{"id":1337,"date":"2002-05-01T16:33:59","date_gmt":"2002-05-01T14:33:59","guid":{"rendered":"http:\/\/esperanto-aeh.eu\/antauen-3-2002\/"},"modified":"2018-07-21T11:24:44","modified_gmt":"2018-07-21T09:24:44","slug":"antauen-3-2002","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/antauen-3-2002\/","title":{"rendered":"ANTA\u016cEN 3\/10 majo 2002"},"content":{"rendered":"

ANTA\u016cEN<\/b><\/span>
\n3\/10 majo 2002<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Enhavo:<\/b><\/span>
\nDu malgrandaj granduloj<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Du<\/b> <\/b>malgrandaj granduloj<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Jana<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

“Knabineto, vi estas kvaza\u016d \u0109arma hundido”,
\ndiris profesoro Petr post la operacio en la ne\u016dro\u0125irurgejo en
\nHradec Kr\u00e1lov\u00e9. “Mi estas faronta por vi \u0109ion ajn!” –
\n“Kion vi faros por mi, sinjoro profesoro?” demandis Jana.
\n“Vi estas ja preska\u016d flegistino, do vi scias \u0109ion.”
\n“Katastrofo!! Mi scias tute nenion. Nur mi scias, ke mia dorso
\ndoloras, ke mi sentas min malbone kaj ke mi ne kapablas movi\u011di!”
\n“A\u016dskultu! Mi ne scias, \u0109u vi jam hodia\u016d kapablas akcepti
\nveron. Sed je via rekta demando, same sincera mia respondo: se dum la
\nduonjaro revenos sentiveco en la paralizan parton de via korpo, vi
\nnepre estos vivanta sur la rulse\u011do, sed vi estos vivanta sur tiu
\nrulse\u011do kiel la sana rulse\u011dulino!” <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u0108u \u015di komprenis \u0109ion, kion la profesoro tiam
\ndiris, kion li intencis duonesprimi? Apena\u016d! E\u0109 duona flegistino
\nneanta\u016dsentis, kiajn \u015dan\u011dojn alportos en \u015dian vivon la difekto de
\nla mjelo, kiun oni povas nek alkudri, nek kunglui, kiel \u011di \u015dan\u011das
\nfunkcion de la korpo kaj la organoj de la paralizi\u011dintaj dorsaj,
\nbrustaj kaj ventraj muskoloj?<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Jam ne nur ridegema etulino – junulino, ankora\u016d
\nne matura virino, sed belega deksesjarulino, kiun logis la
\nveturpromeno sur motorciklo. Oni skribis la jaron 1960, \u015di \u011duste
\nkapablis fini danckurson. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Kaj la estonto malanta\u016d la pordego de la kliniko
\n…??<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La sentiveco en \u015dian paralizitan suban parton de
\nla korpo revenis. Do \u015di fari\u011dis – la\u016d profesoro Petr – sana
\nrulse\u011dulino. Tiam \u015di komencis la rehabilitadon en Kladruby. \u015ci
\nekzerci\u011dis fortostre\u0109e. Al la ordonitaj horoj de individuaj
\ndiversaj ekzercoj \u015di aldonis ankora\u016d plurajn. \u015ci ekzerci\u011dis
\nintense, \u0109ar \u0109iuj certigis \u015din, ke dependas de \u015dia penado, \u0109u \u015di
\nlevi\u011dos el la rulse\u011do kaj ekpa\u015dos anta\u016den. \u015ci anka\u016d atente
\nobservadis la aliajn \u0109irka\u016d si, tiujn, kiuj jam repaci\u011dis kun la
\nsorto. \u015ci ekkomprenis, ke \u0109iutagaj vanaj agadoj kaj ekzercadoj
\nsignifas nenion alian, ol iom post iom alkutimi\u011di al la tuta
\nkompreno kaj al nuda vero. La same handikapitaj unuopuloj post iom da
\ntempo forveturadis hejmen kvaza\u016d finkuracitaj, kun nemoveblaj
\nkruroj, sur rulse\u011do.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Tamen \u015di estis \u015dokita, kiam post duonjaro
