20.00 20.00

INFORMILO 2002 1

INFORMILO
1/2002

 

Enhavo:
Novjaraj vortoj de la redaktorino
15 ŝtatoj, 11 oficialaj lingvoj
Esperanta renkontiĝo en Svitavy
Kio estas nova ĉe niaj polaj najbaroj?
En novjara nokto
Nova presmaŝino por nevidantoj
Nova konkurso
Internaciaj E-aranĝoj en la jaro 2002
Informoj el Kroatio
Eŭrop-unia E-kongreso
El la redakcio
Novjaraj deziroj

 

 

Novjaraj vortoj de la redaktorino

 

 

Estimataj geamikoj,

antaŭ vi kuŝas la unua numero de Informilo de la
nova jaro 2002. Kion tiu ĉi jaro alportos al ni? La jarindiko
aspektas agrable: Duo antaŭe, duo malantaŭe – do du duoj. Ankaŭ ni
bezonas du duojn: du krurojn por iri, du manojn por labori, du
orelojn por aŭskulti kaj du okulojn por vidi. Tamen ni havas nur unu
kapon por pensi kaj nur unu buŝon por kisi… kaj unu koron por
disdoni nin.

 

Sed rimarku ankoraŭ ion en la “kapeto”
de nia gazeto. En la januaro aperas jam la 201-a numero de nia gazeto
Informilo la 18-an jaron. Ĉu vi deziras ricevadi nian gazeton pluajn
jarojn? Se vi jesas, tio ĝojigas min. Sed ni bezonas vian helpon!
Kiel vi povas helpi al ni? Unue, ke vi frue pagos la abonon kaj
kotizon, due ke vi sendados al ni artikolojn pri E-aranĝoj,
pri la vivo de niaj handikapuloj, viajn proponojn por plibonigo,
viajn travivaĵojn ĉe diversaj renkontiĝoj ktp. kaj trie – jes, la
tria punkto estas momente la plej dolora: vi scias, ke
venontseptembre okazos post kvar jaroj la IV-a internacia kongreso de
AEH-IKEH. Ni realigos ĝin en belega loko de la plej alta montaro
Krkonoše en norda regiono de Ĉeĥa respubliko en Janské Lázně.
Dum la kongreso okazos balotado por nova komitato. Kvankam en
Informilo vi trovis jam dufoje “Alvokon” – por ke vi aliĝu
en la novan komitaton por kompletigi la oferemulojn aŭ por alterni
la nombron de la komitatanoj, de la ĉeĥaj 180 gemembroj aliĝis nur
du (el tio unu membrino estas grave handikapita) kaj el 53
eksterlandaj gemembroj aliĝis neniu.

 

Kiam el la ĝisnunaj ĉefaj funkciuloj pro
diversaj gravaj problemoj iu ne povos plu labori por AEH, ĉu ni
ĉesos eldoni la gazeton kaj ĉesos kion ajn organizi? Kion vi
konsilas al ni? Ĉu fakte vi ne kunsentas kun ni? Mi ne kredas.

 

Kiam mi persone demandis kelkajn, ĉu li aŭ ŝi
volus helpi labori en la nova komitato, mi nur aŭdis: Vi bezonos
elekti iun pli junan, mi estas jam 70-jaraĝa, aŭ mi ne havas tempon
pro zorgi pri genepoj aŭ aliaj geparencoj, mi havas pli multe da
aliaj aktivaĵoj, mi ne konas perfekte Esperanton ktp. Kion respondi?
Eble nur: Kiu volas, tiu povas. Mi ankaŭ ne estas juna, ĵus foriris
mia 72-a jaro, sed bedaŭrinde la oficejo de AEH kun redakcio de
Informilo estas en mia loĝejo kaj mi ne povas ĝin forporti sur la
straton. Kaj se mi malsanas, aŭ havas aliajn problemojn aŭ
laborojn, tamen mi devas ĉiam esti preta akcepti vizitojn,
telefonojn, respondi gravajn leterojn aŭ rapide reagi je iu
ĵurnal-artikolo. Jam dum la tuta jaro venis precize 736 pecoj de
sendaĵoj kaj mi al pli ol duono respondis.

 

Ankoraŭ alian temon mi volus mencii:  Inter
niaj abonantoj estas homoj, kiuj interesiĝas pri la gazeto Informilo
pro tio, ke ĝi estas legema kun senĉese freŝaj informoj, tamen ili
ne volas esti membroj, ĉar ili ne estas handikapitaj – kvazaŭ ili
timus esti membroj de tia kolektivo. Mi volus diri al ili, ke mi
ankaŭ ankoraŭ ne estas handikapulino (kvankam ofte doloras min “la
tuta homo”), tamen mi ne hontas paroli, ke mi apartenas al ili
kaj por ili multe laboras. La membroj povas esti ne nur handikapuloj,
sed ankaŭ tiuj, kiuj aŭ helpas, aŭ zorgas, aŭ almenaŭ simpatias
kun socia validigo de handikapuloj. Por simpligo de administra laboro
ni nuligis dividon je membroj plenrajtaj, monhelpaj kaj aŭ nur je
abonantoj. Do tiujn, kiuj estas nur abonantoj kaj ne sendas ian eĉ
la plej etan kotizon, ni ne metas ilin en ian apartan skatoleton.

