p>\n

foje amiko malfacile decidas pri io,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

foje amiko tristas, malfeli\u0109as,
\nkoleras, desperas.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

sed ofte vi ne povas solvi lian
\nproblemon,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

ofte vi ne povas fari lian
\ndecidon, tio estas normala.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

eble vi tiam sentas vin \u011denita,
\nmalutila, \u0109ar vi ne povas helpi.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

sed ne \u0109agreni\u011du pro tio, estas
\nmulto farebla:<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

a\u016dskulti, kapsigni,
\n\u0109irka\u016dbrakumi, karesi, \u015dultrofrapi.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

sed speciale a\u016dskulti, kompreni,
\nmontri tion.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

kaj foje, dum la amiko klarigas
\nsian problemon,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

ordigante siajn pensojn, li mem
\nvidas pli klare,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

mem trovos kura\u011don, a\u016d e\u0109
\neliron a\u016d solvon.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

la \u0109agreno estas multe malpli
\ngranda<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

se la persono ne sentas sin tiel
\nsola,<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

tiel nekomprenita, tiel terure
\nsola.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Foje orelo sufi\u0109as.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

P\u0159emysl Pitter:<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Patrujperfidulo<\/h6>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Rakonto
\nel la gazeto Sbrat\u0159en\u00ed (Kunfrati\u011do) Nro 10\/1932<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Venis al mi kun rekomenda letero de miaj eksterlandaj
\namikoj eta homo en foruzita vesta\u0135o, sen kolumo, kun viza\u0135o magra,
\ndelonge ne razita. Lia patro estis polo, vivanta en Germanujo, lia
\npatrino germanino. Estante longe senlabora kaj nesciante kiel
\nvivteni, li ekvagis tra la mondo. Li rondiras al konataj pacaj
\naktivistoj, rakontas al ili siajn historietojn el lia malgaja vivo,
\nakceptas iam monon por tranokto kaj man\u011do kaj vagas pluen en iun
\nalian urbon. Tiel li travagis jam grandan parton de Germanujo,
\nbaltajn \u015dtatojn kaj nun li vagas tra \u0108e\u0125oslovakio. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Mi instigis lin rakonti ion el sia vivo
\nkaj kial li mem nomas sin patrujperfidulo. – \u201cTiun nomon mi ne
\ndonis al mi mem, tion surbruligis sur mian frunton miaj proksimuloj,
\njes, mia edzino, filino de protestanta paro\u0125estro, kiu min e\u0109 kun
\nnia infano post mia enprizonigo forlasis. Mi rondiris kazernojn kaj
\nper vortoj kaj presitaj flugfolioj mi klopodis konsciigi soldatojn
\nkaj ceterajn lo\u011dantojn, entuziasmigitajn per milito, pri tio, kio
\npropre la milito estas. Mi intencis pripensigi ilin pri tio, por ke
\nili ne sinoferu je tia mizera, detruanta revo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