\ndemandis \u015din sociala laborantino, kien \u015di estos iranta post sia
\nliberlaso, \u0109u hejmen a\u016d \u0109u en ian instituton? \u0108u \u015di estas anka\u016d
\nsen bon\u015danco? Kaj kion \u015di estos faranta hejme? Al la lo\u011dejo de
\ngepatroj estas du eta\u011doj de \u015dtupoj! Per kio \u015di plenumos la tempon
\nmorga\u016d, post monato, dum venontaj jaroj? \u0108u atendas \u015din nur la
\nlito en ia kadukulejo? Kian esperon \u015di atendus de la vivo, \u015di
\ndeksepjara\u011dulino – rulse\u011dulino? E\u0109 se la sana rulse\u011dulino – la\u016d
\nsinjoro profesoro. Tiaj pensoj flugis tra \u015dia kapo. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015ci demandis la doktoron kaj postulis de li verajn
\nvortojn pri sia propra estonto. Li estis juna, sen spertoj, tial li
\nhezitadis kaj atentigis \u015din pri firma volo kaj kuracado. Sed \u015di
\nkolerege eksplodis: “Do, sakre, kiu diros al mi la veron? Vi
\n\u0109iuj estas malbravuloj!” Reago de la juna kuracisto estis
\nrespondanta al la situacio kaj lia a\u011do: “Konsideru, \u0109u vi
\nsidas jam unu jaron sur la rulse\u011do? \u0108u vi pensas, ke la radoj de la
\nveturilo rekti\u011dos la\u016d la kruroj?”<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Modela terapio per malvarma du\u015do. \u015ci ploris
\nduontagon. Vespere, ne estante ankora\u016d konscia, iomete \u015di perceptis
\nel radioaparato simfonion de Bethoven “La fatala”! Tiam,
\nmirinde, \u011di efikis kvietige. Kiel malvarmeta kompreso sur varmega
\nfrunto.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Hejme oni suprenportis \u015din en la lo\u011dejon anka\u016d
\nkun la rulse\u011do. Kaj la mondo fermi\u011dis por \u015di. Kvankam la
\nfamilianoj plenumis \u0109iujn \u015diajn dezirojn e\u0109 anta\u016d tio ol \u015di
\ndiris pri ili kaj alvenadis gastoj, geamikoj, samklasaninoj, \u015di
\nsentis la perdon de komunikeblaj interesoj. \u015ci sentis, ke la mondo
\npor \u015di perdis grandecon, kolorojn, aromon, certecon. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Post kelkaj monatoj ne logis \u015din e\u0109 la plej
\nfamaj romanoj, radio esti\u011dis por \u015di nea\u016ddebla, kantoj mensogis pri
\nbeleco de la mondo. La geamikoj el la instituto ofte skribis kaj
\nanoncis, ke ili anka\u016d estas seniluziigitaj. Iuj rememoris, aliaj
\nrevis pri tio, kio povus okazi, sed aliaj anka\u016d pri tio, ke ili
\ninteresi\u011das komenci denove.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Jana foje surprizis la pli junan fraton, kiu
\nludeme veturadis sur la rulse\u011do \u0109irka\u016d la tablo. Tiam en \u015di
\nesti\u011dis la ekkono, ke \u015di povas travivi kiel feli\u0109on, ke li la
\nrulse\u011don ne bezonas. Ne vidi sin, kiel la centron de la universo
\npovas esti la komenco. La komenco de la nova privata epoko. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015ci provis gladi la tola\u0135on. Anta\u016d \u0109io \u015di
\ndevis posttreni la gladtabulon, trovi la gladilon, altreni \u015dar\u011ditan
\nkorbon da tola\u0135o – kaj \u0109ion \u015di devis fari el la rulse\u011do. \u015ci
\nkomencis fari tion, kiam \u015di estis hejme sola. La patrino ektimegis
\nvidante la laborlacigitan filinon kaj la kolonetojn de la \u0109emizoj,
\nbluzoj kaj vi\u015dtukoj: “Knabino, vi povus vundi\u011di!” <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015ci anka\u016d provis kuiri – kaj sukcese.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