 

Antaŭ la fino de mia novjara parolo mi volus
danki al ĉiuj miaj ĝisnunaj kunlaborantoj, kiuj klopodas helpi al
mi teni nian etan gazeton Informilo kun suplemento Antaŭen je bona
lingva eĉ teknika nivelo. Ankaŭ mi dankas al ceteraj membroj, kiuj
sendadas al ni interesajn artikolojn por la gazeto.

 

Esperante, ke ankaŭ en tiu ĉi nova jaro 2002
estos nia kunlaboro eminenta, mi deziras al ĉiuj niaj membroj multe
da sano, feliĉo kaj kontento.

Via
Jarmila Rýznarová

 

 

15 ŝtatoj, 11 oficialaj lingvoj

Kvankam Eŭropa Unuiĝo konsistas el 15 ŝtatoj,
ĝi havas nur 11 oficialajn lingvojn: angla, dana, finna, franca,
germana, greka, hispana, itala, nederlanda, portugala kaj sveda.
Estas la registaroj, kiuj difinas sia(j)n oficiala(j)n lingvo(j)n.

Kiam Irlando aniĝis al la Komunumo, ĝi rezignis,
ke la gaela, unua oficiala nacia lingvo laŭ la konstitucio, iĝas
oficiala eŭropa lingvo, celante ŝpari la komunuman monon. Ĝia
limigita uzo faras, ke nur la traktatoj estas tradukataj en la gaelan
lingvon, la duavica leĝaro estas tradukata en la anglan.

La luksemburga, parolata sed ne skribata lingvo,
ankaŭ ne iĝis oficiala lingvo, la Granda-Duklando preferis la
germanan kaj la francan. Eblus, ke Malto rezignus, sammaniere, la
maltan, preferante la anglan.

Transprenita el Eventoj

 

Esperanta renkontiĝo en Svitavy

Oktobre ni aranĝis Esperantan renkontiĝon en
Svitavy. Partoprenis ĝin 25 membroj el ses E-kluboj. Ni ekskursis
al la entrepreno Dinas Svitavy kun la plej longa tunelfornego en
Eŭropo. En la entrepreno laboras 200 personoj. Posttagmeze ni
spektis videokaseton, kiu prezentis bildojn de pli fruaj renkontiĝoj
kaj aliaj E-aranĝoj. Fine de la aranĝo okazis tombolo. Ni havis
agrablan tagon kaj jam ni ĝojas je venontjara.

 

E-klubo
Svitavy – L. Dvořáková

Kio estas nova ĉe niaj polaj najbaroj?

Tre solene okazis jam la V-a renkontiĝo de
Grupo-5 en Gliwice, kiu nun estis kunigita kun la 40-a datreveno de
Pola E-asocio – filio en Gliwice (1961-2001).

Inter kelkaj gastoj
partoprenis ankaŭ J. Fornal, por kiu okaze de lia 75-a
naskiĝdatreveno estis prezentita teatra spektaklo.

Dum la renkontiĝo estis disdonitaj honoraj
diplomoj al la deko da E-eminentuloj. La ĉefdelegito de UEA por
Pollando interese prelegis pri Esperanto-instruado, estis celebrita
sankta meso de pastro Zielonka, studentoj raportis pri la renkontiĝo
kun prezidanto de UEA d-ro R. Corsetti kaj prezidanto de AIS prof.
Frank en Malbork, kie oni ankaŭ plantis arbojn sur la Skvaro de
Esperantujo.

Antaŭ la fino de la renkontiĝo la kantĥoro
Cantate Deo Sunoj kantis kaj varbis homojn por studi en San Marino
/AIS/. La ĥoro ankaŭ koncertis en hejmoj por malsanaj handikapuloj
en Silezio.

Aleksandra
Lewanderska-Quednaŭ

 

František Hrubín

tradukis Miloš  Lukáš

 

En novjara nokto

LA MORTO:

Vi dormon longan,
tre profundan ĝui povus.

Militoj preter vi
sen bru´ sin preterŝovus –

kaj vian polvon poste nur

en danco
disforportus tagoj de plezur´.

 

LA POETO:

Vi logas vane! Mi
minuton ĉiun devos

plenuzi kun ekstrema singardem´,

el ili ĉiu min ja
iomete levos,

por ke mi pli
profunde ankru en mi mem.

Malfermas mi
fenestron en meznokt´. Vualo

de neĝo sin etendas sur la plac´.

Amikoj dormas, same
dormas la rivalo.

Silento ĉie regas –
sed en mi: malpac´.

Infanoj, tiel estu
ankaŭ estontece:

la paco daŭru ĝis etern´.

Okazu unu nur
milit´: ĉi tiaspece

en izoleco nokta –
luktoj de l´ intern´.