La 14-an de novembro mi forveturis al
\nOldenburgo, por ke mi da\u016drigu e\u0109 tie mian kontra\u016dmilitan
\npropagandon. Mi tranoktis en loka gastejo. Frumatene iu la\u016dte frapis
\nla pordon de mia \u0109ambro. Mi vokis: Eniru! kaj enfalis kvar soldatoj
\nkun almuntitaj bajonetoj kaj post ili juna oficiro kun elingigita
\nsabro. Li ordonis min resti ku\u015di en la lito kaj ne movi\u011di. Poste
\nili detale trarigardis mian \u0109ambron kaj valizon. Ne trovante ion
\nordonis al mi la oficiro elliti\u011di kaj sinvesti, dum kio li traser\u0109is
\ne\u0109 mian liton. Kunprenante min ili kondukis min tra la plej vivaj
\nstratoj en kazernon. Surstrataj homoj super\u015dutis min per ofendoj kaj
\nkondutis freneze. Perfidulo, spiono – vokis ili al mi, kaj se ne
\n\u0109eestus la soldatoj, ili eble batus min. En la kazerno mi estis
\nprezentita al la supera staba kuracisto, kiu post pasa esploro
\nproklamis min ta\u016dga por militservo. La oficisto diris: \u201cTiu
\nfripono iros ankora\u016d hodia\u016d al la fronto!\u201d Mi diris trankvile, ke
\nal la fronto mi nek iros nek veturos, \u0109ar ili rajtas min mortpafi e\u0109
\n\u0109i tie kaj tio estos por ili pli malmultekosta. La oficiroj pro
\nmirego ne sciis, kion respondi, nur ili sova\u011de insultis min je
\nfiuloj kaj kanajloj.. \u201cFiuloj kaj kanajloj estas tiuj, kiuj sendas
\ncentmilojn da senkulpaj homoj, filoj de patrinoj kaj patroj de
\ninfanoj\u201d mi respondis trankvile. \u201cKiun vi per tio opinias?\u201d \u201cMi
\nopinias politikistojn, princojn kaj anta\u016d \u0109io la imperiestron.\u201d
\nPor momento regis malla\u016dto pro \u015doko el mia kura\u011do. La supera staba
\nkuracisto ekru\u011di\u011dis, ne kapablis diri ion alian kaj nur kriis:
\n\u201cForkonduku lin en areston tuj!\u201d Tamen, \u0109ar mi ankora\u016d ne
\n\u0135uris, mi devis esti transdonita al la ju\u011do. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Post la sesmonata esplorado mi estis
\nstarigita anta\u016d la ju\u011dkorton kaj akuzita pro ofendo de lia majesto
\nkaj delogado de soldatoj al malobeemo. La kondamno sonis: kvar jaroj
\nde peza kancero. Mi travivis jam pro mia pacisma aktivado unu jaron
\nde enkacerigo en Peterburgo en la fama petropavlovska prizono, tamen
\nla suferado en la prizono en Vo\u0125ta, kien mi estis transportita estas
\nneniel komparebla. Mi estis enprizonigita en malvasta \u0109elo sola. Por
\nlaboro estis al mi donita amaso la salika vergaro. La gardisto devis
\nmin instrui en plektado de korbetoj. Bone, mi pensis, mi plektos la
\nkorbetojn. Tamen pase mi demandis: \u201cPor kio servos tiuj strangaj
\nkorbetoj?\u201d \u201cPor transporto de pafmaterialo,\u201d li respondis. La
\nvergoj elfalis el miaj manoj. \u201cNe, tion mi ne faros.\u201d Mi estis
\nforkondukita anta\u016d la prizonan konsilantaron, konsistanta de la
\ndirektoro, du inspektoroj, du pastroj kaj prizona instruisto. \u201cVi
\nrezistas labori!\u201d kriis la direktoro. \u201cNe, mi volas fari kiun ajn
\nlaboron, kiu estas prosperdona al la homaro, tamen la laboron, kiu
\nservas al ilia detruado, mi ne povas fari.\u201d \u201cSes semajnoj da
\nprizono!\u201d estis la respondo de la direktoro. Kaj kio signifis tia
\nprizono, mi devis tuj ekkoni. \u011ci estis malhela \u0109elo en profunda
\nkelo, kaj en \u011di staris fera ka\u011dego kaj en \u011di \u015dtona benko. En tia
\nprofundo estis terura malvarmo. Por man\u011do nur akvo kaj pano. Tia
\nestis do tiu prizono, en kiu mi devis travivi longajn ses semajnojn. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Post forsufero de tiu puno kaj dek kvar
\ntagoj, kiuj estis al mi donitaj por resani\u011do, mi estis alkondukita
\nen ligna\u0135istejon, kie la arestitoj produktis kestojn por
\npafmaterialo. Mi sciis, kio atendas min, tamen mi ne povis alie agi,
\nmi devis denove rezisti. Mi estis denove por vico da semajnoj
\nenprizonigita. Poste sekvis selejo, kudristejo – \u0109ie oni fabrikis
\nnur militan materialon. Tiel mi pasis en tiu terura kripto sur
\nmalvarma \u015dtono tutan unu kaj duonon da jaro! Fine ili jam lasis min.
\nIli kontenti\u011dis, se mi en mia \u0109elo sen\u015deligis sakon da terpomoj
\npor la kuirejo. Mi gajnis tiurilate grandan lertecon, e\u0109
\nvirtuozecon. Al turmentado fizika ali\u011dis turmentadoj psikaj. Mi
\n\u011dojatendis la tutan semajnon la diman\u0109on, kiam estis disdonitaj
\nlibroj por legado. La prizona instruisto, konante mian konvinkon,
\nkonscie elektis por mi librojn militajn, pri Frederiko la Granda k.
\ns. Foje mi ekkoleris pro tia agado kaj ofendis lin. Memkomprene
\nsekvis denove plua puno en la prizono. Pri \u0109irka\u016da mondo mi sciis
\nnenion. De tempo al tempo venadis en mian \u0109elon katolika pastro, kiu
\nsciis nenion alian pli sa\u011dan, ol rakonti al mi pri grandaj
\nmilitvenkoj de niaj heroaj armeoj. Kun brila viza\u011do li raportis:
\ntiom kaj tiom da mortigitaj rusoj, tiom kaj tiom da mortigitaj
\nfrancoj.. Mi demandis lin: \u201cDigna sinjoro, \u0109u vi ne pensas dum tio
\npri tiuj miloj da patrinoj, virinoj kaj infanoj, mortbatitaj
\nmizeruloj?\u201d Li rigardis min senkomprene kaj kapturne li eliris mian
\n\u0109elon. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