\u015ci konsideris, ke plej ta\u016dge kaj logike estos
\nali\u011di al koresponda studado. La kontistino a\u016d ekonomo bezonas por
\nla laboro tablon kaj krajonon.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Sed post unu jaro la malbona sanstato forpelis \u015din
\nen la hospitalon, kaj denove semajnoj kaj monatoj de malcerteco,
\nhospitala kaj sanatoria flegadoj, disfalo de la tuttagaj ritmo kaj
\nordo! La studado fini\u011dis. Post la reveno hejmen \u015di ne plu da\u016drigis
\n, \u0109ar en \u015di maturi\u011dis nova perspektivo: la a\u016dtoritatoj plenumis
\n\u015dian pretendon kaj alju\u011dis al \u015di la renton – 400 K\u0109s. “Mi
\nhavas propran enspezon!” \u015di \u011dojkriis. \u011cia memkonfido
\nelkreskis \u011dis nuboj kaj la deziro esti fine matura kaj memstara
\nestis la motivo de la ka\u015dita ago – translo\u011di\u011do en urbon Ho\u0159ice,
\nkie la “Instituto de sociala zorgo por handikapuloj”
\npromesis salajron en laborejoj, sed \u0109efe eblecon studi! La konatulo
\nel Kladruby, \u015dercnomata “\u015cla\u016dfiko” (\u0160lauf\u00edk), tie jam
\nestis kaj logis \u015din tien. Al la gepatroj \u015di diris tion, kiam estis
\n\u0109io aran\u011dita. Milojn da kontra\u016ddiroj \u015di rifuzis. <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Post du horoj en Ho\u0159ice dum la vesperman\u011do \u015di
\nrimarkis brili blondharan knabon, el \u0109iuj aliaj la plej belaspektan
\nkaj noblan…. \u0160lauf\u00edk ur\u011de invitis \u015din festi naski\u011dtagon de la
\nkamarado, kiu estis \u011duste tiu blondulo.\u00a0 “\u0108i tiu vespera
\nsoleno estis por \u015di fatala!” ridetas post la jaroj tiama
\nkulpulo de ripro\u0109oj pro malfrua reveno “hejmen” en la
\ninstituton.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

 <\/p>\n

Jarek<\/b><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

La “kulpulo” Jarek naski\u011dis en Vr\u0161ovice
\napud la urbo Opava. La oka el dek infanoj. Ankora\u016d dum buba\u011do li
\ndecidi\u011dis por profesio de meblisto, \u0109ar li \u015datas lignon, tiun
\nvarman, e\u0109 malvarman materialon. Li finlernis la metion en la urbo
\nRous\u00ednov. Poste, militservante, li decidi\u011dis ne reveni jam al seria
\nlaboro, sed memstare elpensadi, mem efektivigadi. Post la soldatservo
\nli trovis laboron en praga kooperativo “Kmen”, kie estis
\nfabrikata la\u016dmenda meblaro kaj li ekstudis fakan artlernejon – la
\nfakon de la ligna\u0135isto -meblisto; li studis distance. Li anka\u016d
\ndiligente vizitadis ekzercojn de Sokol – Vinohrady, \u0109ar li ne povis
\nperfidi la familian tradicion: lia patro estis gvidekzercanto kaj
\nposte e\u0109 la estro de Sokol Vr\u0161ovice apud Opava. Al la gimnastiko li
\nspeciali\u011dis dum la soldatservo, e\u0109 al la “granda”
\ngimnastiko de grandaj \u0109irka\u016dturni\u011doj kaj transkapi\u011daj saltoj.
\nRekompence li renkonti\u011dis kun famaj \u0109ampionoj P\u0159emek Krbec,
\n\u0160\u0165astn\u00fd, Pazdera, Mayerhofer.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Duonjaron li karesis jarringojn de la ligno,
\nstudis kaj gimnastikis en Prago. Nur duonjaron!! <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Foje – preterpasante la rekon, trapezon kaj areton
\nda buboj – ilia kamarado – ekzercanto ek\u015dercis: “Prezentu al
\nili modele du felgojn, ke ili vidu, kiel tion fari precize!”
\nKvankam li ne estis sufi\u0109e anta\u016dekzerci\u011dinta, Jarek metis la
\nmanojn en blankan magnezian pudron, eksaltis sur la rekon. Jam dum la
\nunua fazo de la gimnastika\u0135o li ekkonis, ke la magnezio ne sufi\u0109e
\nsekigis la manplatojn – ke ili glitas, ke tio ne estas la\u016dorde. La
\nunuan felgon li troigis, kaj dum la suba pozicio jam la forto de la
\nfingroj kaj la manplatoj malfunkcii\u011dis, la malseka ha\u016dto deglitis,
\nli defalis kaj flugis, flugis … trans \u0109iujn matracojn kaj li
\nalteri\u011dis per la kapo kaj kolo. En la sama momento liaj amba\u016d
\nkruroj kaj la manoj paralizi\u011dis. Ho – e\u0109 la manoj! La revo de la
\nmeblisto nenii\u011dis samtempe kun la boranta doloro.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