Dum tiuj ĉi bataloj
ja fortiĝas oni

per venkoj kaj malvenkoj pli kaj pli.

Kaj se eĉ nur
momenton lasus ni fordoni,

la temp´ sin fermus
jam por ĉiam super ni.

Preĝas
Skoto: “Dio, faru miraklon, ke mi almenaŭ unufoje en la vivo
gajnu en loterio!

Li preĝas unu jaron, du, tri … Post dek jaroj
aperis Dio mem kaj diris: “Vi devas almenaŭ unufoje aĉeti
lotbileton!”

Nova presmaŝino por nevidantoj

“Tiu ĉi presmaŝino, kiu kostas cent kvardek
mil ĉeĥaj kronoj estas unusola en regiono de Pardubice. Ĝi tre
helpas al ni. Multe da nevidantoj postulis de ni, ke ni sendu al ili
informojn skribitajn per braila skribo. Iam ili alportas la tekstojn
sur la disketo, ekzemple esperantistoj tiel tradukas siajn
korespondaĵojn kun eksterlando”, diras s-ino Jaroslava Hurtová,
la prezidantino de distrikta kaj regiona konsilio de handikapuloj.

 

La aparato presata per braila skribo kian ajn
tekston (tekstan garnituron), kiu estas en komputilo, fariĝis dum la
“Tago de malfermita pordo”  de organizaĵo de
nevidantoj kaj malforte vidantoj en Česká Třebová unu el la plej
interesasajn novaĵojn. Leg-instalilo por traduko el la braila skribo
en nigran presaĵon estas ĝis nun tro multekosta.

 

Sur la foto estas s-ino Jaroslava Hurtová,
prezidantino de distrikta kaj regiona konsilio, dum la priservo de la
presmaŝino, kiu konas transskribi la tekston en la brailan skribon.

 

Tradukita
el la ĵurnalo Pardubické noviny

 

 

Nova konkurso

Konkurso por ĝuste traduki tiun ĉi parton el
la ĉeĥa libro de fame konata ĉeĥa verkisto Karel Čapek:

 

ZAHRADNÍKŮV BŘEZEN

ĜARDENISTA MARTO

 

Zahradník – zahrádkář náruživě a usilovně
chce, to se rozumí samo sebou: chce jenom sejmout chvojí a odkrýt
kytky, rýt, mrvit, rigolovat, kopat, přerývat, kypřit, hrabat,
rovnat, zalévat, množit, řízky dělat, ořezávat, sázet,
přesazovat, přivazovat, kropit, přihnojovat, plet, doplňovat,
vysévat, čistit, ostřihovat, zahánět vrabce a kosy, čichat k
půdě, vyhrabávat prstem klíčky, jásat nad kvetoucími
sněženkami, stírat si pot, narovnávat v kříži, jíst jako vlk
a pít jako duha, chodit do postele s rýčem a vstávat se
skřivánkem, velebit slunce a nebeskou vlažičku, ohmatávat tvrdé
pupence, vypěstovat si první jarní mozoly a puchýře a vůbec
široce, jarně a kypře po zahradnicku žít.

Nejlepším překladatelům 3 knižní prémie.
Red.

 

El la redakcio

En tiu ĉi jaro okazos la seminarioj nur unufoje en la monatoj:

 

Ĵaŭde 24.1.2002 de la 10 -a horo en Prago (Praha 1, Ve Smečkách 25),

Sabate 23.2. Prago – de la 9-a horo

Sabate 23.3. Prago – de la 9 -a horo

22.4. – 29.4. – unusemajna lingva seminario en Skokovy

Sabate 25.5. Pardubice de la 9 -a horo

Sabate 22.6. Prago – de la 9 -a horo

14. – 21.9. Kongreso de AEH en Janské  Lázně

Sabate 26.10. Prago de la 9 -a horo

22. – 24. 11. 10. kongreso de  ĈEA en Prago

+ Ni ricevis du malgajajn anoncojn:

La 25-an de novembro 2001 forpasis konata kaj
elstara esperantisto, s-ano Ladislav
Fiala
el Poděbrady, kaj la 7-an de
decembro 2001 mortis RnDr. PhDr. inĝ, Václav
Vanc
el Ústí nad Labem, ambaŭ en sia
83-a jaro.