La tempo de mia elprizonigo
\nproksimi\u011dis. Detruita korpe kaj mense, iun tagon mi forlasis la
\nprizonon, nesciante kien iri kaj kion fari. Mi perdis mian familion,
\namikojn, vivofortojn. Mi estis elradiki\u011dinta, kun rompita volo, kun
\nla signo de patrujperfidulo, dan\u011dera provokanto sur mia frunto.
\nTamen, kredu min, e\u0109 hodia\u016d mi ne dube pripensus kaj samkaze mi
\nfarus la samon, kvankam min trafus por tio la puno ankora\u016d pli
\ngrava. Kaj tiel mi vagas inter homoj kaj disdonas kaj dissemas la
\nmalamikecon solan rajtigitan – malamikecon por milito, por mordado,
\nmalamon kontra\u016d \u0109io, kion tiu plej abomena krimo, kiun la homaro
\nkontra\u016d si faras, ebligas. La senco de la vivo ne estas en tio, ke
\nla homoj mortigu sin reciproke, sed por ke ili helpu unu la alian kaj
\namu sin. Mi ne beda\u016dras, ke mi pro tiu ideo suferis, kaj mi \u011dojas
\npro tio, ke mia suferado esti\u011dis por multaj beno kaj malfermis al
\nili okulojn.\u201d <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Malgranda viro foriras, mi premas lian
\nmanon kaj deziras feli\u0109an vojon. Se vi renkontos lin iam, ne beda\u016dru
\nlin, sed diru: Benita estu la frukto de via vivo!<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

El\u0109e\u0125igis D-ro Hradil<\/h5>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

\u015cekspiro kaj
\nkomputilo<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Interparolo:
\nA – ” Enkonduko de komputiloj ka\u016dzas pli altan produktivecon.”<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

B
\n–\u00a0 “\u0108e ni viroj ludas iajn ludojn anstata\u016d labori. Kaj
\nposte la komputilo ne funkcias la\u016d mia pla\u0109o. Precipe, se mi
\nbezonas fari ion gravan.”A\u016dtoro: “Vi pravas iel amba\u016d.
\nPri la influo de komputado rakontas tiu \u0109i okaza\u0135o.”<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015cekspiro havis festotagon kaj iu el liaj
\nadmirantoj okaze tiu \u0109i tago donacis al li komputilon. Donanto diris
\nion similan: “Majstro, se vi skribas la teatra\u0135ojn, prenu
\nkomputilon kun printilo, por ke vi estu pli rapida.”<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Pri tio, kio okazis poste, ekzistas en fakaj
\ngrupoj de historiistoj diversaj opinioj. La plimulto de historiistoj
\nkonsentas, ke \u015cekspiro trairis per unua, kutima stadio, kiam li
\nsentis sin “viza\u011de kontra\u016d viza\u011do” kiel idioto. Helpis
\nal li amikaj konatoj, ia bro\u015duro kaj metodo “provo-eraro”.
\nPost iu tempo la majstro kapablis komenci per komputilo fari ion
\nsencplenan. En tiu punkto denove opinioj de fakuloj disiras. Por
\nobjektiveco mi konatigos vin kun \u0109iuj versioj, sed mi devas konfesi,
\nke ne \u0109iuj estas ver\u015dajnaj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La 1-a versio: \u015cekspiro dank\u00b4 al donaco
\nrapidigis labortempon, konklude ni nun havas tian grandegan nombron
\nde liaj verkoj, sonetojn … ktp, kiujn li postlasis. Per ansera
\nplumo li certe ne povis tiel multe verki.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La 2-a versio: \u015cekspiro rapidigis tempon de la
\nlaboro. Kiam li alportis\u00a0 al sia eldonisto disketon anstata\u016d de
\npapera rulo, li \u015dparis multon da tempo dum korektado. Sed aliflanke
\nmulte da tempo englutis komputoraj kursoj, depono de teksta\u0135oj kaj
\nrelaboro de erare perditaj \u0109apitroj, trairoj de unu sistemo al la
\nalia, virusigo kaj forvirusigo de la komputilo kaj pluaj agadoj por
\nlia literatura verkado tute ne gravaj. Historiistoj, kiuj samopinias,
\nasertas, ke \u015cekspiro per ansera plumo verkus proksimume la saman
\nnombron de verkoj kiel per komputilo. Nur ili ne estus skribitaj tiel
\nbele.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La 3-a versio: \u015cekspiro malmemoris teatra\u0135ojn.
\nLi okupi\u011dis per komputoraj ludoj, desegnis bildetojn kaj agis e\u0109
\npreska\u016d kiel infano. Kiam lin vizitis teatruloj, ke li sendu al ili
\nian teatra\u0135on, li diris al servisto: “Johny, skribu al ili ion,
\npor ke mi havu trankvilon.” La servisto do prenis anseran plumon
\nkaj sub la nomo de sia sinjoro verkis al la teatra direktoro verkon
\n“Hamlet”. El tiu teatra\u0135o oni povas klare senti kian
\nmalserenan, e\u0109 mal\u011dojan humoron li havis.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Konklude mi al kara leganto kura\u011das demandi
\ndiskrete: “Se vi estus \u015cekspiro, kiel fini\u011dus la afero?”<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Fragmento el \u0109e\u0125a libro\u00a0 – “Komputiloj
\nkaj sano” de MUDr Karel Ne\u0161por, CSc.
\n<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Rapida
\ndivorco<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La divorco estas amba\u016dflanke
\nmalagrabla. Tamen dum ju\u011da traktado povas okazi neatenditaj komikaj
\nsituacioj. Por kompreni la aferon necesas klarigi, ke \u011di okazis en
\ntiama \u0108e\u0125oslovakio en la jaro 1975 dum komunisma epoko.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