El la gimnastikejo la ambulanco rapidege
\ntransveturigis lin en Centran armean hospitalon” en St\u0159e\u0161ovice,
\nkiun estris ne\u016dro\u0125irurgisto, fama profesoro Kunc. \u0108i tien oni
\nalveturigadis pacientojn kun vunditaj, difektitaj spinoj kaj mjeloj
\nel preska\u016d la tuta \u0108e\u0125io. Jarek, post la operacioj, cerbumadis
\nku\u015dante jam sur la hospitala lito pri nemoveblaj kruroj kaj manoj,
\nestante tute kvieta, \u0109ar – “Min flegas la plej bonaj fakuloj”
\n– li diris por si mem – “Ili resanigos min kaj Dio ne forlasos
\nmin.” <\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Postoperacia resani\u011do estas kelksemajna, se ne
\naperos komplika\u0135oj. Li havis feli\u0109on – ili ne aperis, \u0109ar la
\nsekcio de ne\u016dro\u0125irurgio en St\u0159e\u0161ovice prezentas eminentan
\nflegadon. Pro manko de litoj oni translokigis lin en la hospitalon
\n“Na Franti\u0161ku”, kie li estos atendanta liberan liton en
\nrekapabliga instituto – kaj jen estis dilemo; \u0109u en Kladruby, kiu
\nfieras per sia famo, tie resani\u011das anka\u016d eksterlandanoj (\u0109efe
\nitaloj), a\u016d Chucheln\u00e1 (legu \u0124u\u0125eln\u00e1), kiu situas proksime de
\nliaj gepatroj kaj gefratoj – kaj \u0109i tio estis decida. Jarek rifuzis
\nla deziron de la familianoj, ke ili transprenos parton de lia sufero.
\n“Kia sufero! Mi ja ne suferas. Mi estas en la manoj de Dio kaj
\nen la manoj de fakuloj!” meditis Jarek.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Dum kelkaj monatoj en Chucheln\u00e1, \u0109iutage sur la
\nfoteloj kaj matracoj, post la ekzercado li meditis. Iujn procedurojn
\nli taksis ne tro gravaj, sed en la ekzercejo sur la matracoj li
\nnenion pardonis al si: la halterojn, transiron el la rulse\u011do teren
\nkaj reen.\u00a0 Tiel revenadis la perdita forto de la \u015dultroj,
\nbicepso, tricepso kaj ankoneo. Li penadis atingi la plej grandan
\nmemsufi\u0109econ. Ofte en la ekzercejo de “la kuracado per laboro”
\nli provadis per paralizitaj manoj fari ion krean.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Vicon da tagoj anticipe li sciis, kion li estos
\nfaronta. Preska\u016d du jarojn.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

Poste oni liberlasis lin el Chucheln\u00e1, sed reveni
\nhejmen li rifuzis ne nur pro dek \u015dtupoj anta\u016d la eniro en la domon.
\nLi treege sopiris decidadi mem pri si. Li akceptis lo\u011dlokon en hejmo
\nde pensiuloj en Prago – Kr\u010d, kie li unu jaron koresponde studis. En
\nla jaro 1965 li eksciis, ke en la urbo Ho\u0159ice v Podkrkono\u0161\u00ed en
\nestinta “Hejmo por invalidaj soldatoj de amba\u016d mondmilitoj”
\noni promesis al junaj grave handikapitaj homoj laboron en la
\nlaborejoj kun la ebleco studi! Li skribis tien tuj.<\/span><\/p>\n

 <\/p>\n

El\u0109e\u0125igis
\nMiloslav Pokorn\u00fd, al\u011dustigis Lu\u010fka Srbov\u00e1
\n<\/i><\/span>Da\u016drigo en la venonta numer<\/span>o<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

ANTA\u016cEN 3\/10 majo 2002     Enhavo: Du malgrandaj granduloj     Du malgrandaj granduloj   Jana   “Knabineto, vi estas kvaza\u016d \u0109arma hundido”, diris profesoro Petr post la operacio en la ne\u016dro\u0125irurgejo en Hradec Kr\u00e1lov\u00e9. “Mi estas faronta por vi \u0109ion ajn!” – “Kion vi faros por mi, sinjoro profesoro?” demandis Jana. “Vi estas […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[63,46],"tags":[],"class_list":["post-1337","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antauen-eo","category-monataj-gazetoj","clear"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1337","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1337"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1337\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6490,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1337\/revisions\/6490"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1337"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1337"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/esperanto-aeh.eu\/eo\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1337"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}