Internaciaj Esperanto-aranĝoj en la jaro 2002

Belgio: Internacia Esperanto konferenco    20. – 26. 7. Leuven

Brazilo: 87-a Universala kongreso de Esperanto    3. – 10. 8. Fortaleza

Bulgario: 54 -a Kongreso de IFEF    1. – 7. 6. Plovdiv

Nigramara: Esperanto – feriado    21. – 30. 7. Sarafovo – Kiten Sozopol – Nesebar

Ĉeĥio: 2-a Internacia biciklista renkontiĝo   9. – 14. 9. Dobřichovice

4-a Kongreso de AEH – IKEH – 14. – 21. 9. Janské Lázně

Konferenco pri aplikoj de Esperanto en Scienco ka tekniko    22. – 24. 11. Prago

10-a Kongreso de ĈEA    22. – 24. 11. Prago

Germanio: 18-a Printempa semajno internacia  29.3 – 5.4. Waldfischbahn – Burgalben

Italio: 5-a Europ-unia Esperanto kongreso   23. – 28.8. Verona

Pollando: Internacia pedagogia kurso por Esperanto – instruantoj 3. – 10.2. Bydgoszcz

Slovakio: Somera Esperanto – lernejo    3. – 16. 8. Poprad

El
“Monda turismo”

 

Informoj el Kroatio

Nova kurso por handikapitaj gejunuloj

En la mezlernejo en Zagrebo komenciĝis nova
Esperanto-kurso, kiun gvidas prof. Judita Rey Hudeĉek. Kvin novaj
lernantoj komencis lerni la intenacian lingvon kaj planas partopreni
diversajn E-aranĝojn enlande kaj eksterlande. Unuavice la IV-an
kongreson de IKEH en Ĉeĥio.

 

Ĉu Goran vojaĝos al Brazilo?

Por la 22-jara handikapita knabo Goran Lakotic el
urbeto Kutina proksime de Zagrebo estis la 86-a Universala kongreso
la unua granda internacia aranĝo, kie li povis testi sian kapablon
paroli internacian lingvon. Kvankam li suferas de cerba paralizo kaj
ne povas memstare moviĝi eĉ en rulseĝoj, lia entuziasmo pri
Esperanto tiom kreskis, ke li eĉ ekdeziris vojaĝi al Brazilo. Pri
deziro de tiu ĉi eksterordinara kaj ege inteligenta knabo lia
instruistino Judita Rey Hudeĉek parolis dum iu radio-elsendo kaj tuj
post ĝi Kroatian Esperanto ligon vokis tri aŭskultantoj, kiuj
deziras finance subteni lian vojaĝon al Brazilo. Do, Goran serĉas
la plej taŭgan flugon al Brazilo.

 

Judita Rey Hudeĉek

 

 

 

Eŭrop-Unia Esperanto-kongreso

La 5-a Eŭrop-Unia Esperanto-kongreso okazos inter
la 23. – 28. 08. 2002 en Verona, Italio. La ĉeftemo de la kongreso
estas “Efektiva lingva egaleco: rajtoj de la eŭropanoj”.
La aranĝo estas oficiala kunveno de Eŭropa Esperanto-Unio (EEU),
sed kompreneble ne nur la reprezentantoj de la ano-asocioj rajtas
partopreni ĝin. Okazos dum la kongreso komitatkunveno de EEU. Oni
povas ĝui diversajn interesajn prelegojn pri la ĉeftemo kaj pri
temoj, kiuj estas gravaj kaj interesaj por homoj, kiuj vivas en
Eŭropo.

 

Pliaj informoj kaj aliĝo ĉe:

Verona Esperanto-grupo
CP 1616,  IT-37100 Verona, Italio
Rete: esperantoveronaadriacom.it

Transprenita el Eventoj

 

 

Novjaraj deziroj

Porkideto, hufofero

tro ne ŝvitu pro laboro,

nutras senton de l’
espero,
tamen luktu kun fervoro,

ke sukcesu ĉiu
faro al la menso obeante

por vi en la Nova
jaro:
aktivadu ne kormanke,

al malĝojo pordon
riglu,
tamen amo vin ne vundu,

la sereno en vi
viglu, en monujo mon’ abundu,

vivu bone, sane,
arde, la kotizon certe pagu,

tamen paŝu tre
singarde, malavare saĝe agu

kaj kuraĝe, elegante

babilu nur – Esperante!

Julio
Baghy

 

Estimataj legantoj,

certe vi rimarkis, ke la antaŭlasta verso de
la poemo estas dikigita. Tion ni faris intence! Ni volas tiamaniere
rememorigi vin, ke estas tempo por abonpagi Informilon.

Ekzistas legantoj, bedaŭrinde ne malmultaj,
kiuj sendas la monon en la duono de kuranta jaro. Ni ĝis nun estis
toleremaj, sed tio ne estu regulo.

Rimarko: Se la klasikulo metis tiujn vortojn en
sian poemon, estas videble, ke similaj malfacilaĵoj ne estas novaj!

20.14 20.14

INFORMILO 2001 12

 

INFORMILO 

12/2001

 

 

Enhavo:   
Solenaj momentoj en Olomouc

La 19-a Ĉeĥa-Saksa Tago en Pirna

Konferenco de ĈEA en Poděbrady

Nova rubriko

Al federalisma mondo per Esperanto

Ĉu vi scias 

Giganta betlehemo

El la redakcio 

 

 

Karaj gelegantoj

 

proksimiĝas fino de la
jaro kun la plej belaj festoj. Ili povus esti la plej belaj, se nia sano
funkcius almenaŭ relative bone kaj ĉefe, se ni povus vivi en paca
mondo, sen minaco de la nova milito. La redakcio de AEH-IKEH sincere deziras al
vi trankvilan kaj kontentan Kristnaskon.