En nia familio ni ne vivis harmonie.
\nPro tio mia edzino proponis eksedzi\u011don. Mi konsentis, sed bonan
\nimpreson mi ne havis, timante, ke la ju\u011da proceso da\u016dros tro longe.
\nSe nia disiro devus okazi, \u011di estu plej rapida. Sed kiel atingi
\ntion? Havante du infanojn, la tribunalo ne tre rapide decidos, e\u0109 se
\nni jam interkonsentis pri ilia edukado.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kiam la mizero estas plej granda, helpo de amikoj estas plej utila.
\nTiutempe mia ateliero trovi\u011dis apud jura fakultato kaj en proksima
\nrestoracio mi de tempo al tempo renkonti\u011dis kun spertaj advokatoj.
\nBabilante \u0109e vino, mi plendis pri miaj problemoj. Ili sa\u011de kapskuis
\nkaj diris: \u201cKara knabo, la proceso da\u016dros longe. Tamen ekzistas
\nunu ebleco, sed \u011di postulas necesan arogantecon.\u201d Mi jesis kaj
\nakceptis ilian konsilon.<\/p>\n

 <\/p>\n

En destinita tago ni eniris la
\nju\u011dejon. La nubmiena \u201ckamaradino ju\u011distino\u201d post necesaj
\nformala\u0135oj invitis la advokatinon de mia edzino por paroli kaj \u015di
\nkomencis: \u201cLa kontra\u016dulo ne havas regulan mongajnon, li fumas,
\ntiamaniere li malboninfluas infanojn …\u201d<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u011cis nun mi ne sciis, kiom da malvirtoj mi havas.
\nMalkviete mi sidis, kolektante kura\u011don. Mia momento venis, kiam la
\nju\u011distino alvokis min, ke mi esprimu mian opinion. Mi ekstaris kaj
\ndiris la frazon, kiu \u015dokis \u0109iujn: \u201cMi konsentas pri la divorco,
\n\u0109ar mi rifuzas plue vivi en komuna hejmo kun persono, kiu jam ses
\njarojn malhelpas al mi ali\u011di al komunista partio.\u201d Por momento
\nekregis profunda silento. Poste eksaltis la advokatino de mia edzino
\nkaj ekkvikis: \u201cDio mia, tion vi ja entute ne diris al mi.\u201d<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Hodia\u016d \u0109i tiu historieto \u015dajnas nekredebla, sed dum dek minutoj ni
\nestis divorcitaj.<\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

V. Sl\u00e1de\u010dek<\/i><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 3\/11 APRILO\u00a0\u00a0 2003 foje orelo sufi\u0109as … foje amiko havas problemon, foje amiko malfacile decidas pri io,   foje amiko tristas, malfeli\u0109as, koleras, desperas.     sed ofte vi ne povas solvi lian problemon,   ofte vi ne povas fari lian decidon, tio estas normala.   eble vi tiam sentas vin \u011denita, malutila, \u0109ar […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,46],"tags":[],"class_list":["post-1356","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antauen-eo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1356"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6485,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1356\/revisions\/6485"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1356"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1356"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1356"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}