 

Solenaj momentoj en Olomouc

La 29-an de septembro 2001 en la urbodoman salonon en Olomouc venis preskaŭ
60 esperantistoj el nia lando por partopreni la solenan kunvenon okaze de la
90-a datreveno de la fondigo de la E-klubo. Post la malfermo konatigis nin la
prezidanto de la klubo JUDr. Vladimír Mohapl pri la historio de la klubo kaj
ĝia agado. Poste ni trarigardis la historian parton de la urbo kun
Esperanta klarigo. Post la tagmanĝo sekvis trarigado de la urbodomo mem
kaj plimulto de la partoprenantoj vizitis la supron de la turo, de kie ni povis
admiri i.a. la kolonon de la Plejsankta Triunuo, unikan memoraĵon el la
18-a jarcento, kiu estas enskribita en la Listo de la tutmonda heredaĵo de
UNESKO. Poste estis la renkontiĝo daŭrigata per belega muzika parto,
kiun prezentis geedzoj Jelínek el la blindula sekcio de ĈEA en Olomouc kaj
Jan Duda, ano de la filharmonia orkestro en Olomouc. Post la diskuto, dum kiu
la partoprenantoj deziris al la klubo ankoraŭ pluajn sukcesojn en ĝia
agado, la tuta aranĝo finiĝis.

 

Fili

 

La 19-a Ĉeĥa-Saksa tago en Pirna

 

            En la distrikta urbo Pirna (Germanio-Saksio) aktivas E-grupo “Saksa
Svisio”. Ĉi tiu E-grupo kaj E-klubo en la nordĉeĥa urbo
Ústí nad Labem aranĝas alterne sur la ĉeĥa kaj la germana
flankoj tiel nomatan Ĉeĥan-Saksan tagon (ĈESAT). La komunaj
aranĝoj estas konsekvenco de longtempa translima kunlaboro de Saksaj kaj
nordĉeĥaj esperantistoj; ĝiaj radikoj estas sekveblaj ĝis
la 20-aj jaroj de la pasinta jarcento. Fine de la 70-aj jaroj ambaŭ
Esperantaj grupoj interkonsentis oficialigi la kontaktojn kaj sisteme
daŭrigi la kunlaboron. ĈESAT, kies tradicio estis fondita iom pli
poste, okazis sabate la 9-an de junio 2001 kaj estis jam la 19-a laŭvice.
Partoprenis ĝin kvin ĉeĥaj kaj dek enlandaj geesperantistoj. La programo
estis bunta kaj el unuopaj programeroj oni povas nomi precipe la viziton de
memorejo Sonnenstein, kie dum la nazia tempo la nazianoj mortigis milojn da
handikapuloj. Laŭ la nazia teorio handikapuloj multnombriĝas pli
rapide ol la sana populacio kaj tial oni devas ilin forigi el la homaro. Dum la
ekskurso tra la memorejo la partoprenantoj kliniĝis memore al la
mortigintoj kaj iniciate de la organizantoj metis tie verdan
kronplektaĵon. Poste jam sekvis nur gajaj programeroj  – post la tagmanĝo en Pirna-Copitz ni
revenis per pramo al la maldekstra bordo de la rivero Elbo en Pirna kaj per
luksa ŝipo “August der Starke” ni daŭrigis nian
vojaĝon al 9 km distanca kastelo en Pillnitz (proksimume meze de Pirna kaj
Dresden). En belega kastela parko ni povis konatiĝi kun la historio de la
kastelo kaj admiris tre interesajn dendrologiajn raraĵojn. Dum la
aranĝo estis sufiĉe da tempo por neformale diskuti pri aktualaj
movadaj kaj personaj temoj kaj precizigi niajn planojn de la fruktodona kunlaboro.
Dank al suna vetero ni revenis perbuse al Pirna nur antaŭvespere kaj
adiaŭis kun slogano: Ĝis la revido en Ústí nad Labem la 8-an de
decembro 2001 okaze de la 20-a ĈESAT.

 

ing.
Josef Kříž

 

 Konferenco de ĈEA en Poděbrady

 

            La 8-an konferencon de ĈEA la 19. – 21. 10. en Agrikultura mezlernejo en la banloko Poděbrady ĉeestis  proksimume 90 geesperantistoj, inter ili ankaŭ multaj tiuj, kiuj estas ne nur anoj de ĈEA, sed ankaŭ de AEH.

            La partoprenantoj estis bone prizorgitaj, ĉiuj laŭdis la bonegan loĝadon, manĝadon kaj agrablan medion por la  traktado.

 

            Vendrede parolis partoprenantoj de kelkaj Esperantaj renkontiĝoj, okazintaj
ĉijare, pri siaj travivaĵoj. Ili rememoris ĉefe la Internacian
kongreson IFEF en Tábor, Universalan Kongreson de Esperanto en Zagrebo kaj la
konferencon OSIEK en Strážnice. Sabate pritaksis la prezidantino de
ĈEA  V. Podhradská la agadon de
ĈEA post ĝia 7-a konferenco en Znojmo.  La sekretario P. Polnický parolis i.a. pri la malĝojiga  financa situacio.  Por ĝia plibonigo kontribuis la ĉeestantoj per siaj
mondonacoj sume pli ol 7000  Kĉ.
Vespere estis tradicia dancamuzo kun riĉa tombolo.  Dimanĉe okazis interesa promeno tra la
historia parto de Poděbrady kaj vizito de la ekspozicio okaze de la 90-a
datreveno de  Esperanto en  Poděbrady.
Post la bongusta tagmanĝo la partoprenantoj pliriĉigitaj per
novaj instigoj al laboro por Esperanto forveturis hejmen.

 

Ing.
J. Hron

 

Nova rubriko

 

            Karaj legantoj, de la komenco de la venonta jaro ni volus enkonduki novan neregulan
rubrikon en nia gazeto: “El la vivo de niaj handikapuloj”.

 

            En viaj artikoloj vi povus priskribi, kiamaniere okazis via handikapo kaj kion vi
bezonis por kutimiĝi al la nuna stato, aŭ ĉu via handikapa stato
daŭras de via naskiĝo, kiel vi batalis kontraŭ via sorto, se vi
ne povas korpe labori, per kio vi okupas vin nun, ktp.

 

            Se vi ne volus subskribi vin sub via artikolo, skribu vian signon aŭ devizon.
Se vi ne povas skribi tajpe aŭ komputile, bonvolu skribi legeble. Via
artikolo ne estu pli longa ol du paĝoj de Informilo. Ni antaŭdankas.

 

Red.

 

 

Al federalisma mondo per Esperanto
Ni adoptu Esperanton por efektivigi mondan federalismon

 

            Estas Nobelpremio en scienca kampo. Ricevis ĝin 198 usonanoj, 69 britoj;
germanoj kaj francoj; kaj Japanio estas la 13-a lando kun 6 premiitoj.
Aliflanke, usonanoj petis en sia lando ĉirkaŭ 270.000 patentoj
pasintjare, kaj japanoj petis pli ol 400.000. Ankaŭ internacia spezado
inter Japanio kaj la cetera mondo kiel frukto de patentaj rajtoj egaliĝis
lastjare, kaj ni daŭre gajnas ĉiumonate. Se la Nobel-instituto akceptus
la japanan lingvon, mi kredas, ke estus granda ŝanĝo en la rangordo
de landoj.

 

            Dum azianoj kaj afrikanoj penadas lerni la anglan, usonanoj povas kuri
antaŭen. En tekniko, kino, muziko, eĉ sporto kaj aliaj kampoj,
anglalingvanoj havas nekalkuleblan avantaĝon. En ĉiu mondoparto
diskriminacio en laboro, salajroj, kaj eĉ en geedziĝoj, okazas
laŭ nivelo de la angla.

 

            Mi estas prezidanto de gantfabrika kompanio. Antaŭ 30 jaroj mi ekvendis
gantojn en Usono kaj Eŭropo, kaj la granda peno pro lingva baro estas
ankoraŭ neforgesebla. Dum negocoj en la angla mi suferis handikapon de
batado kontraŭ rokan muron, kiu
baris mian vojon.

 

            Mi konstatis: “Mi devas lerni la anglan; alie ne eblas penetri en la mondan
merkaton.” Mi ĵuris, ke mi aŭtodidakte lernos la anglan. En
aŭto mi laŭtvoĉe ripetadis prelegon de JFK, samtempe kun
sonbendo. 700-foje mi kunparolis kun Usona eks-prezidento. Tiu klopodo
ankoraŭ restas forta memoraĵo.

 

            Post ekfabriki en Koreio mi sturmintense lernis la korean dum duono de jaro ĝis
mi kapablis konversacii tiulingve. Tamen kiam ni ekfabrikis en Ĉinio, mi
rezignis pri lernado de fremdaj lingvoj pro mia malboniĝanta memorkapablo.
Cetere, mi raviĝis pro idealo de Esperanto, kaj tio estas alia grava kialo
pro kiu mi ne lernis la ĉinan.

 

            Estis juda okulisto Zamenhof en la urbo, kiu nun estas en Pollando. Tiutempe en
Eŭropo okazadis multaj militoj kaj aliaj konfliktoj inter la diversaj
popoloj. Zamenhof kredis, ke la konfliktoj rezultas de tio, ke la diverslingvaj
popoloj ne povas interkompreniĝi. Li kredis, ke se estus komuna lingvo,
tio estus bazo por la paco, kaj kun tiu celo li kreis Esperanton.

 

            Mi inspiriĝis kaj antaŭ ses jaroj mi invitis fremdlandan instruiston kaj
eklernis Esperanton en lecionoj po tri horoj ĉiuvespere. Baldaŭ mia
kapablo paroli ĝin superis tiun de la angla. Preskaŭ ĉiu en
Japanio longe studas la anglan, sed nur kelkaj povas paroli ĝin flue. En
la angla estas sep manieroj por prononci la literon “a” kaj granda
parto de la vortaro estas klarigoj pri esceptoj. Antaŭ jarcento japanoj
komencis lerni la anglan, sed por preskaŭ ĉiuj daŭre mankas
sukceso. Tio ne estas troigo.

 

            Aliflanke, en Esperanto estas preskaŭ neniuj esceptoj, la baza gramatiko estas la
plej simpla, kaj unu litero reprezentas unu sonon, do la literumado mem jam montras
la prononcon. Eblas lerni Esperanton per nur kvinono de la peno necesa por
lerni la anglan.

 

            Se japanoj diligente lernus Esperanton en lernejoj, ĉiuj povus esti
internaciistoj, sed tio ne eblas per la angla.

 

            La Esperanto-movado dum cent jaroj disvastiĝis de sia eŭropa deveno kaj
fariĝis mondvasta. Lastatempe Esperanto rapide penetris en komunikadon en
interreto kaj ĝi interflugas tra la etero super pli ol cent landoj. La
radiostacioj en Vatikano, Pollando, Pekino kaj pli ol dek aliaj elsendas
programojn en Esperanto. La monda Esperanto-organizo distribuas lernolibrojn
kaj vortarojn, kaj kelkaj gimnazioj kaj universitatoj komencis lecionojn.

 

            La semoj de Zamenhof kreskis. Pro tio eble el 626 membroj de la Eŭropa
Parlamento, la nombro de subtenantoj de Esperanto atingis 130, kvinono de la
tuto. La Eŭropa Radikala Partio proponis adopti ĝin kiel komunan
lingvon de la teritorio antaŭ la jaro 2005.  

 

            Se ni uzas mondvaste malegalecan lingvon – la anglan – ne eblos atingi
mondfederalisman mondon. Usono kaj Britio riĉiĝos, dum ceteraj landoj
mizeriĝos. Tio estas meĉo por konflikto inter la anglalingvaj landoj
kaj la cetera mondo. Kaj tiu meĉo jam ekbrulis.

 

            Ni MF-movadistoj uzas unu nacian lingvon – la anglan – tutmonde: ni devas
vekiĝi pri tiu danĝero. Kiel unu el la bazoj por nia movado mi
proponas lingvon, kiu estas neutrala por ĉiuj popoloj. Ni uzu kaj
disvastigu Esperanton.

 

            Mi venis al Ventotene, destina loko por la Mond-Federalisma Movado, por prezenti
al vi tiun proponon. Mi petas vin bone konsideri mian proponon.

 

 

Etsuo
Miyoshi, 440 Shirotori-cho, Kagawa-ken, 769-2702 Japan
.  e.miyoshi@swany.co.jp

 

prezidanto
de Swany Korp, dumviva membro de Universala Esperanto Asocio, direktoro de 

 

Esperanto-Propaganda
Asocio de Oomoto, direktoro de Mond-Federalisma Movado.

 

Ĉu vi scias …

… pri pensiono, restoracio kaj vinejo en nia respubliko, kun la nomo
“Esperanto”? Ĉu vi scias, kie ĝi troviĝas? En norda
Bohemio, en la urbo Litoměřice, strato Jiřího z Poděbrad 33!

 

            La domo havas interesan historion. Ĝi estis konstruita en la jaroj 1936 –
1938. Tuj dum la konstruado estis sur la fronta muro gravurita la nomo
Esperanto. En la jaro 1938 la posedanto vendis la domon kaj translokiĝis
eksterlanden. Li estis certe esperantisto, eble judo.

 


Dum la milito loĝis en la domo iu hitlerano, ĉar en la jaro 1945 oni
trovis tie multegajn svastikojn. Plua posedanto, s-ro Hrabovský eĉ
konsekris la domon por likvidi la malbonajn fantomojn,

 


La vinejo estis malfermita nur en la jaro 1991. Unue kiel vinejo, poste ankaŭ
restoracio kaj pasintjare ankaŭ kiel pensiono. Tial ĝi troviĝas
en telefonlisto sub la litero P. Sub E estus la vinejo pli rapide trovebla.

 

            Nova juna posedantino tute ne scias, kion signifas la nomo Esperanto, kvankam la
vinejon jam kelkfoje vizitis esperantistoj. Esperanto-klubo en proksima urbo
Ústí n.L. proponis al ŝi reklamon eksterlande, sed ŝi ne
interesiĝas, kaj ne emas lerni internacian lingvon. Tial restas nur la
nomo, kiu ne povas esti envicigita al pluaj ZEO-j. 

 

            Ĉu povus helpi, se la posedantino ricevus kelkajn leterojn skribitajn en
Esperanto? Eble ŝi ekinteresiĝus pri ĝi.

 

Red.

 

Venis al ni malgaja informo pri subita forpaso de nia longjara membro, sepdekjarulo  Max Hillebrand el Jablonec nad Nisou.

Honoron al lia memoro, Ni kondolencis al la
familio.

 

Redakcio      

 

Giganta  betlehemo

 

       Vizitu grandan Kristnaskan ekspozicion de betlehemoj en Urba muzeo en Hlinsko v
Čechách, kie inter 20 eksponaĵoj certe vekos grandan atenton
Ĉeĥa betlehemo el ligno, farita de la membro de AEH František Vácha  el
Jaroměř. Li skulptis ĝin 12 jarojn; ĝi enhavas 1120
skulptitajn figuretojn en la amplekso 10 m2. En la betlehemo estas
videbla vivo en la ĉeĥa kamparo komence de la 20-a jarcento kaj ne
mankas en ĝi ankaŭ fabelaj temoj.

 

            Tiu ĉi betlehemo aspiras pri la enskribo en la Guinness-libro. “Ĝi
estas elskulptita tiel detale, ke indus trarigardi ĝin per lupeo,”
diris la direktorino de la Urba muzeo en Hlinsko. 

 

            S-ano Vácha krom tio skulptis pluajn 16 pli malgrandajn betlehemojn. Unu el ili,
nomata Esperanta iĝis jam posedaĵo de E-muzeo en Česká Třebová. Ni
gratulas al nia sukcesa membro.

 

Red.

 

El la redakcio

 

            Rapide proksimiĝas la fino de la jaro,
do estas tempo por pagi la abonon por Informilo. Ni rememorigas vin, ke por
Ĉeĥoj la abonkotizo restas 150 Kĉ + libervola sumo de la
membrokotizo. La monon bonvolu sendi al Ĉeĥa ŝparejo Pardubice,
kontonumero 000000 – 1204917309 /0800. Kiel varian simbolon ne forgesu skribi
vian membro-mumeron. Ĝin vi trovadas ĉiumonate – super via adreso,
kiam vi ricevadas Informilon. Eksterlandaj membroj bonvolu sendi la monon al
UEA-konto de AEH “aehk-z” en Rotterdam aŭ pli bone – en bone
fermita koverto rekte al la redakcio (almenaŭ 10 euroj). 

 


Nezapomeňte si předplatit Informilo na příští rok. Připomínáme, že
poplatky pro naše občany jsou 150 Kč za časopis + dobrovolný členský příspěvek.
Peníze laskavě pošlete na číslo účtu 000000 – 1204917309 /0800, Česká
spořitelna Pardubice. Jako variabilní symbol uveďte svoje členské číslo.
Najdete je každý měsíc, když dostáváte Informilo, nad vaší adresou.  Také je možno vložit peníze do dobře zavřené
obálky – neprůhledné a poslat přímo na adresu redakce.

 


 Kiun lingvon parolas birdoj? ………… La uzbekan.                       (Ili uzas la bekon)

Ni havas  !

 

            La redakcio ekde nun estas atingebla ankaŭ elektronike! Nia adreso estas:

 

aeh-ikeh@volny.cz

 

Ĉe tiu okazo ni petas la korespondantojn: Skribu laŭ x-metodo, t.e. ĉiun
“ĉapelitan” literon anstataŭigu per koncerna litero +
“x”. Ekzemplo: “En Ĉeĥio mi hieraŭ
vespermanĝis tranĉaĵon = En Cxehxio mi hieraux vespermangxis
trancxajxon”. Se vi skribos zorgeme tiamaniere, vi ŝparos al ni
laboron, ĉar ni havas helpilon (makroo), per kiu ni povas tian tekston facile
ŝanĝi al la ĝusta Esperanto. Eĉ se vi havas E-signojn, ne
uzu ilin, ĉar ekzistas kelkaj malsamaj sistemoj.

 

Invito al Česká Třebová

 

            Esperanto-klubo en Česká Třebová solenas la tradician adiaŭon kun la Malnova Jaro 2001, la 29-an de decembro je la 19-a horo en la Kultura klubo. Temo de la vespero estas “Folkloro en Esperanta mondo”.

 


Bonvolu
kunpreni iom da kristnaskaj frandaĵoj, por ke aliaj povas gustumi – ne
forgesu ankaŭ viajn ŝatatajn trinkaĵojn (drinkaĵojn?) – sur
la donacetojn por viaj geamikoj skribu iliajn nomojn legeble kaj videble – por
la aŭskultado kaj danco ludas orkestro de Josef Borýsek – laŭ la
mendo ni certigos tranokton en la fervojista tranoktejo (por 120 Kĉ) – la
enirbileto kostas 170 Kĉ. En ĝi estas enkalkulita bonveniga tosto kaj
du vespermanĝoj! 

 

La aliĝilojn sendu ĝis la 10-an de decembro al la adreso: Svatopluk Čech, Javorka 980,  560 02 Česká Třebová. Post tiu ĉi dato vi povas ankoraŭ telefoni al la numero 0465/532788 – kaj alpagi 20 Kĉ.

E-klubo Česká Třebová sincere invitas vin!